CHÀO QUÝ THẦY, CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH THÂN MẾN !
SỞ GD – ĐT TIỀN GIANG
Hệ tuần hoàn được cấu tạo chủ yếu bởi các bộ phận sau:
Hệ thống mạch máu
Tim
Dịch tuần hoàn
Cấu tạo và chức năng
TUẦN HOÀN MÁU
Cấu tạo chung
Chức năng
Các dạng
HTH hở
HTH kín
Đơn
Kép
Hoạt động của tim
Tính tự động
Chu kì tim
Hoạt động của hệ mạch
Cấu trúc hệ mạch
Huyết áp
Vận tốc máu
BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU
Nút xoang nhĩ
Cơ tâm nhĩ
Tâm nhĩ co
Nút nhĩ thất
Bó Hiss
Mạng lưới Puốckin
Cơ tâm thất
Tâm thất co
Nút xoang nhĩ
Nút nhĩ thất
Bó His
Mạng Puôckin
CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ DẪN TRUYỀN TIM
1
2
3
4
Xung
thần kinh
5
6
7
8
PHIẾU HỌC TẬP
CHU KÌ TIM
0,8 giây
0,8 giây
0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8
0s 0,1s 0,2s 0,3s 0,4s 0,5s 0,6s 0,7s 0,8s
0,1s
0,3s
0,4s
Tâm nhĩ co
Tâm thất co
Dãn chung
CHU KÌ TIM
1
2
3
Giải thích vì sao tim hoạt động suốt đời mà không mệt mỏi?
Nghỉ 0,4s
0,1s
Nghỉ 0,7s
Ở tại gia đình, bạn Nam tiến hành đếm số nhịp tim của bố và đứa cháu 1 tuổi của mình, thu được kết quả như sau:
- Bố: 75 nhịp/phút.
- Cháu: 85 nhịp/phút
Bạn Nam kết luận với mọi người rằng “Bố mình có thời gian 1 chu kì tim nhỏ hơn so với đứa cháu”. Dựa vào kiến thức về chu kì tim, em hãy nhận xét kết luận của bạn Nam là đúng hay sai? Giải thích.
Kết luận của bạn Nam là sai vì: Thời gian 1 chu kì tim của bố là 0,8 giây còn của đứa cháu là 0,7 giây.
Dựa vào bảng số liệu sau, hãy cho biết mối quan hệ giữa nhịp tim với kích thước (khối lượng) cơ thể và giải thích vì sao?
- Nhịp tim tỉ lệ nghịch với kích thước (khối lượng) của cơ thể.
 
- Động vật có kích thước càng nhỏ thì tỉ lệ S/V càng lớn  chuyển hóa các chất càng tăng  càng cần nhiều chất dinh dưỡng và oxi cho quá trình chuyển hóa  nhịp tim càng nhanh.
Động mạch chủ
Trong hệ tuần hoàn kín, hệ mạch bao gồm các loại mạch theo thứ tự là
A. động mạch - khoang cơ thể - tĩnh mạch.
B. động mạch - tĩnh mạch - mao mạch.
C. động mạch - mao mạch - tĩnh mạch.
D. mao mạch - động mạch - tĩnh mạch.
CẤU TRÚC CỦA HỆ MẠCH
CẤU TRÚC CỦA HỆ MẠCH
ĐM nhánh
Mao mạch
Tiểu TM
Động mạch chủ
1
Mao mạch
4
Tiểu tĩnh mạch
5
Tĩnh mạch chủ
7
Động mạch nhỏ
2
Tiểu động mạch
3
Tĩnh mạch nhỏ
6
Hãy cho biết sự biến đổi của tổng tiết diện mạch trong chiều dài của hệ mạch.
Mao mạch
Tĩnh mạch
Sơ đồ tổng tiết diện mạch
Động mạch
Tại sao tim đập nhanh, mạnh làm huyết áp tăng và ngược lại?
THẢO LUẬN NHÓM
Tim đập mạnh sẽ bơm 1 lượng máu lớn lên ĐM → gây áp lực lớn lên ĐM → huyết áp tăng lên và ngược lại.
2 phút
HUYẾT ÁP
Hãy cho biết huyết áp biến đổi như thế nào trong hệ mạch và giải thích tại sao có sự biến đổi đó?
Huyết áp giảm dần trong suốt chiều dài của hệ mạch là do sự ma sát giữa máu với thành mạch và giữa các phân tử máu với nhau.
Một số bệnh liên quan đến huyết áp
Huyết áp cao : khi huyết áp cực đại lớn quá 150mmHg và kéo dài, đó là chứng huyết áp cao. Huyết áp cao dễ làm vỡ mạch máu gây xuất huyết nội.

Huyết áp thấp: nếu huyết áp cực đại thường xuống dưới 80mmHg thì người đó bị huyết áp thấp. Người bị huyết áp thấp dễ bị ngất do sự cung cấp máu cho não kém.
Câu hỏi: Vận tốc máu là
A. lượng máu lưu thông trong một giây.
B. thời gian máu được vận chuyển từ động mạch đến mao mạch.
C. tốc độ máu chảy trong 1 giây.
D. tốc độ máu chảy trong 1 phút.
VẬN TỐC MÁU
THẢO LUẬN NHÓM
Nhận xết gì về mối quan hệ giữa vận tốc máu và tổng tiết diện mạch? Vẽ đường cong biểu diễn sự biến đổi đó.
Mao mạch
Động mạch
Tĩnh mạch
Tổng tiết diện mạch
Vận tốc máu
Máu chảy chậm nhất ở đoạn mao mạch đảm bảo điều nào sau đây?
A. Có thời gian để máu và dịch mô thực hiện trao đổi chất.
B. Giúp tế bào hấp thụ chất dinh dưỡng nhiều hơn.
C. Giúp tế bào đủ thời gian để đào thải các chất độc hại.
D. Giúp tế bào lấy khí O2 và thải khí CO2 kịp thời.



VẬN TỐC MÁU
Câu 1. Trường hợp nào sau đây sẽ làm tăng huyết áp?
A. Chạy xa 1000m.
B. Nghỉ ngơi.
C. Mất nhiều nước.
D. Mất nhiều máu.
LUYỆN TẬP
Câu 2. Bệnh nhân bị bệnh hỡ van tim (van nhĩ thất đóng không kín) thì hoạt động hệ tim mạch của người này có thể bị biến đổi là
A. Nhịp tim giảm để giảm cung cấp máu chậm.
B. Huyết áp giảm để cung cấp máu phù hợp với tim bị bệnh.
C. Nhịp tim tăng để đáp ứng nhu cầu máu đến các cơ quan.
D. Vận tốc máu tăng để đáp ứng nhu cầu máu đến các cơ quan.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Huyết áp thay đổi do những yếu tố nào?
1. Lực co tim.
2. Nhịp tim.
3. Độ quánh của máu.
4. Khối lượng máu.
5. Số lượng hồng cầu.
6. Sự đàn hồi của mạch máu.
Các ý đúng là
A. 1, 2, 3, 4, 5.
B. 1, 2, 3, 4, 6.
C. 1, 2, 4, 5, 6.
D. 2, 3, 4, 5, 6.
LUYỆN TẬP
Câu 4. Cho biết chu kì tim là 0,8 giây, tỉ lệ pha co tâm nhĩ : pha co tâm thất : pha dãn chung lần lượt là 1 : 3 : 4. Một người có 40 tuổi thì thực tế tim đã làm việc (tim co) với thời gian bao lâu?
A. 10 năm.
B. 20 năm.
C. 30 năm.
D. 40 năm.
LUYỆN TẬP
A. Tổng tiết diện mạch
Mao mạch
Động mạch
Tĩnh mạch
A
B
C
B. Vận tốc máu
C. Huyết áp
Sơ đồ trên biểu diễn các yếu tố: tổng tiết diện mạch, vận tốc máu và huyết áp. Xác định tên của từng đường cong A, B, C sao cho phù hợp với các yếu tố trên.
VẬN DỤNG
Tại sao khi cơ thể bị mất máu thì huyết áp giảm?
Khi bị mất máu, lượng máu trong mạch giảm nên áp lực tác dụng lên thành mạch giảm do đó huyết áp giảm.
VẬN DỤNG
Vì sao người già thường bị bệnh huyết áp cao?
Do mạch bị lão hóa  giảm tính đàn hồi  huyết áp cao.
VẬN DỤNG
Vì sao trong chế độ ăn nhiều muối thường bị bệnh huyết áp cao?
Do ăn nhiều muối  cơ thể phải giữ lại nhiều nước và uống nhiều nước  lượng máu tăng  áp lực máu tác động lên mạch cao  huyết áp cao.
VẬN DỤNG
Hãy kể một vài thói quen có thể dễ dẫn đến các bệnh về tim mạch ở người?
VẬN DỤNG
Chúng ta cần phải làm gì để có được một quả tim khỏe mạnh?
VẬN DỤNG
Chế độ ăn Low fat (ít chất béo)
Giải thích vì sao trong một chu kì tim thì tâm nhĩ luôn co trước tâm thất?
VẬN DỤNG
Hoạt động co của cơ tim là do xung thần kinh được phát ra từ nút xoang nhĩ. Khi nút xoang nhĩ phát xung thần kinh  cơ tâm nhĩ  tâm nhĩ co  nút nhĩ thất  bó His  mạng Puôckin  cơ tâm thất  tâm thất co.
=> Do tâm nhĩ nhận xung thần kinh trước nên co trước còn tâm thất nhận xung muộn hơn nên co sau.
Điều gì sẽ xảy ra nếu tâm nhĩ và tâm thất co đồng thời?
VẬN DỤNG
Nếu tâm nhĩ và tâm thất co đồng thời thì sẽ gây hại cho tim và lượng máu đi nuôi cơ thể sẽ không đáng kể do máu từ tâm nhĩ chưa xuống tâm thất thì tâm thất đã thực hiện co nên khi đó trong tâm thất chưa có máu để đẩy đi nuôi cơ thể  bệnh thiếu máu.
Vì sao những người bị bệnh viêm khớp kéo dài thì thường bị bệnh hỡ van tim?
VẬN DỤNG
Do vi khuẩn gây bệnh khớp có lớp mucos prôtêin bao quanh cơ thể, đây cũng là chất bao ngoài van tim.
Ở những người bị bệnh viêm khớp mãn tính thì cơ thể sẽ sản xuất ra kháng thể để chống lại lớp vỏ mucos prôtêin của vi khuẩn nên đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến chất mucos prôtêin bao ngoài van tim, làm hỏng van tim.