TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trích TẮT ĐÈN)
VĂN BẢN:
NGÔ TẤT TỐ
I. ĐỌC, THẢO LUẬN CHÚ THÍCH
Tác giả:
Ngô Tất Tố: (1893-1954) Quê ? Hà Nội
Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho gốc nông dân.
Ông là một học giả, nhà báo, nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước Cách mạng
Được Nhà nưuớc trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996)
Tác phẩm chính: Tắt đèn (1939), Lều chõng(1940),Việc làng (1940)
Ngô Tất Tố
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ: trích chương V tác phẩm “Tắt đèn”
b. Thể loại: tiểu thuyết
c. Bố cục: 2 phần
Từ đầu -> ngon miệng hay không: tình thế gia đình chị Dậu.
Còn lại: Cảnh tức nước vỡ bờ
Tóm tắt đoạn trích
Chị Dậu bưng bát cháo đến bên chồng "Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột". Anh Dậu mới kề bát cháo đến miệng thỡ cai lệ và nguười nhà lí trưởng ập đến thúc sưu. Chị Dậu từ tốn van xin khất số tiền sưu còn thiếu. Cai lệ quát mắng chị sa s? nhưng chị vẫn cố chịu nhẫn nhục van xin. Cai lệ không nghe lời van xin của chị Dậu, hắn đánh chị và sấn đến trói anh Dậu. Chị Dậu liều cự lại đánh tên cai lệ và người nhà lí trưởng với cơn giận không nguôi "Thà ngồi tù ch? dể cho chúng làm tỡnh làm tội mãi thế, tôi không chịu được."
1. Tình thế gia đình chị Dậu
- Không có tiền đóng sưu cho chồng, phải bán con.
- Chồng bị bắt, bị đánh đập dã man.
-> Tình cảnh thê thảm, đáng thương.
HĐCN (5p), báo cáo, chia sẻ
H: Tìm chi tiết thể hiện thái độ, hành động, cử chỉ, lời nói…. của chị Dậu trước khi tên cai lệ đến. Qua đó em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả nhân vật chị Dậu của tác giả?
-> Với hình ảnh chân thực cho thấy chị Dậu là người phụ nữ đảm đang, yêu thương chồng tha thiết.
- Chị Dậu đang cham sóc chồng:
+ Cháo chín, chị mang ra gi?a nhà, ngả mâm bát, quạt cho nguội.
+ Chị rón rén bưng bát cháo đến gần chỗ chồng nằm�: "thầy em.. đỡ xót ruột"
+ Hồi hộp chờ xem chồng an có ngon miệng không.
HĐCN (5p), báo cáo, chia sẻ
H: Tìm chi tiết thể hiện thái độ, hành động, cử chỉ, lời nói…. của chị Dậu sau khi tên cai lệ đến. Theo em , sự thay đổi thái độ của chị Dậu có được miêu tả chân thực hợp lí không? Qua đoạn trích này em có nhận xét gì về nhân vật chị Dậu?
-> H/a’ chÞ DËu thËt m¹nh mÏ, kháe kho¾n, quyÕt liÖt, søc m¹nh cña chÞ không ph¶i chØ lµ søc m¹nh cña ng­êi ®µn bµ lùc ®iÒn mµ chñ yÕu lµ søc m¹nh cña lßng c¨m thï b¾t nguån tõ t×nh yªu th­¬ng chồng, con m·nh liÖt -> Sức sống và sức phản kháng của người phụ nữ nông dân.
Van xin nhẫn nhục “ cháu van ông”
Cảnh cáo “nhà tôi đang đau ốm, ông không được phép hành hạ”
Thách thức “mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem”
Quyết liệt phản kháng.
( Ngôn ngữ đặc sắc, khắc họa nhân vật rõ nét)
3. Hình ảnh bọn tay sai (Cai lệ)
- Mục đích khi đến nhà chị Dậu:
- Cử chỉ, hành động:
+ Sầm sập với roi song, thay thước, dây thừng.
+ Thét, quát, trợn mắt.
+ Bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát luôn vào mặt chị.
+ Định đánh anh Dậu.
- Ngôn ngữ, lời nói:
+ Mày định nói cho cha mày nghe…
+ Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua…
+ Không có tiền thì ông dỡ cả nhà mày …
- Thái độ:
+ Bỏ ngoài tai lời van xin;
+ Không mảy may động lòng
-> Hung hăng, hống hách, dã man, thiếu tình người.
Hễ tức nước thì vỡ bờ
Có áp bức thì có đấu tranh.
Con đường sống của nhân dân lao động chỉ có thể tồn tại khi họ biết tự đứng lên đấu tranh tự cứu lấy mình.
1. Nghệ thuật:
- Khắc hoạ nhân vật rõ nét.
- Miêu tả linh hoạt, sống động.
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc.
2. Ý nghĩa (nội dung) văn bản:
Bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đương thời.
Tình cảnh khốn cùng của người nông dân và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam xưa.
III. TỔNG KẾT: