CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
MÙA COVID - 30/9/2021
MÔN NGỮ VĂN LỚP 8/1,2/3
GV: NGUYỄN VĂN HÒA
TRƯỜNG THCS-THPT LONG PHÚ
TAM BÌNH, VĨNH LONG
Bài cũ
- NộI dung: Nỗi cay đắng tủi cực và tình thương yêu mẹ chay bỏng của chú bé mồ côi cha, xa mẹ.
- Nghệ thuật: Văn tự sự, thắm đượm chất trữ tình
Tóm tắt nội dung ý nghĩa và nghệ thuật văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng?
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Trích “Tắt đèn”
Ngô Tất Tố
Văn bản:
I. Giới thiệu :
1/Tỏc gi?:sgk/31
- Ngụ T?t T? (1893-1954), quờ ? l�ng L?c H�, huy?n T? Son, B?c Ninh.
- ễng l� nh� van hi?n th?c xu?t s?c chuyờn vi?t v? nụng thụn tr?oc cỏch m?ng .
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Trích “Tắt đèn”
Ngô Tất Tố
Văn bản:
I. Giới thiệu :
1/Tỏc gi?:
2/ Tỏc ph?m:
- Xuất xứ: văn bản trích chương XVIII của tiểu thuyết “Tắt đèn”.
- Bố cục VĂN BẢN (2 phần)
+ Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu
+ Cuộc đối mặt giữa chị Dậu và bọn tay sai, chị Dậu vùng lên chống lại
Mở đầu tác phẩm là không khí căng thẳng, ngột ngạt của làng Đông Xá trong những ngày sưu thuế. Cổng làng đóng lại, công việc cày bừa đình đốn, bọn Lý trưởng, trương tuần chửi bới, quát tháo om sòm; mấy tên cai lệ, lính cơ tay thước, roi song, dây thừng đi tróc người thiếu thuế. Tiếng trống, mõ, tù và inh ỏi, tiếng thét, tiếng đánh đập, tiếng kêu khóc thảm thiết vang lên như trong một cuộc săn người. Gia đình chị Dậu thuộc loại "nhất nhì trong hạng cùng đinh" nên chị phải chạy vạy ngược xuôi để có tiền nộp suất sưu cho anh Dậu. Bọn nhà giàu chẳng những không cho chồng chị vay mượn mà còn nhiếc móc, đe doạ. Anh Dậu đang ốm cũng bị bọn tay sai xông đến đánh trói, lôi ra đình cùm kẹp. Chị đành phải rứt ruột đem cái Tí, đứa con gái đầu lòng lên bảy tuổi bán cho lão Nghị Quế bên thôn Đoài. Vợ chồng lão giàu có mà keo kiệt, tàn ác, đã lợi dụng tình cảnh khốn cùng của chị, mua cái Tí và cả một ổ chó mà chỉ trả hai đồng bạc! Cộng với mấy hào bán gánh khoai, chị tưởng vừa đủ nộp suất sưu và chồng sẽ được tha về; ngờ đâu, bọn lý dịch lại bắt chị phải nộp cả suất sưu của người em chồng đã chết từ năm ngoái!Thật là cùng đường.
Tóm tắt tác phẩm
Giữa đình làng, tiếng kêu uất ức của chị vang lên thảm thiết. Đêm hôm ấy, người ta cõng anh Dậu rũ rượi như một xác chết ở ngoài đình về trả cho chị. Gọi mãi anh không tỉnh, chị vô cùng hoảng sợ, đau đớn. May sao, nhờ bà con xung quanh xúm đến cứu giúp, anh Dậu đã tỉnh lại. Một bà lão hàng xóm ái ngại cảnh nhà chị nhịn đói suốt từ hôm qua, mang đến cho chị bát gạo để nấu cháo. Sáng sớm hôm sau khi anh Dậu vừa cố ngồi dậy cầm bát cháo, chưa kịp đưa lên miệng thì tên cai lệ và gã đầy tớ lý trưởng lại xộc vào định trói anh mang đi. Van xin thiết tha cũng không được, chị Dậu đã liều mạng chống lại quyết liệt, đánh ngã cả hai tên tay sai vô lại. Chị bị bắt lên huyện. Lão quan phủ Tư Ân lợi dụng tình cảnh của chị, cho chị tiền và giở trò bỉ ổi. Chị đã kiên quyết cự tuyệt, giằng nắm bạc ném vào mặt hắn và du hắn ngã kềnh. Cuối cùng, để có tiền nộp thuế cho chồng, chị đành gửi con, nhận lời lên tỉnh đi ở vú. Chủ của chị là một quan phủ già, dâm đãng, trong một đêm "tắt đèn" đã mò vào buồng chị…Chị Dậu gạt mạnh bàn tay của lão, vùng chạy ra ngoài sân, giữa lúc trời tối đen như mực "tối như cái tiền đồ của chị"…
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Trích “Tắt đèn”
Ngô Tất Tố
Văn bản:
I. Giới thiệu :
II. Tìm hiểu văn bản:
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Trích “Tắt đèn”
Ngô Tất Tố
Văn bản:
I. Giới thiệu :
II. Tìm hiểu văn bản:
1/ Tình thế gia đình chị Dậu:
Thê thảm, đáng thương, nguy cấp.
- Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh.
-Bán con, bán chó => Không đủ tiền đóng sưu cho chồng.
- Chồng bị bắt, bị đánh đập dã man
-Nhà không còn gì để ăn ( bà lão hàng xóm cho nắm gạo nấu cháo cho chồng).
2/ Hình ảnh bọn tay sai (Cai lệ)
- Cử chỉ, hành động:
+ Sầm sập với roi song, thay thước, dây thừng.
+ Thét, quát, trợn mắt.
+ Bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát luôn vào mặt chị.
+ Định đánh anh Dậu.
- Ngôn ngữ, lời nói:
+ Mày định nói cho cha mày nghe…
+ Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua…
+ Không có tiền thì ông dỡ cả nhà mày …
- Thái độ:
+ Bỏ ngoài tai lời van xin;
+ Không mảy may động lòng
Nghệ thuật miêu tả khắc họa nhân vật bằng những chi tiết điển hình về bộ dạng, cử chỉ hành động, lời nói.
-> Cai lệ là tên tay sai chuyên nghiệp, hung hăng, hống hách, dã man, tàn bạo, không chút tình người.
Thô lỗ, trịch thượng
Hung hăng, hống hách
Vô cảm, bất nhân
Hoạt động cá nhân (5phút), báo cáo, chia sẻ
Tìm chi tiết thể hiện thái độ, hành động, cử chỉ, lời nói…. của chị Dậu khi chăm sóc chồng. Qua đó em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả nhân vật chị Dậu của tác giả?
3/ Nhân vật chị Dậu:
a. Đối với chồng con:
Miêu tả chân thực, cho thấy chị Dậu là người phụ nữ hiền dịu, đảm đang, yêu thương chồng con tha thiết. ( hết mực )
3/ Nhân vật chị Dậu:
a. Đối với chồng con:
Miêu tả chân thực, cho thấy chị Dậu là người phụ nữ hiền dịu, đảm đang, yêu thương chồng con tha thiết. ( hết mực )
b. Đối với bọn tay sai:
Hoạt động cá nhân (5phút), báo cáo, chia sẻ
Tìm chi tiết thể hiện thái độ, hành động, cử chỉ, lời nói…. của chị Dậu sau khi tên cai lệ đến. Theo em, sự thay đổi thái độ của chị Dậu có được miêu tả chân thực hợp lí không? Qua đoạn trích này em có nhận xét gì về nhân vật chị Dậu?

- Lúc đầu: van xin, lễ phép;
- Về sau: Chống trả từ lí lẽ đến vũ lực để bảo vệ chồng
 Chị Dậu là người phụ nữ nông dân giàu lòng yêu thương, biết nhẫn nhịn, có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ, bất khuất.

Nhận xét của em về nhan đề :
Tức nước vỡ bờ ?
* Nhan đề :
“ Tức nước vỡ bờ”
Nghĩa đen:
Nước lớn và mạnh sẽ gây tức nước, vỡ bờ.
Nghĩa bóng:
Khi con người hay vật bị đối phương dồn đến đường cùng, ắt sẽ vùng lên đấu tranh, chống trả quyết liệt để tự vệ.
Trong văn bản: trước sự áp bức, bóc lột nặng nề của tên cai lệ và người nhà lí trưởng, chị Dậu đã vùng lên phản kháng mạnh mẽ để bảo vệ chồng.
- Phản ánh quy luật: Ở đâu có áp bức ắt có đấu tranh.
- Thể hiện chân lí: con đường sống của quần chúng nhân dân bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh tự giải phóng
Hễ tức nước thì vỡ bờ
Có áp bức thì có đấu tranh.
Con đường sống của nhân dân lao động chỉ có thể tồn tại khi họ biết tự đứng lên đấu tranh tự cứu lấy mình.
1. Nghệ thuật:
- Khắc hoạ rõ nét tâm lí nhân vật.
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc.
2. Nội dung:
- Bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đương thời.
- Tình cảnh khốn cùng của người nông dân và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam xưa.
III.Tổng kết:
GHI NHỚ, SGK/33
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Trích “Tắt đèn”
Ngô Tất Tố
Văn bản:
I. Giới thiệu :
II. Tìm hiểu văn bản:
Dặn dò
Học bài phần Tính thống nhất về chủ đề của văn bản và Bố cục của văn bản.
Soạn bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản
Chào tạm biệt các em!!!