ÔN TẬP

TỨC NƯỚC VỠ BỜ

- Ngô Tất Tố-

Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” xoay quanh mối mâu thuẫn, xung đột
giữa bọn người nhà lí trưởng và gia đình chị Dậu. Gia đình chị Dậu thuộc
hạng “nhất nhì trong hạng cùng đinh” nên mấy hôm nay chị phải chạy vạy
khắp nơi để có tiền nộp suất sưu cho anh Dậu. Chị đã cố gắng bán đi tất cả,
bán khoai, bán chó, thậm chí bán cả con mà vẫn không lo đủ tiền sưu thuế
cho anh Dậu và người em chồng đã mất. Anh Dậu đang ốm cũng bị bọn tay
sai xông đến đánh, trói, cùm kẹp đến thập tử nhất sinh, tưởng như không thể
giữ nổi mạng sống. Anh vừa trở về nhà thì bọn cai lệ lại ập đến nhà một lần
nữa. Sau nhiều lần vai xin, luồn cúi nhưng cai lệ nhất quyết không chịu tha
cho anh Dậu mà còn “bịch” vào ngực chị mấy “bịch”. Biết không thể nhẫn
nhịn thêm nữa, chị Dậu vùng lên phản kháng, chống trả bọn cai lệ hung
hăng, bạo tàn.

1. TRÒ CHƠI ÔN TẬP

Đọan trích Tức nước vỡ bờ được trích từ
chương thứ bao nhiêu của tác phẩm “Tắt
đèn”?
A. Chương XVIII

B. Chương XVII

C. Chương XVI

D. Chương XV

Nhận xét nào sau đây không đúng với
đoạn trích Tức nước vỡ bờ?
A. Mang giá trị châm biếm B. Là đoạn trích có kịch tính
sâu sắc
rất cao
C. Thể hiện tài năng xây
dựng nhân vật của Ngô Tất
Tố

D. Có giá trị nhân đạo và
hiện thực lớn

Khuynh hướng sáng tác văn học chủ yếu
của Ngô Tất Tố là gì?
A. Dân chủ, tiến bộ

B. Chuyên viết về nông
thôn

C. Chuyên viết về những
D. Cả A,B,C đều đúng
cuộc kháng chiến cam go

Dòng nào nhận xét đúng về diễn biến thái
độ của chị Dậu với tên cai lệ trong đoạn
trích Tức nước vỡ bờ?
B. Từ nhẫn nhục đến phản
A. Từ thiết tha van xin đến
kháng bằng lời, chống trả
cãi lí và tiếp tục van xin.
bằng hành động quyết liệt.
C. Từ nhẫn nhục đến phản
D. Từ nhẫn nhục đến phản
ứng quyết liệt bằng vũ lực
kháng quyết liệt bằng lí lẽ.
rồi bằng lí lẽ.

Nhà văn Ngô Tất Tố từng làm những công
việc gì?
A. Khảo cứu triết học,
văn học cổ

B. Làm văn

C. Viết văn

D. Cả 3 đáp án trên đều
đúng

Tắt đèn của Ngô Tất Tố được viết theo thể
loại nào
A. Bút kí

B. Truyện ngắn

C. Tiểu thuyết

D. Truyện vừa

"Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lý” yếu hơn chị chàng con
mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra
thềm". (Tức nước vỡ bờ, Ngô Tất Tố)
Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu văn trên là:

A. Quan hệ lựa chọn

B. Quan hệ tương phản

C. Quan hệ nối tiếp

D. Quan hệ nguyên nhân

Trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ, tác giả
chủ yếu miêu tả các nhân vật bằng cách
nào?
A. Để cho nhân vật tự bộc lộ
B. Không dùng cách nào
qua hành vi, giọng nói, điệu
trong ba cách trên
bộ.
D. Giới thiệu về nhân vật và
C. Để cho nhân vật này nói
các phẩm chất tính cách của
về nhân vật kia.
nhân vật.

Câu văn nào sau đây thể hiện thái độ bắt đầu có
sự phản kháng của chị Dậu đối với tên cai lệ?
A. Chị Dậu vẫn thiết tha.

B. Hình như tức quá không
thể chịu được, chị Dậu liều
mạng cự lại.

C. Chị Dậu run run.

D. Chị Dậu nghiến hai
hàm răng.

Câu trả lời của chị Dậu khi nghe anh Dậu khuyên can:
“Thà ngồi tù. Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế,
tôi không chịu được” nói lên thái độ gì của chị?
A. Thái độ không chịu khuất
B. Thái độ bất cần
phục
C. Thái độ kiêu căng

D. Cả A, B, C đều đúng.

Theo em, vì sao chị Dậu được gọi là điển
hình về người nông dân Việt Nam trước
Cách mạng tháng Tám?
B. Vì chị Dậu là người phụ nữ
A. Vì chị Dậu là người nông dân
nông dân mạnh mẽ nhất từ trước
khổ nhất từ trước đến nay
đến nay.
C. Vì chị Dậu là người phụ nữ nông
dân phải chịu nhiều khổ cực nhưng
vẫn giữ được bản chất vô cùng tốt
đẹp.

D. Vì chị Dậu là người phụ nữ nông
dân luôn nhịn nhục trước áp bức của
bọn thực dân phong kiến.

2. BỘ ĐỀ ĐỌC HIỂU

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1

Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:
Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng :
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức
xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói
vợ chồng kẻ thiếu sưu.
Người nhà lí trường sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu. Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay
được gậy của hắn. Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật
nhau. Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm. Kết cục, anh chàng "hầu cận ông lí" yếu hơn chị chàng con
mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
Anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt lắm, ngồi lên lại nằm xuống vừa run vừa kêu:
- U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù, phải
tội.
Chị Dậu vẫn chưa nguôi cơn giận:
- Thà ngồi tù. Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được...

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1
Câu 1: Đoạn trích trên trích từ văn bản nào của ai?
Câu 2: Phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên là gì? Văn bản chứa đoạn trích
trên viết theo thể loại nào?
Câu 3: Nhà văn đã xây dựng mấy tuyến nhân vật? Chỉ ra những nhân vật đại diện
cho từng tuyến nhân vật đó.
Câu 4: Nết đẹp nổi bật của chị Dậu trong đoạn trích
Cậu 5: Từ thái độ và hành động của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích trên, em
hiểu thế nào về nhan đề "Tức nước vỡ bờ".

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1- Hướng dẫn trả lời
Câu 1: Đoạn trích trên trích từ văn bản nào của ai?
 Trích từ văn bản “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố
Câu 2: Phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên là gì? Văn bản chứa đoạn
trích trên viết theo thể loại nào?
 Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
Thể loại : Tiểu thuyết
Câu 3: Nhà văn đã xây dựng mấy tuyến nhân vật? Chỉ ra những nhân vật đại
diện cho từng tuyến nhân vật đó.
 Đoạn trích có hai tuyến nhân vật:
Loại nhân vật thấp cổ bé họng: gia đình chị Dậu
Loại nhân vật đại diện cho giai cấp thống trị : Cai lệ và đám người nhà lí trưởng.

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 1- Hướng dẫn trả lời

Câu 4: Nết đẹp nổi bật của chị Dậu trong đoạn trích
 - Yêu thương chồng
- Có tinh thần phản kháng mãnh liệt của người nông dân hiền lành, chất phác
Cậu 5: Từ thái độ và hành động của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích trên, em
hiểu thế nào về nhan đề "Tức nước vỡ bờ".
 Hành động đấu tranh của chị Dậu đã biểu hiện rõ được cái nhan đề. Khi con
người bị áp bức bóc lột tới một giới hạn nhất định con người sẽ vùng lên đấu tranh
để đòi lại công lý, “con giun xéo lắm cũng quằn”. Hành động của chị Dậu đã làm
tăng lên ý nghĩa của hành động biết đấu tranh chống lại cái ác và cái xấu.
- Mặc dù tự phát, song hành động của chị cho thấy sức mạnh tiềm tàng của người
nông dân. Sức mạnh ấy bắt nguồn từ ý thức nhân phẩm, từ tình yêu thương. Đây là
đoạn văn sảng khoái nhất trong hơn một trăm trang Tắt đèn.

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh
Dậu.
Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị Dậu một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”
(Ngữ văn 8- tập 1)

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2
Câu 1: Theo em dấu hai chấm được sử dụng trong đoạn văn trên có tác dụng gì ?
Câu 2: Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy? Dấu hiệu chính để nhận biết
ngôi kể này?
Câu 3: Chú ý vào các từ in đậm, xác định vị thế xã hội, thái độ, tính cách của hai
nhân vật (chị Dậu và cai lệ) trong đoạn trích. Nhận xét về sự thay đổi trong cách
xưng hô của chị Dậu và giải thích lí do.
Câu 4: Trong cuộc sống hôm nay, nếu chứng kiến cảnh người phụ nữ hay một bé
gái bị chồng, cha ngược đãi, em sẽ ứng xử như thế nào?  

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2- Hướng dẫn trả lời
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy
đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc,
ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch
rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.
Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều
mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị Dậu một cái đánh bốp, rồi hắn cứ
nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”

Câu 1: Theo em dấu hai
chấm được sử dụng trong
đoạn văn trên có tác dụng
gì ?
 Dấu hai chấm được sử
dụng trong đoạn văn trên
có tác dụng: đánh dấu lời
đối thoại

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2- Hướng dẫn trả lời
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy
đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc,
ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch
rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.
Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều
mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị Dậu một cái đánh bốp, rồi hắn cứ
nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”

Câu 2: Đoạn trích trên
được kể theo ngôi thứ
mấy? Dấu hiệu chính để
nhận biết ngôi kể này?
 Đoạn trích kể theo ngôi
thứ ba
- Dấu hiệu chính: Người kể
giấu mình, gọi tên nhân vật
bằng tên của họ

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2- Hướng dẫn trả lời
Câu 3: Chú ý vào các từ in đậm, xác định vị thế xã hội, thái độ, tính cách của hai
nhân vật (chị Dậu và cai lệ) trong đoạn trích. Nhận xét về sự thay đổi trong cách xưng
hô của chị Dậu và giải thích lí do.
 Ở phần đầu của đoạn trích do có sự cách biệt về địa vị, hoàn cảnh, thái độ, tính cách
giữa các nhân vật cho nên cách xưng hô cũng rất cách biệt.
+ Chị Dậu, người dân thấp cổ bé họng lại đang thiếu sưu nên phải hạ minh, nhịn
nhục, xưng hô là cháu, nhà cháu - ông.
+ Còn cai lệ, người nhà lí trưởng cậy quyền, cậy thế nên rất hống hách, xưng hô là
ông - thằng kia, mày.
- Sang đoạn sau, cách xưng hô thay đổi. Chị Dậu chuyển sang tôi – ông, dấu hiệu của sự
phản kháng.
- Sau đó, không thể chịu được nữa, chị Dậu đã đứng lên, với vị thế của kẻ ngang hàng,
trực diện với kẻ thù và chuyển sang bà – mày. Đó là hành vi thể hiện sự “tức nước – vỡ
bờ”, sự tự vệ cần thiết để bảo vệ chồng của chị

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2- Hướng dẫn trả lời
Câu 4: Trong cuộc sống hôm nay, nếu chứng kiến cảnh người phụ nữ hay một
bé gái bị chồng, cha ngược đãi, em sẽ ứng xử như thế nào?  
 - Giải thích để người ngược đãi hiểu đó là việc làm vi phạm luật bình đẳng giới,
vi phạm quyền trẻ em.
- Chạy báo để mọi người xung quanh cùng biết, cùng can ngăn, đưa người bị hại
ra khỏi nơi bị ngược đãi.
- Báo cho chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng gần nhất để kịp thời xử
lý kẻ ngược đãi.

3. BỘ ĐỀ TẬP LÀM VĂN

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn trích
“Tức nước
vỡ bờ” của
Ngô Tất
Tố

MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

MỞ BÀI
- Giới thiệu tác giả Ngô Tất Tố: là một nhà văn tài năng
chuyên viết về số phận những người dân nghèo khổ, bị áp
bức
- Dẫn dắt và giới thiệu đoạn trích Tức nước vỡ bờ: Với
hơn một trăm trang tiểu thuyết Tắt đèn, đặc biệt là đoạn
trích Tức nước vỡ bờ, Ngô Tất Tố đã để lại ấn tượng sâu
sắc trong lòng người đọc về hiện thực xã hội bất công lúc
bấy giờ và thân phận của người nông dân cũng như những
vẻ đẹp của họ.

MỞ
BÀI
MẪU

Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn hiện thực phê phán
nổi tiếng nhất thời kì cách mạng. Các tác phẩm của ông
luôn đi liền với hình ảnh những người nông dân khốn khổ,
luôn bị bóc lột, bị áp bức mà không thể tìm ra được lối
thoát. Và nhắc tới ông, có lẽ chúng ta sẽ được nghe đầu tiên
là tác phẩm “Tắt đèn”. Và trong tác phẩm, phân đoạn “Tức
nước vỡ bờ” là một trong những đoạn văn gây nhiều xúc
động và có ý nghĩa nhất trong lòng người đọc

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
a) Tình thế của gia đình chị Dậu
- Chuyện xảy ra ở làng Đông Xá trong những ngày sưu
thuế. Gia đình chị Dậu nghèo nhất nhì trong hạng cùng
đinh. Đến kì nộp sưu, anh chị phải chạy vạy ngược xuôi
nhưng vẫn không đủ tiền.
- Trước khi bị bắt ra ngoài đình, anh Dậu đã ủy quyền cho
chị lo việc nhà. Chị bán cái Tí, đứa con gái đầu lòng 7 tuổi
cho vợ chồng Nghị Quế. Chị đã bán con, bán cho để nộp
sưu cho anh nhưng vẫn thiếu xuất sưu của người em
chồng đã mất từ năm trước nên anh Dậu vẫn chưa được
tha.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
a) Tình thế của gia đình chị Dậu
- Đến khi anh bị ngất sửu chúng mới trả về cho chị Dậu.
Chị nấu cháo cho anh ăn, anh vừa kề bát cháo lên miệng
thì bọn cai lệ kéo đến thúc sưu. Anh sợ quá lăn đùng ra
ngất.
- Gánh nặng gia đình, tính mạng anh Dậu phụ thuộc hoàn
toàn vào sự chèo chống của chị - người phụ nữ con mọn,
chân yếu tay mềm.
 Hoàn cảnh cùng quẫn, éo le, khốn khổ của những gia
đình nông dân trong thời bấy giờ.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
b) Bộ mặt của bọn tay sai
- Chúng xuất hiện với những công cụ để hành hung: roi
song, tay thước, dây thừng...
- Cử chỉ: gõ đầu roi xuống đất thét, trợn ngược hai mắt
quát, giọng hầm hè, đùng đùng giật phắt cái thừng, chạy
sầm sập…
 Bản chất tàn ác, đểu giả. Chúng chính là hiện thân
đầy đủ nhất của xã hội thực dân phong kiến tàn bạo,
không tình người lúc bấy giờ.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Trước khi bọn tay sai xuất hiện: Chị hiện lên là một
người rất mực yêu thương chồng con.
- Khi anh Dậu vừa mới tỉnh, việc đầu tiên của chị là nấu
cháo cho chồng và các con ăn:
+ Quạt cháo cho nhanh nguội để anh Dậu ăn.
+ Bước từng bước rón rén bưng cháo đến bên chồng.
+ Ngồi chờ chồng ăn cháo có ngon không và lo lắng cho
sức khỏe của chồng.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Trước khi bọn tay sai xuất hiện: Chị hiện lên là một
người rất mực yêu thương chồng con.
- Những cử chỉ, lời nói chị dành cho người chồng đau yếu
rất mộc mạc nhưng vô cùng đằm thắm, dịu dàng.
 Chị mang vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt
Nam, hết lòng yêu thương chồng con.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
- Lúc đầu: Phân trần, van xin bọn chúng cho khất sưu kể
cả khi cai lệ quát tháo, dọa nạt vẫn một mực van xin tha
thiết "nhà cháu đã túng lại phải đóng cả xuất sưu của chú
nó nữa nên mới lôi thôi như thế chứ cháu có dám bỏ bễ
tiền sưu của nhà cháu đâu, hai ông làm phúc nói với ông lí
cho cháu khất".

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
 Người phụ nữ con mọn đã phải nhẫn nhục, hạ mình với
những lời lẽ mềm mỏng, lễ phép vì chị biết mình là kẻ có
tội nên không dám cưỡng lại phép nước. Hơn nữa, bản
năng của người nông dân lép vế mách bảo nếu không
nhẫn nhục sẽ chuốc lấy hậu quả khó lường. Điều quan
trọng hơn là chị muốn dành sự bình yên cho chồng mình.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
- Lúc sau:
+ Những lời van xin, lễ phép tha thiết của chị đã bị tên cai
lệ bỏ ngoài tai. Hắn cứ xông đến để trói anh Dậu và còn
đánh chị khi bị chị ăn vạ. Hành động "bịch vào ngực chị
Dậu mấy bịch" là giọt nước làm tràn li, không thể nín nhịn
được nữa, chị đã liều mạng cự lại.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
- Lúc sau:
 Đầu tiên chị nói với chúng "chồng tôi đau ốm, ông không
được phép hành hạ". Chị đưa ra đạo lí tối thiểu của con
người, chị hi vọng có thể đánh thức lương tri của bọn chúng.
Lúc này, chị vô tình tha đổi cách xưng hô từ ông - cháu sang
ông- tôi. Lời lẽ và giọng điệu của chị đã đanh thép hơn nhiều.
+ Lời lẽ của chị đã làm cai lệ tức giận, hắn đánh chị một cách
tàn nhẫn và nhảy vào cạnh chồng chị.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
- Lúc sau:
 Bao nhiêu căm hờn, uất hận được tích tụ, ghìm nén từ
lâu được dịp bùng phát. Chị thách thức bọn chúng bằng
những lời lẽ đanh đá, đáo để, ngỗ nghịch của người đàn
bà bị dồn vào mức cùng quẫn "mày trói chồng bà đi bà
cho mày xem". Không còn xưng hô ngang hàng "ông- tôi"
mà gọi cai lệ là “mày” xưng “bà”. Cách xưng hô của
người bề trên hoàn toàn đè bẹp uy thế của đối phương.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
* Khi bọn tay sai xuất hiện
+ Cùng với lời thách thức, chị đã xông vào đánh nhau với
bọn chúng và nhanh chóng hạ gục hai tên tay sai. Trước sức
mạnh của chị, hai tên tay sai vốn rất hung hăng, hống hách
trở nên thật nực cười, thảm hại.
 Có thể nói chị đã vùng lên với một sức mạnh ghê gớm như
người khổng lồ trong truyện cổ tích. Hình ảnh chị thật đẹp một vẻ đẹp mạnh mẽ của người bị áp bức đã biết vùng lên để
chống lại áo bức bất công.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

THÂN BÀI
c) Diễn biến tâm lí, tính cách của chị Dậu
 Sức mạnh của chị Dậu là sức mạnh của lòng căm hờn
nhưng gốc rễ lại là tình yêu thương. Chị mộc mạc, hiền
dịu, vị tha, biết khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu
đựng nhưng không hoàn toàn yếu đuối, không chỉ biết
sợ hãi mà trái lại vẫn có một sức sống mạnh mẽ, một
tinh thần phản kháng tiềm tàng.
 Qua đó thấy được sự thấu hiểu, cảm thông sâu sắc của
tác giả với tình cảnh cơ cực, bế tắc của người nông dân.

ĐỀ 1.
Phân tích
đoạn
trích
“Tức
nước vỡ
bờ” của
Ngô Tất
Tố

KẾT BÀI
- Giá trị nghệ thuật:
+ Xây dựng tình huống truyện kịch tính.
+ Kể chuyện, miêu tả nhân vật sinh động.
- Nêu cảm nghĩ của bản thân: Đoạn trích Tức nước vỡ bờ,
qua ngòi bút hiện thực khỏe khoắn của Ngô Tất Tố ta không
chỉ cảm nhận được mối xung đột giai cấp gay gắt mà còn
cảm nhận được vẻ đẹp và sức mạnh tinh thần của người phụ
nữ nông dân.

KẾT
BÀI
MẪU

Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc, ngôn
ngữ giản dị tác giả đã cho thấy cuộc sống của người
dân dưới chế độ thực dân nửa phong kiến. Lên án
những kẻ cầm quyền độc ác, nhẫn tâm đàn áp, áp
bức nhân dân đến bước đường cùng. Đằng sau đó
còn là thái độ yêu thương, cảm thông cho những số
phận bất hạnh và trân trọng ngợi ca vẻ đẹp phẩm
chất của người nông dân

ĐỀ 2. Suy nghĩ
về nhân vật Chị
Dậu trong Tức
nước vỡ bờ của
tác giả Ngô Tất
Tố

MỞ BÀI
THÂN BÀI
KẾT BÀI

MỞ BÀI
- Giới thiệu tác phẩm và đoạn trích Tức nước vỡ bờ: Cùng với nhà
văn tên tuổi như Nam Cao, Nguyên Hồng, Vũ Trọng Phụng,… thì nhà
văn Ngô Tất Tố cũng là một trong những nhà văn nổi tiếng trong văn
học hiện thực phê phán. Làm lên tên tuổi của nhà văn Ngô Tất Tố có
thể kể đến tác phẩm “Tắt đèn” - một trong tác phẩm nổi trội nhất của
ông.
- Giới thiệu về nhân vật chị Dậu với những đức tính tiêu biểu của
người phụ nữ sống trong xã hội đầy bất công vừa hiền lành nhịn nhục
nhưng khi bị đẩy vào bước đường cùng họ lại vùng dậy đấu tranh.

MỞ BÀI MẪU
Ngô Tất Tố được coi là nhà văn hiện thực xuất sắc của nền văn
học Việt Nam. Các tác phẩm của ông đều tập trung khai thác
cuộc sống nghèo khổ của người nông dân trước cách mạng
qua đó bộc lộ được tâm lí và vẻ đẹp của người nông dân. Một
trong số những tác phẩm nổi tiếng của ông chính là tiểu
thuyết “ Tắt đèn” đặc biệt là đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ” đã
làm sáng rõ hình ảnh chị Dậu- một người phụ nữ mạnh mẽ
kiên cường.

THÂN BÀI
* Giới thiệu khái quát về nhân vật chị Dậu:
- Chị Dậu là một người phụ nữ hết lòng yêu thương chồng con.
- Là một người phụ nữ đảm đang, nhân hậu, nhẫn nhịn.
- Trở thành trụ cột của gia đình khi anh Dậu bị bắt.

THÂN BÀI
1. Chị Dậu là một người rất yêu thương chồng
- Anh Dậu phải chịu những đòn roi, đánh đập hết sức dã man chỉ vì
chưa nộp sưu
 Chị Dậu đã nấu nồi cháo loãng bón từng thìa giúp chồng mình cầm
cự cho lại sức.
- Chị quạt cho cháo nhanh nguội để anh Dậu ăn
- Chị bước rón rén bưng cháo đến bên chồng
- Ngồi chờ chồng ăn cháo có ngon không
 Chị Dậu là một người đảm đang, ân cần, dịu dàng, đằm thắm,
tình cảm, hết lòng yêu thương chồng.

THÂN BÀI
2. Chị Dậu đối mặt với bọn tay sai
- Ban đầu chị nhẹ nhàng, xin xỏ:
+ Khi bọn cai lệ xông đến đòi bắt anh Dậu đi -> Chị Dậu van xin, lời
lẽ nhịn nhục
+ Cách xưng hô khiêm nhường “ông” với “con”.
 Tỏ thái độ cúi nhường để bảo vệ tính mạng cho người chồng.
- Sau đó chị hùng hổ, vùng lên chống trả
+ Khi bị cai lệ đánh, anh Dậu tuy ốm yếu nhưng chúng vẫn bắt lôi đi
 Chị nhẫn nhục nhưng không được

THÂN BÀI
2. Chị Dậu đối mặt với bọn tay sai
+ Chị thay đổi trong cách xưng hô: ông – cháu, ông – tôi và cuối
cùng: mày – bà
+ Chị phản kháng bằng lời không được chị phản kháng bằng hành
động: đánh ngã tên cai lệ và người nhà Lí trưởng -> Tức nước thì vỡ
bờ, có áp bức thì có đấu tranh.
 Tình yêu thương đối với chồng, với gia đình với quê hương trong
chị Dậu dâng lên cùng với nỗi căm thù giặc sâu sắc đã dẫn đến
hành động của chị.