Hết giờ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Cột I
1. Ở điều kiện chiếu sáng một hướng.
2. Hướng hóa dương
3. Bắc giàn cho mướp
4. Hướng sáng dương
Cột II
Rễ cây sinh trưởng tới nguồn phân bón
Giúp cây quang hợp
Cây non mọc cong
Là ứng dụng của hướng tiếp xúc
Ghép nội dung cột I phù hợp với cột II?
1 - C
Đáp án
2 - A
3 - D
4 - B
Cây đặt gần cửa sổ mọc cong
Hoa bồ công anh
Sáng
Chiều
TIẾT 23 - BÀI 24:ỨNG ĐỘNG
NỘI DUNG TIẾT HỌC
I.Khái niệm ứng động
II.Các kiểu ứng động
1.Ứng động sinh trưởng
2.Ứng động không sinh trưởng
Ứng động là hình thức phản ứng của cây trước kích thích không định hướng của môi trường.
I/ KHÁI NIỆM ỨNG ĐỘNG
*Phân loại
Tác nhân kích thích
Quang ứng động
Nhiệt ứng động
Hóa ứng động
Thủy ứng động
Điện ứng động
*Khái niệm
Phân biệt hướng động và ứng động
Từ một hướng xác định
Không định hướng
Thân, cành, rễ, bao lá mầm: Hình trụ
Lá, cánh hoa, đài, cụm hoa: Hình dẹt

II. CÁC KIỂU ỨNG ĐỘNG
Ứng động
Sinh trưởng hay không sinh trưởng
Ứng động không sinh trưởng
Ứng động sinh trưởng
Em có nhận xét gì về tốc độ sinh trưởng ở hai phía đối diện của mỗi cánh hoa?
II. CÁC KIỂU ỨNG ĐỘNG
1. Ứng động sinh trưởng
*Ví dụ : ứng động nở hoa
 Ở hai phía đối diện của mỗi cánh hoa có tốc độ sinh trưởng khác
1. Ứng động sinh trưởng
Các tế bào ở hai phía đối diện nhau của cơ quan có tốc độ sinh trưởng khác nhau do tác động của tác nhân kích thích không định hướng.
*Khái niệm:
Hoa nghệ tây
Hoa tulip và hoa nghệ tây nở vào ban ngày (25- 300C) cụp lại lúc chiều tối nhiệt độ thấp (giảm 10 C hoa cụp, tăng 30 C hoa nở)
Hoa Tulip
Nhiệt độ thấp
Nhiệt độ cao
Giải thích tại sao người bán hoa tulip thường khuyên để vài viên đá lạnh trong lọ cắm hoa ?
Hoa Đà Lạt
- Khi gặp điều kiện bất lợi (nhiệt độ thấp, băng tuyết…) chồi, hạt giảm trao đổi chất  chồi ngủ
- Khi điều kiện môi trường thuận lợi nhiệt độ, ánh sáng phù hợp… chồi thức
a. Vận động tự vệ của cây trinh nữ:
Giải thích hiện tượng lá cụp xuống?
- Giải thích:
+ Sự giảm sức trương của thể gối ở cuống lá và gốc lá chét.
=> Sự vận động tự vệ ở cây trinh nữ liên quan đến sức trương của nước.
2. Ứng động không sinh trưởng
2. Ứng động không sinh trưởng
- Cơ chế cụp lá của cây trinh nữ khi bị kích thích
+ Sau khoảng 10-20 phút sức trương nước phục hồi
+Khi va chạm  thay đổi đột ngột sức trương nước ( do nước di chuyển về các mô lân cận)  chỗ phình mất nước  lá chét cụp lại
b. Vận động bắt mồi ở cây ăn côn trùng:
Các loại lá cây trên có hiện tượng gì?
- Hiện tượng: Lá biến dạng để bắt côn trùng.
Cơ chế bắt mồi của các loại lá trên diễn ra như thế nào?
- Cơ chế:
+ Khi con mồi chạm vào lá, lực trương nước giảm → Các gai, tua, lông cụp, nắp đậy lại giữ chặt con mồi.
+ Các tuyến trên các lông của lá tiết enzim phân giải prôtêin của con mồi.
=> Vận động bắt mồi của thực vật là nhờ sức trương nước của tế bào.
2. Ứng động không sinh trưởng
Nguyên nhân đóng,
mở khí khổng?
H2O
c. Sự đóng mở của khí khổng
- Khi no nước khí khổng mở và khi mất nước khí khổng đóng
19
PHT: Phân biệt ứng động sinh trưởng và ứng động không sinh trưởng
Là vận động không có sự phân chia và lớn lên của các tế bào của cây
Là vận động có sự phân chia và lớn lên của các tế bào của cây
Chấn động, va chạm cơ học
Nhiệt độ, ánh sáng.
Do sự thay đổi sức trương nước của tế bào chuyên hóa
Do sự sinh trưởng không đều của các tế bào 2 phía kích thích
không
Có
- Đối với thực tiễn
Giúp thực vật thích nghi với sự thay đổi của điều kiện môi trường để tồn tại và phát triển
Con người có thể chủ động thúc đẩy hoặc kìm hãm quá trình ra hoa, nảy mầm của chồi, hạt bằng cách điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng…
3. Vai trò của ứng động
- Đối với thực vật
Ví dụ: Cây nhập nội cần đảm bảo nhiệt độ, ánh sáng phù hợp cho quá trình ra hoa
Thắp đèn cho hoa cúc nở
Trồng hoa lan trong nhà kính
Điều khiển hoa đào ra hoa vào dịp tết
A.Ứng động sinh trưởng
B.Ứng không động sinh trưởng
1.Là kiểu ứng động có liên quan đến sự sinh trưởng của các tế bào.
Ghép các ý sau phù hợp với nội dung cột A và cột B
4. Do tốc độ sinh trưởng không đều của các tế bào ở hai phía đối diện nhau của cơ quan.
2.Do thay đổi sức trương nước hoặc do lan truyền kích thích cơ học hay hóa học
3.Là kiểu ứng động không liên quan đến sự sinh trưởng của các tế bào.
1
2
3
4
5
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
6
7
T H U Y
N I T O
T
T I E P X U C
H U O N G H O A A M
C H O P H I N H
C A M U N G
N H I E T D O
H
I
C
H
N
G
H
I
Câu 7: Tác nhân gây ứng động do nước gọi là … ứng động?
Câu 6: Nhân tố chủ yếu gây nở hoa ở hoa tulip là gì?
Câu 4: Nguyên nhân gây cụp lá ở cây trinh nữ là do mất nước ở bộ phận nào?
Câu 2: Cây thân leo là hiện tượng hướng động gì?
Câu 5: Phản ứng của thực vật đối với kích thích gọi là gì?
Câu 1: Cây bắt mồi lấy từ con mồi chủ yếu hợp chất chứa nguyên tố nào?
Câu 3: Hiện tượng rễ cây tránh xa chất độc
gọi là gì?
Dặn dò
- Trả lời câu hỏi SGK
- Đọc phần “em có biết”
Chuẩn bị Bài 25: Thực hành:Hướng động
+ Chuẩn bị thực hành theo nhóm
+ Mỗi nhóm chuẩn bị dụng cụ, mẫu vật như SGK
Cảm ơn quý thầy cô
Và các em
Đã chú ý lắng nghe!
Nhiều loài hoa nở vào thời điểm nhất định trong ngày tạo thành đồng hồ hoa
24h
6h
24h
8h
10h
Cây bắt mồi
Cây nắp ấm