KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH


GV CHU THỊ BÍCH NGỌC
2
Ông An đã sử dụng các biện pháp sau: tưới nước ấm cho cây, thắp đèn với công suất cao ở vườn đào. Năm đó đào nhà ông An nở đúng tết, bán được giá cao, thu được nhiều lợi nhuận.
Sắp đến tết, vườn gia đình ông An trông rất nhiều cây đào, nhưng năm đó trời rét đậm kéo dài, có nguy cơ hoa sẽ nở muộn và không thể bán vào đúng những ngày tết.
Theo em ông An làm như vậy dựa trên cơ sở nào?
TIẾT 25 - BÀI 24
ỨNG ĐỘNG
NỘI DUNG BÀI HỌC
I/ Khái niệm ứng động.
II/ Các kiểu ứng động.
1/ Ứng động sinh trưởng.
2/ Ứng động không sinh trưởng.
III/ Vai trò của ứng động.
I/ Khái niệm ứng động.
Vận động nở hoa của cây bồ công anh
Hướng sáng
1. Tác nhân kích thích là yếu tố nào?
2. Sự khác nhau về hướng của tác nhân kích thích?
3. Vận động nở hoa của cây bồ công anh có phải hướng động không?
I/ Khái niệm ứng động.
- ĐN: Ứng động (vận động cảm ứng): là hình thức phản ứng của cây trước tác nhân kích thích không định hướng.

- Phân loại:
? Có mấy cách để phân loại ứng động
24h
Hoa mười giờ nở ban ngày
Hoa quỳnh nở ban đêm
10h
QUANG ỨNG ĐỘNG
Nhiệt độ thấp
Tăng nhiệt độ
Hoa nghệ tây
NHIỆT ỨNG ĐỘNG
Ứng động
Quang
ứng động
Nhiệt
ứng động
Hóa
ứng động
Thủy
ứng động
Ứng động
tổn thương
Ứng động
tiếp xúc
Ánh sáng
Nhiệt độ
Tiếp xúc
Lượng nước
Hóa chất
Thương tổn
Tùy vào loại tác nhân kích thích mà sẽ có các kiểu ứng động tương ứng.
I/ KHÁI NIỆM ỨNG ĐỘNG
- ĐN: Ứng động (vận động cảm ứng): là hình thức phản ứng của cây trước tác nhân kích thích không định hướng .


- Phân loại:
+ Dựa vào tác nhân kích thích: Quang ứng đông, nhiệt ứng đông, hoá ứng động, thuỷ ứng động,…

+ Dựa vào cơ chế: Ứng động sinh trưởng, ứng động không sinh trưởng.
II/ CÁC KIỂU ỨNG ĐỘNG
2) Ứng động không sinh trưởng
1) Ứng động sinh trưởng
Nhận xét về diện tích mặt trong và mặt ngoài của mỗi cánh hoa?
Nguyên nhân nào dẫn đến sự khác nhau đó?
Hoa dâm bụt
II/ CÁC KIỂU ỨNG ĐỘNG
 Ứng động sinh trưởng.
1) Ứng động sinh trưởng
1) Ứng động sinh trưởng
Là vận động cảm ứng do sự khác biệt về tốc độ sinh trưởng
của các tế bào tại hai phía đối diện nhau của cơ quan dẹp (như lá, cánh hoa).
Vậy cơ chế của ứng động sinh trưởng là gì?
10h
7h
24h
Vận động nở hoa
Sự nở của các loài hoa vào các thời điểm khác nhau trong ngày có mang tính chu kì hay không?
1) Ứng động sinh trưởng
- Cơ chế: sự sinh trưởng khác nhau của các tế bào 2 phía đối diện thường là các vận động liên quan đến đồng hồ sinh học.
Là vận động cảm ứng do sự khác biệt về tốc độ sinh trưởng
của các tế bào tại hai phía đối diện nhau của cơ quan dẹp (như lá, cánh hoa).
- Các vận động này còn liên quan đến các hoocmon thực vật
2) Ứng động không sinh trưởng
Phiếu học tập số 1. TÌM HIỂU ỨNG ĐỘNG KHÔNG SINH TRƯỞNG
Nghiên cứu mục II.2 SGK Sinh học 11 trang 103 hoàn thành nội dung của bảng sau:
Thời gian 2 phút
2) Ứng động không sinh trưởng
Sự đóng mở khí khổng
Phiếu học tập số 1. TÌM HIỂU ỨNG ĐỘNG KHÔNG SINH TRƯỞNG
Nghiên cứu mục II.2 SGK Sinh học 11 trang 103 hoàn thành nội dung của bảng sau:
Thời gian 2 phút
 Khi có va chạm cơ học, lá cây trinh nữ cụp tán.
  Do sức trương của nửa dưới của các chỗ phình bị giảm do nước di chuyển vào những mô lân cận.
Phiếu học tập số 1. TÌM HIỂU ỨNG ĐỘNG KHÔNG SINH TRƯỞNG
Nghiên cứu mục II.2 SGK Sinh học 11 trang 103 hoàn thành nội dung của bảng sau:
Thời gian 2 phút
 Khi có va chạm cơ học, lá cây trinh nữ cụp tán.
  Khi tế bào khí khổng trương nước khí khổng mở. Khi tế bào khí khổng mất nước khí khổng đóng.
Do sự biến động hàm lượng nước trong các tế bào khí khổng.
  Do sức trương của nửa dưới của các chỗ phình bị giảm do nước di chuyển vào những mô lân cận.
 Thay đổi sức trương nước ở 2 phía của thể gối không giống nhau  sức trương nước của nửa dưới chỗ phình giảm do nước di chuyển vào các mô lân cận lá cụp lại.
 Ứng động không sinh trưởng.
2) Ứng động không sinh trưởng
Ứng động không sinh trưởng là kiểu ứng động không có sự sinh trưởng dãn dài của các tế bào thực vật.
Cơ chế chủ yếu là do sự thay đổi sức trương nước của các miền chuyên hoá.
Cây gọng vó bắt mồi bằng cách nào?
Các cây này khi con mồi va chạm  các tua, lông, gai cụp xuống  giữ chặt con mồi.
Làm thế nào cây này có thể tiêu hóa con mồi?
Nhờ các enzim được tiết ra từ các lông trên các tua của cây
Hình thức ứng động này có liên quan đến sự sinh trưởng của TB không?
Nhận xét về thời gian phản ứng và tính chu kì của hình thức ứng động này
2) Ứng động không sinh trưởng
Ứng động không sinh trưởng là kiểu ứng động không có sự sinh trưởng dãn dài của các tế bào thực vật.
Cơ chế chủ yếu là do sự thay đổi sức trương nước của các miền chuyên hoá.
Các dạng ứng động không sinh trưởng:
+ Ứng động sức trương.
+ Ứng động tiếp xúc và hoá ứng động.
Cây bắt mồi
Cây nắp ấm
 Vì sống ở môi trường nghèo nito nên các cây này có phản ứng thích nghi bằng cách vận động bắt mồi để đảm bảo nguồn nito cho cơ thể
Hiện tượng bắt mồi của cây gọng vó, cây bắt mồi, cây nắp ấm có vai trò gì?
III/ VAI TRÒ CỦA ỨNG ĐỘNG

Đối với đời sống thực vật: giúp cây thích nghi đa dạng đối với sự biến đổi của môi trường đảm bảo cho cây tồn tại và phát triển.
28
Ngược lại nếu thời tiết ấm, đào có nguy cơ sẽ nở trước tết, theo em phải làm gì để đào nở đúng tết?
Làm giàn lưới đen che ánh sáng.
Khoét vòng xung quanh gốc đào để hạn chế chất dinh dưỡng.
Chặt bớt bộ rễ.
Khoai tây mới thu hoạch
Khoai tây chuẩn bị trồng
Muốn bảo quản khoai tây để ăn thì cần phải làm gì?
Muốn lấy mầm của khoai tây đem trồng thì làm thế nào để đánh thức chồi khoai tây?
III/ VAI TRÒ CỦA ỨNG ĐỘNG

Đối với đời sống thực vật: giúp cây thích nghi đa dạng đối với sự biến đổi của môi trường đảm bảo cho cây tồn tại và phát triển.
Đối với thực tiễn: điều khiển sự ra hoa, đẩy nhanh hoặc kìm hãm chồi, hạt ngủ thêm hay thức sớm theo nhu cầu con người.
Phiếu học tập số 2. Phân biệt các kiểu ứng động
– Sự sinh trưởng khác nhau của các TB 2 phía đối diện
- Vận động có sự sinh trưởng của tế bào.
– Sự thay đổi sức trương nước
- Vận động không có sự sinh trưởng của tế bào.
- Có tính chu kì, không định hướng do ảnh hưởng của ánh sáng, nhiệt độ, hooc môn thực vật.
- Không có tính chu kì, do va chạm cơ học.
Chọn các câu sau điền vào bảng cho đúng
Thời gian 1 phút
A
C
E
B
D
F
Ứng động sinh trưởng
Ứng động không sinh trưởng
B - Vận động có sự sinh trưởng của tế bào.
A - Thường theo nhịp điệu đồng hồ sinh học
E - Có tính chu kì, không định hướng do ảnh hưởng của ánh sáng, nhiệt độ, hooc môn thực vật.
D - Vận động không có sự sinh trưởng của tế bào.
F - Không có tính chu kì, do va chạm cơ học.
C - Theo sức trương nước
* Phân biệt các kiểu ứng động
 Phiếu học tập số 3. Phân biệt hướng động và ứng động?
cơ quan thực vật
1 hướng
dương
âm
không
Nhanh hơn
hoocmon
trương
nhịp điệu
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
I/ Khái niệm ứng động: là phản ứng của cây trước tác nhân kích thích không định hướng.
II/ Phân biệt các kiểu ứng động.
IV/ Vai trò của ứng động: giúp cây thích nghi đa dạng đối với sự biến đổi của môi trường đảm bảo cho cây tồn tại và phát triển
III/ Phân biệt hướng động với ứng động.
Trò chơi hộp quà sinh học