Tiết 5,6- Bài 6:
Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY TẾ BÀO
II. CƠ SỞ KHOA HỌC
III. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO
EM HIỂU NHƯ THẾ NÀO LÀ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO?
Nuôi cấy mô, tế bào là phương pháp:
A. Tách rời tế bào, mô giâm trong môi trường có chất kích thích để mô phát triển thành cây trưởng thành.
B. Tách rời tế bào TV nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng thích hợp giống như trong cơ thể sống, giúp tế bào phân chia, biệt hóa thành mô, cơ quan, phát triển thành cây hoàn chỉnh.
C. Tách mô, nuôi dưỡng trong môi trường có chất kích thích tạo chồi, rễ, phát triển thành cây mới.
D. Tách tế bào TV nuôi cấy trong môi trường cách li để tế bào TV sống, phát triển thành cây hoàn chỉnh.
B
Tế bào (rễ, thân, lá)
Nuôi cấy mt
I. KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO
dd nhân tạo
Cây hoàn chỉnh
KHÁI NIỆM
Môi trường dinh dưỡng:
Nguyên tố đa lượng: N, S, Ca, K, P
Nguyên tố vi lượng: Fe, B, Mo, I, Cu
Đường: Glucozơ, Saccarozơ
Chất điều hòa sinh trưởng: Auxin, Cytokinin
II. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO
TÍNH TOÀN NĂNG CỦA TẾ BÀO
1. Ý nghĩa
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
Quy trình công nghệ nhân giống bằng PP nuôi cấy mô TB có ưu điểm gì?
1. Ý nghĩa
* Ưu điểm:
- Nhân với số lượng lớn ( Hệ số nhân giống cao) trên quy mô công nghiệp với mọi loại cây trồng.
- Sản phẩm sạch bệnh và đồng nhất về di truyền
* Nhược điểm:
- Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao
- Tốn kém kinh phí, công sức
. 
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
VD: 1 củ khoai tây sau 8 tháng nhân giống thu được 2 tỷ mầm giống đủ trồng cho 40 ha.
1 chồi dứa sau 1 năm tạo được 116.649 cây
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
1. Ý nghĩa
2. Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào:
SƠ ĐỒ VỀ QUY TRÌNH NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG BẰNG NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO
Chọn vật liệu nuôi cấy
Tạo chồi
Khử trùng
Tạo rễ
Cấy cây vào môi trường thích hợp
Trồng cây trong vườn ươm
Bước 1
Bước 2
Bước 3
Bước 4
Bước 5
Bước 6
Có mẫu tốt, không bị nhiễm bệnh
Cách làm: + Chọn cây mẹ khoẻ, sạch bệnh
+ Chọn mô phân sinh đỉnh chồi, đỉnh rễ, bộ phận non
+ Trồng trong buồng cách li.
Bước 1: Chọn vật liệu nuôi cấy
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
1. Ý nghĩa
2. Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào:
Bước 2: Khử trùng
- Mẫu và dụng cụ được tẩy rửa khử trùng.
- Cắt đỉnh sinh trưởng thành phần tử nhỏ, tẩy rửa, khử trùng ở buồng vô trùng.
VD:
- Vật liệu nuôi cấy tiến khử trùng với HgCl 0,1% và nước cất.
- Que cấy, ống nghiệm và giá thể…đ­ược khử trùng trong nồi hấp.
Bước 1: Chọn vật liệu nuôi cấy
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
1. Ý nghĩa
2. Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào:
Bước 2: Khử trùng
Bước 3: Tạo chồi
Khối callus chuẩn bị tạo cây con
Cây con mới hình thành
- Để cây có thể phát triển thân cành
- Cắm vật liệu nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng có bổ sung thêm xytokinin hoạt hoá tạo chồi
Bước 4: Tạo rễ
- Khi cây đạt tiêu chuẩn về chiều cao, số lá thì chuyển sang MT tạo rễ. Đó là MT dinh dưỡng thích hợp bổ sung chất KT auxin, IBA…
Bước 1: Chọn vật liệu nuôi cấy
II. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO:
1. Ý nghĩa
2. Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào:
Bước 2: Khử trùng
Bước 3: Tạo chồi
Bước 4: Tạo rễ
Bước 5: Cấy trong môi trường thích ứng:
- Khi bộ rễ khỏe thì cây được chuyển cây sang MT thích ứng gần giống với MT tự nhiên về: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng…
Bước 6: Trồng trong vườn ươm:
Khi cây đủ chiều cao, thân lá thì chuyển cây ra vườn ươm.