SINH HỌC 9

BÀI 35:
ƯU THẾ LAI

Hiện tượng ưu thế lai

Đặc điểm

Cơ thể bố mẹ (P)
( a và c )

Cơ thể lai F1
(b)

1. Thân cây

Thấp

Cao, khỏe hơn

2. Bắp ngô

Ngắn, nhỏ

Dài, to

3. Rãnh của bắp

Thưa

Khít

4. Hạt ngô

Nhỏ, mỏng

To, dày

So sánh cây và bắp của cây lai F1 với 2 dòng tự thụ
phấn?

1. Hiện tượng ưu thế lai

LAI KHÁC LOÀI

CON LA
( Ngựa cái x Lừa đực)

CON Bác - đô
( Lừa cái x Ngựa đực)

Hiện tượng ưu thế lai được thể hiện khi nào?
+ Lai giữa các dòng thuần.
+ Lai khác thứ cây trồng, các nòi vật thuộc cùng một loài.
+ Lai giữa hai loài khác nhau.

Nguyên nhân của hiện tượng ƯTL

PHIẾU HỌC TẬP
• Hoàn thành sơ đồ lai :
P : AAbbCC x aaBBcc
G: ...….…………………....
F1 : …....……………………
- Nhận xét về kiểu gen và số lượng tính trạng trội của các cá thể
được chọn làm bố, mẹ:
……………………………………………………………………
…………………………………………………………........
- Nhận xét về kiểu gen và số lượng tính trạng trội của con lai F1:
……………………………………………………………………
…………………………………………………………................

PHIẾU HỌC TẬP
• Hoàn thành sơ đồ lai :
P : AAbbCC x aaBBcc
G:
AbC
aBc
F1 :
AaBbCc
- Nhận xét về kiểu gen và số lượng tính trạng trội của các cá thể
được chọn làm bố, mẹ:
AAbbCC : Đồng hợp, 2 tính trạng trội
aaBBcc : Đồng hợp, 1 tính trạng trội
- Nhận xét về kiểu gen và số lượng tính trạng trội của con lai F1:
AaBbCc: Dị hợp, 3 tính trạng trội

Em hãy cho biết nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai là gì?
- Do sự tập trung các gen trội có lợi ở cơ thể F 1.

- Tại sao khi lai 2 dòng thuần khác kiểu gen,
ưu thế lai biểu hiện rõ nhất?
Vì hầu hết F1 các cặp gen ở trạng thái dị hợp,
chỉ có gen trội có lợi mới được biểu hiện.

Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp do tự thụ phấn và giao
phối gần

- Do tỉ lệ dị hợp giảm dần, tỉ lệ đồng hợp lặn tăng lên
- Tại sao ưu thế lai biểu hiện rõ nhất ở F1, sau đó
giảm dần qua các thế hệ?

Muốn khắc phục hiện tượng ưu thế lai giảm
dần qua các thế hệ ta cần phải làm gì?
- Dùng phương pháp nhân giống vô tính
bằng giâm, chiết, ghép, vi nhân giống…

Các phương pháp tạo ưu thế lai

3. Các phương pháp tạo ưu thế lai

LAI KHÁC DÒNG

LAI KHÁC THỨ

LAI KINH TẾ

3. Các phương pháp tạo ưu thế lai

Ưu
thế
lai

BÀI TẬP VẬN DỤNG
BT: Một bác nông dân có 2 giống bưởi quả to, vỏ dày, ngọt có kiểu
gen AAbbCC và bưởi quả nhỏ, vỏ mỏng, chua có kiểu gen aaBBcc.
→ Bác muốn tạo giống bưởi có đặc điểm: quả to, vỏ mỏng, ngọt từ
2 giống trên.
a. Theo em Bác nông dân cần làm gì để có giống lai mong muốn? Vì sao?

Cho 2 giống bưởi lai với nhau tạo ưu thế lai vì các gen
trội có lợi sẽ tập trung ở cơ thể lai F1
b. Nếu Bác tiếp tục cho lai giữa các cá thể của giống lai mới
thì Bác có thu được giống lai tốt hơn nữa không? Vì sao?
Không, vì ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1, sau đó
giảm dần qua các thế hệ.

VẬN DỤNG
Giới thiệu dự án: Tìm hiểu thành tựu chọn giống ở Việt Nam
Cho đến nay, nước ta đã tạo ra được hàng trăm giống cây
trồng, vật nuôi mới nhờ việc vận dụng các quy luật di truyền
– biến dị, sử dụng các kĩ thuật phân tử và tế nào…rút ngắn
thời gian tạo ra giống mới với những đặc tính quý, tạo được
nguồn biến dị cho chọn giống mới, cải tạo giống năng suất
thấp và tạo ưu thế lai mà phương pháp truyền thống không
làm được.
- Chia lớp thành 2 nhóm:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về thành tựu chọn giống cây trồng
+ Nhóm 2: Tìm hiểu về thành tựu chọn giống vật nuôi
Yêu cầu: Tìm hiểu và sưu thầm tranh ảnh, thông tin về các
thành tựu, giờ sau báo cáo.

CÁM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE