Uy- Lít-Xơ Trở Về
(trích Ô-đi-xê-sử thi Hy Lạp)

_Hô-me-rơ_
I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả Hô-me-rơ
- Hô-me-rơ là nhà thơ mù, 11 thành phố Hy Lạp đều tự nhận là quê hương của ông
- Là nhà thơ lớn của Hy Lạp, sống vào khoảng thế kỷ IX-VIII trước CN, xuất thân từ một gia đình nghèo bên dòng sông Mê-lét
- Được xem là cha đẻ của sử thi Hy Lạp, tác giả của hai bộ sử thi nổi tiếng I-li-at và Ô-đi-xê.
2.Tác phẩm

a. Tóm tắt:
Sau khi hạ được thành Tơ-roa, Uy-lít-xơ "hồi quân" trở về quê hương. Chàng phải lênh đênh góc biển chân trời mười năm đằng đẵng mà vẫn chưa về tới quê nhà. Chàng bị nữ thần Ca-líp-xô, vì yêu chàng nên cầm giữ. Cảm thương số phận Uy-lít-xơ, thần Dớt sai Héc-mét đến lệnh cho Ca-líp-xô phải để chàng đi. Bị bão đánh chìm bè, chàng dạt vào xứ Phê-a-ki, được công chúa Nô-xi-ca yêu và nhà vua tiếp đãi tử tế. Theo ý nhà vua, Uy-lít-xơ kể lại những chuyện li kì, mạo hiểm trên bước đường gian truân phiêu bạt của mình cùng đồng đội: chuyện thoát khỏi xứ sở những tên khổng lồ một mắt, chuyện thoát khỏi tiếng hát đầy quyến rũ của các nàng tiên cá Xi-ren nguy hiểm,… Cảm phục, nhà vua cho thuyền đưa chàng về quê hương I-tác. Về đến nhà, chàng giả dạng người hành khất nên Pê-nê-lốp, vợ chàng, không nhận ra. Để trả lời sự thúc ép của bọn cầu hôn, Pê-nê-lốp thách ai giương được chiếc cung của Uy-lít-xơ và bắn một phát xuyên qua mười hai chiếc vòng rìu thì sẽ lấy người đó. Tất cả bọn cầu hôn đều thất bại, Uy-lít-xơ xin được bắn và chàng đã thắng. Nhân cơ hội đó, cha con chàng trừng trị bọn cầu hôn cùng những gia nhân phản bội. Qua màn thử thách về bí mật của chiếc giường, Pê-nê-lốp nhận ra chồng mình và hai vợ chồng Uy-lít-xơ đoàn tụ cùng nhau.
b. Chủ đề:
Khát vọng chinh phục thiên nhiên để khai sáng, mở rộng giao lưu giữa các nền văn minh văn hoá; đấu tranh để bảo vệ hạnh phúc gia đình.Qua đó thể hiện sức mạnh trí tuệ, ý chí của con người.
3. Vị trí đoạn trích và bố cục:
a. Vị trí:
Đoạn trích thuộc khúc ca thứ XXIII của sử thi Ô-đi-xê.
b. Bố cục:
2 phần:
- Từ đầu đến “kém gan dạ”: Đối thoại giữa Pênêlôp với Têlêmác, Ơcrilê.
- Tiếp theo đến hết: Đối thoại giữa Pênêlốp với Uylitxơ.
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Diễn biến tâm trạng của Pê-nê-lốp:
* Sự tác động của nhũ mẫu Ơ-ri-clê.



Nhũ mẫu Ơriclê
- Báo tin: Uy-lit-xơ trở về
  - Thuyết phục:
+ Đưa bằng chứng: vết sẹo.
+ Đánh cược bằng tính mạng.
Pênêlốp
- Không tin, nghi ngờ:
+Phán đoán: Uy-lít-xơ vị thần; Uy-lít-xơ đã chết
→ là người thận trọng, chung thuỷ với chồng, luôn tỉnh táo, đề cao cảnh giác.
- Phân vân, xúc động.
+ Không bác bỏ thần bí hóa câu chuyện.
+ Xuống lầu: không biết ứng xử như thế nào; lặng thinh; sửng sốt; đăm đăm, âu yếm…
 Xung đột trong tình cảm của Pê-nê-lốp - tô đậm cá tính: thận trọng, tỉnh táo, biết kìm nén tình cảm.
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Diễn biến tâm trạng của Pê-nê-lốp:
* Tác động của Tê-lê-mác đối với Pê-nê-lốp:
Têlêmác
- Trách mẹ gay gắt: tàn nhẫn, độc ác, sắt đá
- Thương yêu cha.
-> Nóng nảy, bộc trực, thiếu kiên nhẫn.
Pênêlốp
- Thận trong giải thích; phân vân cao độ, xúc động.
- Không thay đổi cách cư xử.
- Tỉnh táo, khôn ngoan thử thách chồng.
 
 Tô đậm tính cách thuỷ chung, tâm hồn trong sáng, thái độ thận trọng, tỉnh táo của Pê-nê-lốp.
 
 
 
2. Thử thách và sum họp:
* Cuộc đấu trí giữa Pê-nê-lốp và Uy-lit-xơ.
Pê-nê-lốp
- Mượn lời con nói với Uy-lit-xơ  ngầm tỏ ý muốn thử thách.
→ Vẻ đẹp tâm hồn, trí tuệ, thận trọng, khôn ngoan.
- Sai khiêng giường  sự thử thách
- Thông minh, khôn khéo.
Uy-lit-xơ
- Mỉm cười: đồng tình chấp nhận thử thách; hiểu ý vợ; tin: trí tuệ, tài năng.
- Mượn lời nói với con- nói với vợ: tế nhị, khôn khéo.
-Yêu cầu kê giường, trầm tĩnh, cặn kẽ, miêu tả tỉ mỉ chi tiết đặc điểm chiếc giường→ giải mã được bí mật.
- Thông minh, trí tuệ, nhạy bén.
 Sự gặp gỡ của hai tâm hồn, trí tuệ.
*SUM HỌP:
- Khi Uy-lit-xơ miêu tả chi tiết, tỉ mỉ chiếc giường đầy bí mật  “bủn rủn chân tay”, “chạy lại nước mắt chan hòa, ôm lấy cổ chàng, hôn lên trán chàng”, bày tỏ lý do.
- Hình ảnh: “dịu hiền… mong đợi”: so sánh có đuôi dài  nỗi vui sướng khi gặp lại chồng.
  Pê-nê-lốp là hình tượng phụ nữ đầu tiên trong văn học thế giới: thủy chung, sắt son với chồng, thông minh, thận trọng, khôn ngoan trong cách ứng xử, bản lĩnh cao.
3. Nhân Vật Uy-lit-xơ:

- Đẹp như một vị thần (người kể chuyện).
- Nổi tiếng là người khôn ngoan (con trai).
- Có trong đầu những ý nghĩ rất khôn (nhũ mẫu).
 Phẩm chất của người anh hùng.
 - Trước sự lạnh nhạt của vợ: nhẫn nại, cao quý, cười.
- Khi nhận ra nhau: “Uy-lit-xơ” không chùng bước trước nguy hiểm “ôm lấy vợ, khóc dầm dề”, đoàn tụ sau 20 năm.
  Uy-lit-xơ là con người anh hùng, là biểu tượng cho sức mạnh về trí tuệ của con người. Đặc biệt là tình cảm sâu nặng với gia đình, quê hương.
Nhận xét về hai nhân vật
*Pê-nê-lốp
- Phép thử bí mật về chiếc giường cho thấy vẻ đẹp tuyệt vời về trí tuệ và tâm hồn, khát vọng bình yên, hạnh phúc, thủy chung của Pê-nê-lốp.
+ Vẻ đẹp trí tuệ: Chiếc giường qua những dấu hiệu riêng chỉ hai người biết với nhau là điều kiện nàng đưa ra để đảm bảo cho sự bền vững gia đình, giải tỏa nhiều mối nghi ngờ và củng cố tình cảm gia đình.
+ Vẻ đẹp tâm hồn: Khi đã gạt bỏ mọi nghi ngờ, nhận ra chồng, Pê-nê-lốp thể hiện tình cảm của mình bằng những hành động yêu thương, thể hiện nỗi khát khao mong chờ về một hạnh phúc bình yên khi mà ở đó có sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau.
*Uy-lít-xơ
- Sau khi đánh đuổi bọn cầu hôn, với bộ áo quần hành khất, chàng vẫn kiên nhẫn chờ đợi tình cảm của Pê-nê-lốp. Từ kiên nhẫn chờ đến tâm trạng lo âu dù chàng đã tắm rửa và thay bộ đồ mới nhưng vợ chàng vẫn chưa nhận chàng là chồng.
- Cuối cùng là tâm trạng cảm thông, trân trọng của Uy-lít-xơ. Cách ứng xử của chàng bộc lộ phẩm chất cao quý, nhẫn nại, bình tĩnh và tự tin. Đặc biệt là niềm tin mãnh liệt vào Pê-nê-lốp. Đây là phẩm chất trí tuệ cao quý của nhân vật.
Nhận xét về hai nhân vật
III.TỔNG KẾT
NỘI DUNG_NGHỆ THUẬT
NỘI DUNG:
   + Đoạn trích là cảnh gặp gỡ của hai vợ chồng sau hai mươi năm xa cách nhưng nó diễn ra không bình thường mà trở thành một cảnh nhận mặt. Trong cảnh ấy các nhân vật đã thử thách lẫn nhau để tìm về hạnh phúc. Câu chuyện là bài ca về vẻ đẹp trí tuệ và khát vọng hạnh phúc của người Hi Lạp. Nó nhắc nhở ta tình cảm gia đình bao giờ cũng rất cao quý, thiêng liêng.
- Miêu tả tâm lí của nhân vật một cách chi tiết, cụ thể.
- Lối so sánh có đuôi dài rất sinh động, giàu hình ảnh, mang đặc trưng của sử thi.
- Ngôn ngữ trong sáng, hào hùng, giọng điệu kể chuyện chậm rãi, tha thiết.
NGHỆ THUẬT:
Thanks you for watching!