ĐIỀU KHÔNG
TÍNH TRƯỚC
(NGUYỄN NHẬT ÁNH)

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Khởi động

Câu 1. Điền từ còn thiếu trong câu
thành ngữ sau:
“Thêm …. bớt
thù”

bạn
Sile
chính

1 Thanh
kẹo

Câu 2: Các hình ảnh sau khiến em nhớ đến bộ
phim nào?
Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh
(Đạo diễn Victor Vũ)

Sile
chính

Lời chúc
từ người
bạn
Bên
cạnh!

Câu 3: Đây là nhà văn nào?
Năm 1998, ông được Nhà xuất bản Kim Đồng trao giải Nhà
văn có sách bán chạy nhất. Đến nay ông đã xuất bản gần
100 tác phẩm và từ lâu đã trở thành nhà văn thân thiết
của các bạn đọc nhỏ tuổi ở Việt Nam.

Nguyễn Nhật Ánh
Sile
chính

1 Cái bút

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Khởi động
Theo em, các câu trả
lời của các câu hỏi trong
trò chơi “Hộp quà bí mật”
có liên quan gì đến văn
bản đọc hiểu “Điều không
tính trước” mà các em
được học hôm nay?

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới

I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả Nguyễn Nhật
Ánh
Sinh năm: ngày 7 tháng 5
năm 1955
Quê: làng Đo Đo, xã Bình Quế,
huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng
Nam.
Bút danh: Chu Đinh Ngạn,
Đông Phương Sóc, Lê Duy
Cật, ...
Vị trí: Là nhà văn hiện đại, là
cây bút trẻ của thời kì đổi mới.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới

I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả Nguyễn Nhật
Ánh
Sự nghiệp văn học:

Đề tài: Ông rất thành Tác phẩm: Khối lượng
công trong việc tái
tác phẩm đồ sộ với hơn
hiện và đưa người đọc 100 tác phẩm: Tôi thấy
trở về những năm
hoa vàng trên cỏ xanh,
tháng tuổi thơ dữ dội Mắt biếc, Cho tôi xin một
cùng với bè bạn, cùng
vé về tuổi thơ, Cô gái
với những thứ cảm
đến từ hôm qua….là
xúc mơ hồ tuổi mới
những tác phẩm nổi
lớn mà bất cứ ai cũng
tiếng của nhà văn
đã từng trải qua.
Nguyễn Nhật Ánh

Giải thưởng:
Ông nhận được
rất nhiều giải
thưởng: Giải
thưởng văn học
trẻ hạng A, huy
chương Vì thế
hệ trẻ, giải văn
học Asean.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Truyện ngắn “Điều không tính trước”
a. Đọc, chú thích
Đọc to, rõ
ràng, diễn
cảm, những
chỗ lời nhân
vật đọc đúng
giọng điệu.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Truyện ngắn “Điều không tính trước”

b. Tìm hiểu
chung
Xuất
xứ: về tác phẩm
1988, in
Thể loại:
trong
Truyện
tập Út
ngắn
Quyên và
tôi.
Nhân vật:
tôi, Nghi,
Phước

PTBĐ: Tự sự
kết hợp miêu
tả, biểu cảm

Ngôi kể:
Ngôi thứ
nhất.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
b. Tìm hiểu chung về tác phẩm
Các sự kiện chính:
(1) Trong một trận bóng đá, vì hiểu lầm sau pha bóng việt vị
mà nhân vật “tôi” đem lòng ghét người bạn tên Nghi, có ý định
tìm bạn để “đánh nhau”.
(2) Tôi rủ thêm thằng bạn tên Phước, chuẩn bị vũ khí và lên kế
hoạch đón đường Nghị để đánh bạn cho bõ tức.
(3) Khi vừa gặp tôi giữa đường, Nghi đã chủ động làm hoà với
bạn, tặng “tôi” sách về luật bóng đá, rủ “tôi” và Phước cùng đi
xem phim; trước thái độ hoà giải của Nghị, “tôi” đã không thực
hiện kế hoạch đánh bạn như đã bàn trước đó mà vui vẻ nhận
lời đi xem phim.
(4) Cả 3 cùng choàn vai nhagu đi trên đường, cùng bàn luận về
bộ phim nói về tình bạn sắp xem.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
b. Tìm hiểu chung về tác phẩm
Phần 1: (Từ
đầu đến lăn
đùng ra đất):
Nguyên nhân và
sự chuẩn bị cho
trận đánh nhau.

Phần 2: " Còn
lại": Điều không
tính trước khi
giải quyết mâu
thuẫn.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tình huống mâu thuẫn
PHIẾU HỌC TẬP 01:
Tình huống mẫu thuẫn
 
Tôi
Nghi
Tình huống nảy
..............................................................
sinh mâu thuẫn
................
 
Phản ứng của nhân ................................. ...........................
vật
......
...........................
................................. ............
......
 

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tình huống mâu thuẫn
- Nguyên nhân mâu thuẫn giữa nhân vật “Tôi” và Nghi:
xuất phát từ pha bóng việt vị mà nhân vật “tôi” sút vào
khung đội đội của Nghi.
- Phản ứng của
2 nhân vật sau pha bóng việt
vị:
Tôi
Nghi

- Ức chế vì không được công - Nhất định không công nhận
nhận bàn thắng
bàn thắng
- Giận tím mặt, nung nấu ý định - Lúc về còn nhe răng trêu,
trả thù.
cười hô hố
=> Cả 2 đều chưa tìm thấy điểm chung rằng đây chỉ là trận
bóng giao hữu để nâng cao tinh thần đoàn kết nên bên nào
thắng thua không quan trọng bằng sự vui vẻ hòa thuận trong
tình bạn.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Diễn biến mâu thuẫn

Phiếu học tập 02

So sánh
Sự chuẩn bị cho cuộc gặp
Mục đích cuộc gặp
Hành động, lời nói trong cuộc
gặp
Rút ra nhận xét về tính cách
nhân vật

Tôi
 
 
 

Nghi
 
 
 

 

 

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Diễn biến mâu thuẫn
So sánh
Tôi
Sự chuẩn bị + Chủ động đón đường Nghi
cho cuộc
để đánh nhau.
gặp
+ Chuẩn bị kỹ càng:
+ Tìm “” vũ khí”
+ Rủ Phước cùng tham gia
+ Lên kế hoạch đầy đủ

Mục đích
cuộc gặp

Chặn đường gặp Nghi để
đánh Nghi vì ấm ức pha việt
vị trong trận bóng đá hôm
trước, cho rằng Nghi ăn

Nghi
+ Chủ động tìm gặp nhân
vật “tôi”
+ Mang cuốn sách “luật
bóng đá” cho bạn mượn và
3 vé xem phim rủ nhân vật
Tôi cùng xem.
+ Không hề có đồng đội
+ Không có ý định đánh
nhau với “Tôi”
Muốn tìm gặp nhân vật
“tôi” để hoà giải sau vụ
hiểu lầm trong trận bóng
đá.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Diễn biến mâu thuẫn
Hành động,
lời nói trong
cuộc gặp

- Bỏ “vũ khí” và ý - Cho “tôi” mượn
định đánh nhau.
sách luật về bóng
- Lấp liếm ý định đá; rủ “tôi” và
đánh bạn trong ngại Phước cùng đi xem
phim
ngùng.
- Khi hiểu ý định tốt - Choàng vai các bạn
của Nghi, “Tôi” sợ cùng đi đến rạp
Phước bắn Nghi nên xem phim
đã
nhanh
chân
đứng
chắn
giữa
Phước và Nghi.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Diễn biến mâu thuẫn

Rút ra nhận
xét về tính Nhân
vật
“Tôi”
cách nhân được khắc hoạ là
vật
một cậu học trò
nóng
nảy,
hiếu
thắng, bốc đồng…
nhưng cũng là một
cậu bé tốt bụng, vị
tha.

Nhân vật Nghi là
một cậu bé vô tư,
cởi mở và nhân
hậu; có cách cư xử
tự nhiên, gần gũi,
chân tình với bạn
bè.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
2. Diễn biến mâu thuẫn
“Điều không tính trước” trong câu chuyện là: trước
khi gặp Nghi, nhân vật “tôi” đã hình dung ra một trận đánh
quyết liệt với đối thủ là nhân vật Nghi. Nhưng Nghi chẳng
hề có suy nghĩ và hành động chuẩn bị cho việc đánh nhau
như “tôi” mà còn cư xử rất tự nhiên, chân tình với bạn.
Chính điều đó làm nhân vật “tôi” đi từ bất ngờ đến ngượng
ngùng trước ý nghĩ đánh bạn trước đó. Hiểu được thiện ý
của Nghi, nhân vật “tôi” đã từ bỏ ý định đánh bạn và hoà

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới

2. Diễn biến mâu thuẫn
Nghệ thuật
xây dựng
nhân vật
qua hình
dáng, lời nói,
suy nghĩ,
hành động.

Nghệ
thuật:
Ngôn ngữ
đối thoại,
độc thoại nội
tâm sinh
động

Ngôi kể thứ
nhất giúp tái
hiện chân
thực suy
nghĩ của
nhân vật
“tôi”

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
3. Suy nghĩ về cách kết thúc truyện
Câu hỏi:
? Điều gì tạo nên sự hấp dẫn trong phần
kết thúc của câu chuyện (phần 4)?
? Kết thúc truyện: "Nắng chiều hắt bóng ba
đứa xuống mặt đường thành một khối,
giống như người khổng lồ trong truyện cổ”
gợi cho em nhớ đến câu tục ngữ nào nói về
sự đoàn kết? Em hãy rút ra thông điệp ý
nghĩa qua kết thúc truyện.
? Theo em, qua câu chuyện, tác giả muốn
ca ngợi hay phê phán điều gì? Điều gì đối
với em là thấm thía và sâu sắc nhất? Vì
sao?

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
3. Suy nghĩ về cách kết thúc truyện

Kết thúc truyện đầy hấp dẫn: Mở đầu truyện, người
đọc căng thẳng, hồi hộp, lo lắng vì sẽ có một trận ẩu đả
diễn ra quyết liệt giữa nhân vật “tôi” và nhân vật Nghi
(qua miêu tả suy nghĩ, cách chuẩn bị vũ khí, cách bày binh
bố trận của “Tôi”,…). Nhưng bằng tấm lòng nhân hậu,
nhân vật Nghi đã hoá giải mâu thuẫn giữa 2 người bạn khi
chủ động đưa sách và rủ “tôi” đi xem phim. Kết thúc
truyện khiến người đọc bất ngờ khi không có trận quyết
chiến nào xảy ra mà chỉ thấy tràn đầy yêu thương của một
tình bạn đẹp, chân thành.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
3. Suy nghĩ về cách kết thúc truyện

Ý
nghĩa
kết
thúc
truyện
:

Kết thúc truyện gợi cho người
đọc nhớ tới câu tục ngữ “Ba
cây chụm lại nên hòn núi cao”.
Gửi gắm thông điệp: sự đoàn
kết và tình bạn chân thành,
trong sáng sẽ có sức mạnh to
lớn như sức mạnh của người
khổng lồ trong truyện cổ.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới

. Suy nghĩ về cách kết thúc truyện

*Chủ đề
của
truyện

Qua câu chuyện, tác giả muốn
ca ngợi sự điềm đạm, bình
tĩnh, suy nghĩ thấu đáo trong
ứng xử hàng ngày cũng như sự
đoàn kết trong tình bạn; phê
phán sự bốc đồng, hiếu thắng. 

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Hình thành kiến thức mới
III. Tổng
kết
Nghệ
2. Nội
thuật Nghệ thuật kể
chuyện hấp dẫn
dung:
:
với tài dẫn dắt,
tạo tình huống
căng thẳng, kịch
Nghệ thuật miêu
tính.
tả nhân vật sinh
động, am hiểu
tâm lí và tính cách
của thiếu nhi.

Truyện đem đến bài
học về cách ứng xử
điềm tĩnh, tích cực
khi giải quyết các
mâu thuẫn trong
quan hệ bạn bè.
Từ đó, truyện ca
ngợi, đề cao tình
cảm vô tư, trong
sáng của tình bạn.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Luyện tập

Chia 4 nhóm. Các nhóm được phát
phiếu học tập để nối nối cột A với cột B
sao cho thích hợp.
Chỉ 2 nhóm nhanh nhất mới được treo
sản phẩm lên bảng.
Nhóm đúng nhiều đáp án nhất sẽ chiến
thắng.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Luyện tập
Cột A
1. Nhân vật “tôi” là cậu bé…..
2. Nhân vật Nghi là cậu
bé……….
3.
Ngôi
kể
của
truyện
là…………….
4. Nguyên nhân mà nhân vật
“tôi” muốn đánh nhân vật Nghi
xuất phát từ…..
5. Kết thúc truyện gợi nhắc đến
câu tục ngữ……………..
6. Chủán:
đề của
truyện…………..
Đáp
1-c;
2-g; 3-b; 4-

f;
5-h; 6- d
 
 

 

a. Ngôi thứ ba
b. Ngôi thứ nhất

Cột B

c. nóng nảy, hiếu thắng, bốc đồng…
nhưng cũng là một cậu bé tốt bụng, vị
tha.
d. Ca ngợi sự điềm đạm, bình tĩnh, suy nghĩ thấu
đáo trong ứng xử hàng ngày cũng như sự đoàn kết
trong tình bạn.
e. ich kỉ, hiếu thắng
f. pha bóng việt vị trong trận đấu bóng
đá.
g. vô tư, cởi mở và nhân hậu;
h. Một cây làm chẳng nên non – Ba cây
chụm lại nên hòn núi cao

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Vận dụng.

*Nhiệm vụ 1:
Viết đoạn văn ngắn (khoảng
150 chữ) kể lại một lần hiểu
lầm của em với bạn bè và
cách em hoá giải hiểu lầm
đó.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Vận dụng.

Bài tập 1: Viết đoạn văn:

* Dàn ý đoạn văn:
+ Mở bài: Dùng ngôi thứ nhất để kể, giới thiệu sơ lược về trải nghiệm
hiểu lầm.
Dẫn dắt chuyển ý, gợi sự tò mò, hấp dẫn với người đọc.
+ Thân bài: Kể lại ngắn gọn diễn biến câu chuyện
theo trình nhất định (trình tự thời gian, không gian, các sự
việc đã sắp xếp theo trình tự hợp lí chưa, làm nổi bật nhân
vật, sự việc chính)
+ Kết bài: Nêu cảm nghĩ về câu chuyện vừa kể, rút ra bài
học ý nghĩa cho bản thân.
* Hình thức đoạn văn: đảm bảo hình thức đoạn văn và dung
lượng.

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Vận dụng.

Bài tập 1: Viết đoạn văn:

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn:
Tiêu chí đánh giá
Đạt/
Chưa đạt
Nội dung: Kể lại một lần hiểu lầm của em với  
bạn và cách hoá giải hiểu lầm.
Hình thức: Đoạn văn khoảng 150 chữ; kết hợp  
tự sự với các phương thức biểu đạt khác.
Đảm bảo hính tả, cấu trúc ngữ pháp…
 

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Vận dụng.

Nhiệm vụ 2: Bài tập nhóm (Về nhà):

Nhóm 1+
2: Vẽ tranh
minh hoạ
một cảnh
trong
truyện.

Nhóm 3
+ 4:
Đóng vai

2

NGỮ
VĂN
VĂN
6

BẢN 2: ĐIỀU KHÔNG TÍNH TRƯỚC (NGUYỄN NHẬT ÁNH)

Vận dụng.

Rubric đánh giá sản phẩm học tập nhóm:

Nhiệm vụ
Vẽ tranh minh
hoạ nội dung
văn bản
truyện
(10 điểm)
Đóng vai diễn
lại cảnh
truyện
(10 điểm)

Mức 1
Các nét vẽ chưa
đẹp và bức tranh
còn đơn điệu về
hình ảnh, màu
sắc.( 5 – 6 điểm)
Kịch bản đúng
hướng nhưng
chưa đầy đủ nội
dung , diễn viên
chưa nhập vai
tốt.
( 5 – 6 điểm)

Mức 2
Mức 3
Các nét vẽ đẹp
Bức tranh với
nhưng bức tranh nhiều đường nét
chưa thật phong đẹp, phong phú,
phú. (7 – 8 điểm) hấp dẫn.
(9 - 10 điểm)
Kịch bản đủ nội Kịch bản đầy đủ
dung nhưng chưa nội dung và hấp
hấp dẫn, các diễn dẫn, cuốn hút
viên diễn có ý người đọc, diễn
thức diễn xuất viên diễn xuất
nhưng chưa tạo tốt, mang lại
được ấn tượng cảm xúc cho
sâu. (7 – 8 điểm) người xem.