VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
(A.X.Puskin)

Cảm giác của anh/chị
khi đi trên con đường
này một mình?
Anh/chị làm thế nào
để vượt qua cảm giác
đó?

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
(A.X.Puskin)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả
- Cuộc đời.
- Sự nghiệp.
- Phong cách.

(A.X.Puskin)

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả Pu-skin
 A-lếch-xan-đrơ Xéc-ghê-ê-vích Pu-skin (1799 - 1837) là
người đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX.
 Đặc điểm phong cách nghệ thuật thơ trữ tình Pu-skin: ngôn
từ chính xác, giản dị, trong sáng, hàm súc.
 Ông không chỉ thể hiện tâm trạng mà còn chuyên chở
những vận động ý thức của nhân vật trữ tình, hướng tới
hoá giải những khúc mắc trong lòng người để cuối cùng
đạt tới một xúc cảm cân bằng, hài hoà.

(A.X.Puskin)

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. GIỚI THIỆU CHUNG

(A.X.Puskin)

2. Bài thơ: “Con đường mùa đông”
*Hoàn cảnh sáng tác
Tháng 12 năm 1825, diễn ra cuộc khởi nghĩa chống lại chế độ chuyên
chế Nga hoàng.
Đầu năm 1826, cuộc khởi nghĩa bị Nga hoàng dập tắt
Vào mùa đông năm ấy, nỗi buồn riêng của nhà thơ ở nơi đày ải, nỗi buồn
chung của nhân dân đã trở thành nguồn cảm hứng.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. GIỚI THIỆU CHUNG

(A.X.Puskin)

2. Tác phẩm: “Con đường mùa đông”
* Bố cục: Chia làm 3 phần:
+ P1 - Khổ 1: Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt
qua trở ngại.
+ P2 - Khổ 2 - 6: Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng
của người lữ hành.
+ P3 - Khổ 7: Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những
điểm tựa tinh thần và ý thức về sứ mệnh.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
a. Nhan đề: “Con đường mùa đông”.

(A.X.Puskin)

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
a. Nhan đề: “Con đường mùa đông”.

- Con đường: Gợi ý niệm về sự vận động, về hành trình cuộc đời.
- Mùa đông: Gợi cảm xúc giá lạnh, nỗi buồn.
 Nghĩa biểu tượng: Nhan đề bài thơ gợi cho chúng ta liên tưởng
đến những khó khăn trở ngại trên hành trình mùa đông cô đơn,
lạnh giá và ý thức vượt qua trở ngại ấy, lấy lại thăng bằng. Đó
cũng là những khó khăn, trở ngại trên hành trình cuộc đời của
mỗi con người.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
a. Nhan đề: “Con đường mùa đông”.
b1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại

Anh/chị hãy đọc khổ thơ 1 và hoàn thành
PHT 1.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

(A -lếch -xan-đrơ Xéc -ghê-ê -vích Pu-skin)
Tìm hiểu về Hình tượng con đường đêm đông

Hình tượng con đường mùa đông
* Hình ảnh
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….
* Âm thanh
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….
* Cảm xúc của nhân vật trữ tình
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
a. Nhan đề: “Con đường mùa đông”
b1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại
- Thời gian là đêm khuya mùa đông, không gian là cánh đồng bao la.
- Hình ảnh “trăng”- ánh sáng buồn bã, tỏa rộng khắp khoảng trống u buôn trên
đường trong rừng khuya
 Nỗi buồn cao độ, tràn ngập không gian, dâng lên chất chứa trong lòng người
cảm nhận - nhân vật trữ tình.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
b.1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại
- Các từ ngữ “xuyên qua”, “nhô ra”, “dội” : tô đậm nỗ lực vượt qua khó khăn,
trở ngại trong lòng nhân vật trữ tình.
 Quy luật vận động của cuộc sống: Cuộc sống luôn vận động về phía trước,
xua đi nỗi buồn để hạnh phúc, niềm vui còn đọng lại.
- Cảm xúc của nhân vật trữ tình: Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp
và luôn tin tưởng mình có thể vượt lên số phận.
 Khung cảnh thiên nhiên nên thơ, trữ tình nhưng ảm đạm, đặc trưng mùa đông
nước Nga.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
b.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành

Anh/chị hãy đọc khổ thơ 2,3,4,5,6 và tìm âm
thanh, hình ảnh, cảm xúc của nhân vật trữ tình.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
b.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Không gian: Con đường vắng lặng, buồn tẻ.
- Âm thanh
+ Tiếng lục lạc - rung lên đơn điệu tẻ ngắt.
+ Tiếng kim đồng hồ kêu tích tắc - tiếng điểm bước vận động không ngừng của
thời gian.
+ Bài ca của người xà ích chứa đựng cả niềm vui và nỗi buồn.
 Mỗi âm thanh xuất hiện vừa nhấn mạnh nỗi buồn, vừa cho thấy hướng vận động
của nhân vật trữ tình để vượt qua những khó khăn trên con đường Nỗi buồn thời
thế hòa với với sự cô đơn của thân phận.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
B.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Hình ảnh biểu tượng:
+ Cỗ xe tam mã biểu tượng cho chuyển động nhanh như bay lên  Biểu tượng của ý thức về sự
vận động và tìm đến với tinh thần dân tộc Nga.
+ Bài ca của người xà ích - lời ca dân gian  Ý thức về cội nguồn của nhân vật trữ tình.
+ Mái lều, ánh lửa: gợi ý niệm về nhà, đó là mái ấm yên bình.
+ Nhi - na - biểu tượng của hạnh phúc, tình yêu, nvtt coi đó là mục đích của hành trình.
 Nhân vật trữ tình coi những hình ảnh đó là điểm tựa hành trang tinh thần cho mình để có thể
vững vàng đi tiếp trên con đường mùa đông tràn ngập nỗi buồn lạnh giá.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
b.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Hình ảnh tương phản:
+ Ánh lửa - mái lều (thẫm đen) >< rừng sâu - tuyết (trắng) ; không có (ấm áp) >< chỉ có
(lạnh lẽo).
 Đó là sự đối lập giữa tâm cảnh và ngoại cảnh.
+ Hình ảnh “những cột dài cây số” là biểu tượng cho những cột mốc trong cuộc đời,
ngược chiều với sự vận động tiến lên của con người, người lữ hành luôn không ngừng
chuyển động về phía trước.
 Nhằm nhấn mạnh sự tách biệt tâm tưởng của người lữ hành ra khỏi cảnh vật bên ngoài,
đồng thời nhấn mạnh hướng vận động không ngừng về phía trước. Nhân vật trữ tình
không còn chìm đắm trong cảnh vật u buồn nữa.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

1. Cấu tứ, hình ảnh, nhịp điệu thơ
b.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Cảm xúc của nhân vật trữ tình:
+ Lời than: “Ôi buồn đau, ôi cô lẻ...”: Sự thể hiện dòng cảm xúc mãnh liệt, kết nối
tâm tưởng nhân vật trữ tình với cô gái Nga yêu thương.
+ Nhân vật trữ tình lúc này đang tận hưởng tâm trạng nhớ thương của người lữ
khách: Hơi ấm của mái ấm (lò đỏ lửa), hơi ấm của tình yêu (ngắm em, ngắm mãi
không thôi, bên nhau trong đêm)
+ Nhà thơ tiếp tục đấu tranh với nỗi buồn bằng cách gọi tên người yêu, đối mặt với
“Kim đồng hồ kêu tích tắc”: tiếng điểm bước vận động không ngừng của thời gian
và “lũ người tẻ ngắt”.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
 Quy luật của cuộc sống: Cuộc sống vận động không ngừng qua bước đi của thời
gian, theo quy luật sẽ hoàn tất vòng quay đều đặn của mình, xua đi xa nỗi buồn để
hạnh phúc tình yêu được đọng lại.
Khát khao về hòa bình, hạnh phúc đã trở thành động lực để nhân vật trữ tình vượt
qua những gian truân.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
Em hãy đọc văn bản và
- Nhận xét về những hình tượng thơ được điểm lại
trong khổ thơ cuối.
- Chia sẻ suy nghĩ về cách lấy lại cảm giác bình yên
trên những “con đường mùa đông” trong cuộc đời.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
- Những hình tượng thơ được điểm lại:
+ Nhi - na: Người luôn đồng hành cùng lữ khách - là
điểm tựa tình yêu.
+ Con đường của tôi: Sự gắn bó mật thiết giữa nhân
vật trữ tình và con đường.
+ Hình ảnh chiếc xe ngựa cùng bác xà ích lặp lại, tạo
nên kết cấu vòng tròn tương ứng cho bài thơ, gợi
cảm giác bình yên, gắn bó (ý thức về cội nguồn).

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

(A.X.Puskin)

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
+ “Sương mờ che lấp ánh trăng nghiêng”: Ánh trăng xuyên qua lớp sương
mù, rọi sang.
 Nỗi buồn bị xua đi để hạnh phúc còn đọng lại.
Với ý thức về sứ mệnh, về những điểm tựa tinh thần đồng hành với mình,
nhân vật trữ tình tìm lại được cảm giác bình yên, đạt tới xúc cảm hài hòa.
Nỗi buồn đã được lắng lại, hóa thành niềm yêu cuộc sống và niềm tin vào
tương lai tươi sáng.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

III. TỔNG KẾT

(A.X.Puskin)

1. Nội dung
Bài thơ đã khắc họa vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn
con người Nga một cách trọn vẹn. Đó là vẻ đẹp của một con người
có tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu đất nước và giàu nghị lực, ước mơ
trên con đường đời cô lẻ, lắm gian truân.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

III. TỔNG KẾT

(A.X.Puskin)

2. Nghệ thuật
- Thể thơ: Tự do.
- Hình ảnh thơ quen thuộc, gần gũi, giàu sức gợi và giá trị biểu cảm.
- Hình tượng thơ có sự vận động theo dòng tâm trạng của nhân vật trữ
tình: đi từ buồn chán, tẻ nhạt rồi đến cuối bài thơ, vẫn là những sự vật ấy
nhưng trạng thái đã khác, càng buồn hơn nhưng trong đó vẫn ẩn chứa một
niềm hy vọng mong manh về một ngày sẽ trở về.
 Cấu tứ của bài thơ rất độc đáo.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
(A.X.Puskin)

LUYỆN TẬP
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) về một hình ảnh
mang ý nghĩa tượng trưng mà bạn cho là đặc sắc nhất
trong bài thơ Con đường mùa đông.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
(A.X.Puskin)

VẬN DỤNG
Hãy liên hệ với một bài thơ khác có cùng
kiểu cấu tứ như bài thơ Con đường mùa đông
mà em biết.