B�I 7 : S? TRAO D?I CH?T QUA M�NG T? B�O
Giáo viên: Nguyễn Hùng Mạnh
SINH H?C 10
C?u t?o m�ng t? b�o
Hi?n tu?ng khuy?ch tán
Nhu?c truong Uu truong
B�I 7 : S? TRAO D?I CH?T QUA M�NG T? B�O

Thí nghi?m
I - SỰ TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT Hoµ TAN TRONG NƯỚC
K?t qu?
Gi?i thích :
+Nu?c trong ch?u th?m qua m�ng keo v�o ph?u do b? CuSO4 thu hút.
+CuSO4 th?m qua m�ng keo ->ch?u r?i phân ph?i d?u trong c? kh?i nu?c trong ph?u v� ngo�i ch?u.

K?t lu?n:
Dung môi (nu?c) v� các ch?t tan du?c th?m qua m�ng t? b�o nh? hi?n tu?ng khuy?ch tán: th?m th?u (v?i dung môi) v� thẩm tách (v?i ch?t tan) .
Th?m th?u -Th?m tách x?y ra trong đi?u ki?n n�o ? Phân bi?t?

Di?u ki?n:
+Có s? chênh l?ch n?ng d?.
+Ch?t tan có kích thu?c nh? hon l? m�ng.
Th?m th?u

Nu?c luôn khuy?ch tán t? môi tru?ng có n?ng đ? ch?t tan th?p (như?c trương) -> n?ng d? ch?t tan cao (ưu trương)
Th?m tách

Ch?t tan luôn khuy?ch tán t? môi tru?ng có n?ng đ? ch?t tan cao (ưu trương) -> n?ng đ? ch?t tan th?p (như?c trương)
Hi?n tư?ng th?m th?u v� th?m tách ? t? b�o lông hút r?
Các chất khí được trao đổi qua màng tế bào dưới dạng hòa tan trong nước -> cơ chế thẩm tách

II - SỰ TRAO ĐỔI KHÍ:
S? trao đ?i khí gi?a ph? b�o v� máu
1. Tính ch?n l?c c?a m�ng t? b�o
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? cao)


III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
TH? N�O L� T�NH CH?N L?C C?A M�NG T? B�O ? GI?I TH�CH ? NÊU Ví D? ?
1. Tính ch?n l?c c?a m�ng t? b�o
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? cao)



M�ng c?a m?i lo?i t? b�o ch? cho l?t qua m?t s? ch?t xác đ?nh -> do :
+ Tương quan gi?a dư?ng kính l? m�ng - phân t? ch?t tan.
+ M�ng t? b�o l� "m�ng s?ng" -> có kh? nang cho ho?c không cho m?t s? ch?t đi qua .
III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
1. Tính ch?n l?c c?a m�ng t? b�o :
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? cao)
2. Kh? nang ho?t t?i c?a m�ng t? b�o :
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? th?p)


TH? N�O L� KH? NANG HO?T T?I C?A M�NG T? B�O ? NÊU V� D? ?
III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
1. Tính ch?n l?c c?a m�ng t? b�o :
2. Kh? nang ho?t t?i c?a m�ng t? b�o :



+ M�ng t? b�o s?ng có th? ch? đ?ng v?n chuy?n m?t s? ch?t ngư?c v?i s? khuy?ch tán lí h?c -> đó l� kh? nang ho?t t?i c?a m�ng .

+Kh? nang ho?t t?i c?a m�ng ch? th?c hi?n khi đư?c cung c?p nang lu?ng v� có protein v?n chuy?n.
III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
Khả năng hoạt tải của màng
1. Tính ch?n l?c c?a m�ng tế b�o :
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? cao)
2. Kh? nang ho?t t?i c?a m�ng t? b�o :
(ch?t tan bên ngo�i có n?ng d? th?p)
3. Kh? nang bi?n d?ng c?a m�ng t? b�o:
(ch?t l?y v�o có kích thư?c l?n)


GI?I TH�CH CO CH? BI?N D?NG C?A M�NG T? B�O ? PH�N BI?T ?m b�o - Th?c b�o ?
III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
Khả năng biến dạng của màng
Khả năng biến dạng của màng
Khả năng biến dạng của màng
Khả năng biến dạng của màng
M�ng lấy v�o -> túi -> không b�o ch?a ch?t l?y v�o .




?m b�o :
Ch?t l?y v�o l� d?ch c?a môi tru?ng s?ng
Th?c b�o :
Ch?t l?y v�o l� "m?i" -> t? b�o ti?t enzim tiêu hoá
3. Kh? nang bi?n d?ng c?a m�ng t? b�o:
(ch?t l?y v�o có kích thư?c l?n)

1. Tính ch?n l?c c?a m�ng t? b�o :
2. Kh? nang ho?t t?i c?a m�ng t? b�o :
3. Kh? nang bi?n d?ng c?a m�ng t? b�o:


III - D?C T�NH C?A M�NG T? B�O
Bài tập : điền vào chỗ trống trong sơ đồ sau :
Trao d?i ch?t qua m�ng t? b�o
Nư?c, ch?t tan có kích thư?c nh?, n?ng d? cao
Ch?t tan có .. nh?, n?ng d? th?p
Ch?t trao d?i có.. kích thư?c l?n
Co ch? lí h?c
Tính ...t t?i c?a m�ng
Tính ... d?ng c?a m�ng
Co ch?... sinh h?c
Co ch? ...sinh h?c
Tính ... l?c c?a m�ng
Bài tập : điền vào chỗ trống trong sơ đồ sau :
Trao đổi chất qua màng tế bào
Nước, chất tan có kích thước nhỏ, nồng độ cao
Chất tan có kích thước nhỏ, nồng độ thấp
Chất trao đổi có kích thước lớn
Cơ chế lí học
Tính hoạt tải của màng
Tính biến dạng của màng
Cơ chế sinh học
Cơ chế sinh học
Tính chọn lọc của màng


Câu h?i:
1. M�ng t? b�o ho?t đ?ng theo nh?ng cơ ch? n�o đ? v?n chuy?n các ch?t qua m�ng?

2. Th?m tách khác ?m b�o như th? n�o ?


Câu 1
M�ng t? b�o ho?t đ?ng theo nh?ng cơ ch? n�o đ? v?n chuy?n các ch?t qua m�ng ?
3 cơ ch? :
+ Khuy?ch tán theo d?c n?ng d?
(th?m th?u , th?m tách).
+ Ho?t t?i c?a m�ng.
+ Bi?n d?ng c?a m�ng .
Câu 2:
Thẩm tách khác ẩm b�o như thế n�o?

Th?m tách:
+ Không có s? bi?n d?ng c?a m�ng .
+ Ch?t tan l?y v�o có kích thư?c nh? hơn l? m�ng .
?m b�o :
+ Có s? bi?n d?ng tích c?c c?a m�ng.
+ Ch?t l?y v�o l� d?ch c?a môi trư?ng có kích thư?c l?n hơn l? m�ng.