Khái quát văn học dân gian Việt Nam
Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX
Nêu một số tác phẩm văn học đã học trong chương trình THCS để làm sách tỏ những đặc điểm lớn về nội dung của văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX ?
Các đặc điểm lớn về nội dung gồm : chủ nghĩa yêu nước , chủ nghĩa nhân đạo và cảm hứng thế sự
Chủ nghĩa yêu nước
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà nam đế cư
Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhử đẳng hành khang thủ bại thư.
Lí Thường Kiệt
Chủ nghĩa yêu nước
Hịch tướng sĩ
…Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sĩ mắng triều đình, đem thận dê chó mà bắt nạt tế phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thoả lòng tham không cùng …
Trần Quốc Tuấn
Chủ nghĩa yêu nước
Nước Đại Việt ta
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Chủ nghĩa nhân đạo
Bánh trôi nước
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dù tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Hồ Xuân Hương
Chủ nghĩa nhân đạo
Chị em Thuý Kiều
Đầu lòng hai ả tố nga,
Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần ,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nan
Hoa cười ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da
Kiều càng sắc xảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thuỷ nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
…
Nguyễn Du
Chủ nghĩa nhân đạo
Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
…
Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô
Kêu rằng “Bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân
…
Chủ nghĩa nhân đạo
Chuyện người con gái Nam Xương
Thiếp vốn con kẻ khó, được nương tựa nhà giàu. Sum họp chưa thoả tình chăn gối ,chia phôi vì động việc lửa binh.
…
Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết . Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu đường hoa chưa hề bén gót…
Nguyễn Dữ
Cảm hứng thế sự
Vũ trung tuỳ bút
Khoảng năm Giáp Ngọ, Ất Mùi (1774-1775) trong nước vô sự, Thịnh Vương thích chơi đèn đuốt, thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ,núi Tử Trầm, núi Dũng Thuỷ.Việc xây dựng đình đài cứ liên miên. Mỗi tháng ba bốn lần, Vương ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ, binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ, các nội thần thì đều bịt khăn mặc áo đàn bà, bày bách hoá chung quanh bờ hồ để bán …
Phạm Đình Hổ
Cảm hứng thế sự
Thượng kinh ký sự
Mình vốn con quan, sinh trưởng ở chốn phồn hoa, chỗ nào trong cấm thành mình cũng đã từng biết . Chỉ có những việc trong phủ chúa là mình chỉ mới nghe nói thôi. Bước chân đến đây mới hay cảnh giàu sang của cua cháu , thực khác hẳn người thường …
Lê Hữu Trác
Cảm hứng thế sự
Qua đèo ngang
Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen lá đá chen hoa
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân ghé lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta
Bà Huyện Thanh Quan
The End
The End
The End
The End
The End