VĂN TẾ
NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC

- Nguyễn Đình Chiểu -
Năm 1861, sau khi chiếm được Gia Định và đánh hạ được đại đồn Kỳ Hoà, Pháp chiếm thị xã Gò Công cùng hai xứ Tân An và Cần Giuộc.
Cụ Trương Công Định, Phan Văn Đạt, Hồ Huấn Hiệp, Cai tổng Bùi Quang Diệu tổ chức nghĩa quân chống Pháp
Trận thắng lớn đầu tiên là trận đánh úp chợ Trường Bình ở Cần Giuộc (Long An) đêm rằm tháng 11 năm Tân Dậu (tức 16-12-1861), dưới sự chỉ huy của Cai tổng Là
Giết được một trung uý Pháp trưởng đồn, đốt một dãy nhà Việt gian, giết và làm bị thương trên 50 tên địch
Phía nghĩa quân hy sinh 15 người (có tài liệu ghi là 27 người).
1. Cuộc đời
- Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) tự Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai
- Quê quán làng Tân Thới, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (nay là TPHCM)
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho. Cha là Nguyễn Đình Huy, mẹ là Trương Thị Thiệt.
I. Cuộc đời – Con người
Phần I: Tác giả
- 1843, đỗ tú tài
- 1846, ra Huế học – mẹ mất – bỏ thi về chịu tang – bị mù.
- Về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc, làm thơ
- Pháp đánh vào Gia Định, ông về Ba Tri, chiến đấu bằng ngòi bút đến hơi thở cuối cùng
- Ngày 3/ 7/1888: Nguyễn Đình Chiểu mất tại Bến Tre

2. Con người

- Cuộc đời Đồ Chiểu là một tấm gương sáng ngời về:
+ Nghị lực phi thường vượt lên số phận.
+ Lòng yêu nước thương dân.
+ Tinh thần bất khuất trước kẻ thù.
→ Nguyễn Đình Chiểu là một người thầy mẫu mực, là một người thầy thuốc y đức, là một nhà thơ, nhà văn yêu nước
- Chịu nhiều bất hạnh, đau thương, mất mát
- Lục Vân Tiên (2082 câu thơ lục bát)
II. SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
1. Những tác phẩm chính
a. Trước khi thực dân Pháp xâm lược
- Dương Từ - Hà Mậu (3456 câu thơ lục bát)
 Truyền bá đạo lí làm người.
- Sáng tác chủ yếu bằng thơ Nôm
b. Sau khi thực dân Pháp xâm lược

- Chạy giặc
- Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
- Văn tế Trương Định

 Lên án quân xâm lược, ngợi ca tinh thần chiến đấu của quân dân
- Thể hiện rõ trong tác phẩm Lục Vân Tiên.
- Vừa mang tinh thần nhân nghĩa của đạo Nho nhưng lại rất đậm đà tính nhân dân và truyền thống dân tộc
2. Nội dung thơ văn
a. Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa
- Mẫu người lí tưởng:
+ Nhân hậu, thuỷ chung.
+ Bộc trực, ngay thẳng.
+ Trọng nghĩa hiệp.
Trai thời trung hiếu làm đầu
Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình”
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
Đạo trời nào phải ở đâu xa
Gẫm tấm lòng người khá thấy ra.
b. Lòng yêu nước thương dân
- Ghi lại chân thực một thời đau thương của đất nước
- Tố cáo tội ác của giặc
- Ca ngợi, biểu dương những anh hùng nhân nghĩa đã chiến đấu, hi sinh vì Tổ Quốc
- Khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân
- Văn chương trữ tình, đạo đức.
- Viết bằng chữ Nôm
3. Nghệ thuật thơ văn
- Đậm đà sắc thái Nam Bộ:
+ Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, chất phác
+ Nhân vật: trọng nghĩa khinh tài, nóng nảy, bộc trực nhưng đằm thắm ân tình.
Những nét chính về cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu. Anh (chị) cảm nhận sâu sắc điều gì qua cuộc đời nhà thơ.
VẬN DỤNG
Củng cố
Dặn dò
Nắm vững các kiến thức cơ bản về cuộc đời, sự nghiệp tác giả.
Kể tên một số tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu
Học bài, làm bài tập
Chuẩn bị Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc phần Tác phẩm

-