BÀI 4. ĐI TÌM VẺ ĐẸP VĂN CHƯƠNG
VĂN BẢN 3. NGÀY XƯA
(Vũ Cao)

KHỞI ĐỘNG
Nghe ngâm thơ trích đoạn Chị em Thuý Kiều
và chia sẻ cảm xúc sau khi nghe:
https://www.youtube.com/watch?
v=xO7uXcQ4teE

I. TÌM HIỂU CHUNG

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản

2. Tìm hiểu tác giả
– Vũ Cao (1922 – 2007) quê ở Nam Định.
– Thơ ông viết về đề tài kháng chiến, hình ảnh thơ trẻ trung, tươi
mới, giàu cảm xúc.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Tìm hiểu mục đích bà hát ru cháu bằng những câu Kiều
– Bà ru cháu bằng Truyện Kiều không phải vì nghĩ là cháu có thể hiểu
được lời ru, mà chỉ là để đưa cháu vào giấc ngủ.
– Ngoài việc ru cháu ngủ, đó còn là cách bà thưởng thức Truyện Kiều,
đồng cảm với những điều được nói đến trong tác phẩm, và thậm chí là
thông qua những câu Kiều đó để giãi bày một nét tâm trạng nào đó của
mình.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Tìm hiểu những cách tiếp nhận “Truyện Kiều”
– Đối với “mẹ tôi”, Truyện Kiều khơi gợi niềm đồng cảm, xót thương:
“Nghĩ mà thương phận cô Kiều ngày xưa”. Trước lời nói của người
con, tuy bà “chẳng trả lời”, nhưng qua việc hát ru, có thể thấy với bà,
Truyện Kiều có thể đưa em bé vào giấc ngủ.
– Đối với “tôi”, Truyện Kiều vô cùng sâu sắc, và đặc biệt là những câu
thơ đã có từ xưa, có một khoảng cách rất xa so với đứa trẻ, nên trẻ con
không thể hiểu được.
– Đối với em bé, qua lời ru của bà, em bé tiếp nhận một cách vô thức
giai điệu của Truyện Kiều.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Tìm hiểu sức sống của “Truyện Kiều”
Truyện Kiều đã đi vào đời sống của người dân Việt Nam thông qua nhiều
hoạt động phong phú, trong đó có việc hát ru. Truyện Kiều qua lời ru đã tác
động đến thế giới tâm hồn của trẻ thơ. Việc trở thành những câu hát ru khiến
Truyện Kiều có một đời sống khác so với những tác phẩm văn học thông
thường, nó vừa mang lại cho trẻ những giai điệu êm đềm, vừa giúp trẻ thẩm
thấu được ngôn từ một cách tự nhiên. Đặc biệt, người bà ru cháu bằng
Truyện Kiều với tất cả nỗi niềm yêu thương, đồng cảm với thân phận của
nàng Kiều cho thấy tác phẩm của đại thi hào Nguyễn Du đã trở thành một
phần máu thịt trong đời sống tinh thần của bà – một người có nhiều trải
nghiệm về cuộc sống. Việc Truyện Kiều được tiếp nhận từ thế hệ này qua
thế hệ khác, từ mẹ sang con, từ con đến cháu chứng tỏ sức sống của tác
phẩm sẽ trường tồn theo thời gian.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
4. Tìm hiểu đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
− Thể thơ lục bát.
− Cách tổ chức của bài thơ là sự đan xen những câu “kể”, “dẫn dắt”
của người con và những câu Kiều được trích dẫn nguyên vẹn.
5. Tìm hiểu tính chất kết nối chủ đề của VB
– VB 1, VB 2 là hai VB nghị luận giúp người đọc hiểu được con
đường, cách thức khám phá vẻ đẹp văn chương của nhà nghiên cứu,
phê bình văn học.
– VB 3 là một bài thơ kết nối về chủ đề cho thấy một tác phẩm văn
chương có thể được tiếp nhận khác nhau bởi những đối tượng có hiểu
biết, vốn sống, trải nghiệm khác nhau.

LUYỆN TẬP

Câu 1. Xác định thể loại của VB Ngày xưa (Vũ Cao).
A.Thơ sáu chữ

B. Thơ lục bát

C. Thơ tám chữ

D. Thơ song thất lục bát

Câu 2. Em bé trong VB tiếp cận Truyện Kiều từ đâu?
A. Từ lời ru của bà
B. Từ câu chuyện của bà
C. Từ việc đọc tác phẩm
D. Từ lời ru của mẹ

Câu 3. Dòng nào nêu đúng cách tổ chức của bài thơ?
A. Đan xen những câu miêu tả hình ảnh bà ru cháu với lời ru
của bà
B. Đan xen kể những câu chuyện cổ tích với lời ru của bà
C. Đan xen những câu “kể”, “dẫn dắt” của người con và
những câu Kiều được trích dẫn nguyên vẹn
D. Đan xen những lời ru của bà với những câu Kiều được
người con trích dẫn

Câu 4. Dòng nào nêu đúng sức sống của Truyện Kiều?
A. Truyện Kiều qua sự tiếp nhận của người bà đã cho thấy sự yêu thích
của người dân Việt Nam đối với tác phẩm của Nguyễn Du.
B. Việc trở thành những câu hát ru khiến Truyện Kiều có một đời sống
khác so với những tác phẩm văn học thông thường.
C. Truyện Kiều qua lời ru đã mang lại cho trẻ những giai điệu êm đềm,
giúp trẻ thẩm thấu được ngôn từ một cách tự nhiên.
D. Truyện Kiều được tiếp nhận từ thế hệ này qua thế hệ khác đã chứng
tỏ sức sống trường tồn của tác phẩm theo thời gian.