Kiểm tra bài cũ
? Nêu cảm nhận của em về khổ thơ 1 bài thơ “Viếng lăng Bác” của nhà thơ Viễn Phương?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Cảm xúc của nhà thơ trước cảnh đoàn người vào lăng viếng Bác.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân...
? Chỉ ra và phân tích tác dụng của các nghệ thuật được sử dụng ở khổ thơ này?
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân...
Từ láy, điệp ngữ: ngày ngày
Ẩn dụ: mặt trời trong lăng
Nhân hóa: thấy
Hoán dụ: tràng hoa
Hình ảnh tả thực
Các nghệ thuật trên có tác dụng gì?
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân...
Từ láy, điệp ngữ: ngày ngày
Ẩn dụ: mặt trời trong lăng
Nhân hóa: thấy
Hoán dụ: tràng hoa
Hình ảnh tả thực
khẳng định được sự vĩ đại lớn lao của Bác, tình yêu thương và lòng kính trọng sâu sắc của nhân dân đối với Bác.
3. Cảm xúc khi vào trong lăng, đứng trước thi hài Bác.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
? Lăng là nơi đặt thi hài người quá cố nhưng người con thăm lăng Bác lại có một hình dung như thế nào về Bác?
- Bác đang ngủ giấc ngủ bình yên giữa vầng trăng sáng dịu hiền. Người như đang vừa mới đặt mình sau những giờ làm việc.
? Giấc ngủ bình yên là giấc ngủ như thế nào?
- Giấc ngủ thanh bình và vĩnh hằng của một con người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho cuộc sống bình yên của nhân dân, của đất nước của những ai yêu chuộng hoà bình.
- Giấc ngủ của bác bình yên trong thương nhớ, ơn nghĩa của mọi người, trong lòng kính trọng của bạn bè năm châu.
- Cuộc đời bác rực sáng như mặt trời nhưng cách sống của bác, tâm hồn bác hiền hậu bao dung như áng trăng hiền hoà.
- Sinh thời bác là người thích sống gần gũi với thiên nhiên. thơ bác nhiều trăng, trăng với bác nhưư người bạn tri ân, tri kỉ.
- Đó là lí do để tác giả liên tưởng đến giấc ngủ trong vầng trăng của bác.
? Không thể có vầng trăng thật trong lăng nhưng vì sao người con vẫn hình dung giấc ngủ của Bác “giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”?
? Những hình ảnh thơ ấy đưược sáng tạo bằng trí tưởng tượng hay bằng điều gì khác nữa?
- Bằng trí tưởng tượng, bằng sự thấu hiểu và yêu quý những vẻ đẹp trong nhân cách Chủ tịch Hồ Chí Minh .
?Trong lời thơ tiếp theo xuất hiện một hình ảnh ẩn dụ. Đó là hình ảnh nào? Ý nghĩa ẩn dụ của hình ảnh này là gì?
- Ẩn dụ “trời xanh”
=> công đức của bác đối với nhân dân với đất nước là cao đẹp và vĩnh hằng như trời xanh kia ngàn năm vẫn thế, vẫn trong sáng thanh cao như cuộc đời người.
?Từ nào trong lời thơ “mà sao nghe nhói ở trong tim” có sức biểu cảm trực tiếp? Cảm nhận của em về lời thơ này?
- từ “ nhói ”
- nhói: là đau đột ngột, quặn thắt .
=> nghe nhói ở trong tim là nỗi đau tinh thần. Tác giả tự cảm nhận thấy nỗi đau mất mát trong đáy sâu tâm hồn mình vì sự ra đi của Bác.
4. Ước nguyện của nhà thơ khi rời lăng
? Nhà thơ ước nguyện điều gì?
Muốn làm:
Con chim hót
Đoá hoa toả hương
Cây tre trung hiếu
? Viễn Phương đã thể hiện ước nguyện
đó thông qua nghệ thuật nào?
(Điệp ngữ)
? Hình ảnh cây tre cuối bài thơ đã bổ sung thêm
ý nghĩa gì cho hình ảnh cây tre Việt Nam?
Lòng mong ước thiết tha, lưu luyến và ước nguyện của tác giả được sống mãi bên Bác, đi theo con đường mà Bác đã chọn.
Em hiểu ý nguyện
“Muốn làm chim hót, muốn
làm đoá hoa, muốn làm cây tre”
của tác giả như thế nào?
- Muốn làm thứ âm thanh của thiên nhiên đẹp đẽ, trong lành nơi Bác yên nghỉ. Làm đoá hoa để toả hương thơm, làm cây tre đón gió bốn hội tụ về đây quây quần bên Bác.
? Ý nguyện làm “Cây tre trung hiếu” của tác giả là như thế nào?
- Làm con người bình dị, trung với nước, hiếu với dân để noi gương sáng về cuộc đời và nhân cách của Người.
? Khái quát lại nội dung và nghệ thuật của khổ thơ cuối?
III: Tổng kết
Bài thơ “Viếng lăng Bác”
đã nói hộ lòng ta những
tình cảm nào với Bác?
=> Tình cảm ngưưỡng vọng, thành kính cùng với sự xót thưương vô hạn đối với Bác.
? Qua bài thơ em hiểu thêm được tình cảm nào của đồng bào miền Nam đối với Bác qua tiếng lòng của nhà thơ Nam Bộ – Viễn Phương?
- Ơn nghĩa thiết tha sâu nặng với vị lãnh tụ vô vàn kính yêu của dân tộc Việt Nam .
LUYỆN TẬP
C©u 2. Nèi h×nh ¶nh th¬ ë cét A víi nhËn xÐt ë cét B cho ®óng.
Củng cố: trò chơi ô chữ
1. Đây là hình ảnh thân thuộc trong bài thơ gợi về quê hương đất nước
3. Đây là phương thức biểu đạt chính của văn bản?
4. Đây là tâm trạng của tác giảkhi vào lăng viếng Bác.
5. Đây là nghệ thuật đặc sắc được tác giả sử dụng nhiều nhất trong bài thơ ?
2. Nhận xét của em về ngôn ngữ, lời thơ?
Từ khó của ô chữ: B¸c Hå
câu hỏi cho các ô chữ
H
A
C
B
O
“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”
Hai cõu tho trờn s? d?ng ngh? thu?t n?i b?t n�o? Nờu tỏc d?ng c?a ngh? thu?t dú trong vi?c bi?u d?t n?i dung?
Đọc kĩ các câu thơ sau:
Hỡnh ?nh d?p, sỏng t?o
=> Lũng th�nh kớnh, bi?t on Bỏc.
Cùng thi tài
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Đọc bài thơ “ Viếng lăng Bác”mọi người đều xúc động trước hình tượng “ mặt trời trong lăng” và “ tràng hoa – dòng người”. Em hãy phân tích để thấy được cái hay, cái đẹp của hai hình tượng thơ này.
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Sưu tầm những bài thơ hay viết về Bác Hồ
* Hướng dẫn học bài:

H?c thu?c lũng b�i tho
Tỡm cỏc t�i li?u tham kh?o.
- Chu?n b? cho b�i ki?m tra 15 phỳt.
Bài học kết thúc!