PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ SÔNG CẦU
TRƯỜNG THCS HOÀNG VĂN THỤ

Giáo viên: VÕ THỊ LỆ HẰNG

Tiết
Tuần
thứ

Tên bài
CHỦ ĐỀ 5: THƠ VIỆT NAM SAU NĂM 1945

26,
27

111 - MÙA XUÂN NHO NHỎ
- - VIẾNG LĂNG BÁC
118 - SANG THU
- NÓI VỚI CON
- NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ
BÀI THƠ
- CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
- LUYỆN NÓI: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:

Nhà thơ Y Phương (1948)

Trình bày hiểu biết của em về
tác giả?

- Tên thật: Hứa Vĩnh Sước, sinh
năm 1948. Quê: Trùng Khánh,
Cao Bằng. Ông nhập ngũ năm
1968, phục vụ trong quân đội đến
năm 1981 chuyển về công tác tại
sở VH- TT Cao Bằng. Năm 1993,
ông được bầu là Chủ tịch tịch Hội
văn học nghệ thuật Cao Bằng.
- Là nhà thơ người dân tộc Tày.
-Thơ ông thể hiện tâm hồn chân
thật, mạnh mẽ, trong sáng và
cách tư duy giàu hình ảnh của
người miền núi.

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Y Phương là nhà thơ người
dân tộc Tày, sinh năm 1948,
quê ở huyện Trùng Khánh, tỉnh
Cao Bằng.
Thơ ông thể hiện tâm hồn chân
thật, mạnh mẽ, trong sáng ,
cách tư duy giàu hình ảnh của
người miền núi.
Nhà thơ Y Phương (1948)

Tác phẩm chính

Kể tên
Người núi Hoa (1982); Tiếng những tác
hát tháng giêng (1986); Lửaphẩm chính
hồng một góc (1987);  Lời của ông?

chúc (1991); Đàn then (1996);
Thơ Y Phương (2002).

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:

Trình bày hiểu biết của em về
tác phẩm?

Vợ chồng chúng tôi sinh cô con gái đầu lòng vào giữa năm 1979. Bài
thơ “Nói với con” tôi viết năm 1980. Đó là thời điểm đất nước ta gặp
vô vàn khó khăn. Thời kỳ cả nước mới thoát ra khỏi cuộc chiến tranh
chống Mỹ lâu dài và gian khổ. Giống như một người mới ốm dậy, xã
hội khi ấy bắt đầu xuất hiện người tốt, kẻ xấu để tranh giành sự sống.
Bài thơ với nhan đề là “Nói với con”, đó là lời tâm sự của tôi với đứa
con gái đầu lòng. Tâm sự với con còn là tâm sự với chính mình.
Nguyên do thì nhiều, nhưng lý do lớn nhất để bài thơ ra đời chính là
lúc tôi dường như không biết lấy gì để vịn, để tin. Cả xã hội lúc bấy giờ
đang hối hả gấp gáp kiếm tìm tiền bạc. Muốn sống đàng hoàng như
một con người, tôi nghĩ phải bám vào văn hóa. Phải tin vào những giá
trị tích cực vĩnh cửu của văn hóa. Chính vì thế, qua bài thơ ấy, tôi
muốn nói rằng chúng ta phải vượt qua sự ngặt nghèo, đói khổ bằng văn
hóa
Bài thơ 28 câu này được xem như là viết riêng cho đứa con đầu lòng.
Ở phạm vi hẹp, bài thơ chủ yếu đề cập đến văn hóa dân tộc, nhằm tôn
vinh nét đẹp của văn hóa truyền thống dân tộc Tày.
( Nhà thơ Y Phương: “Nói với con” cũng chính là nói với lòng

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
Sáng tác 1980, được in trong
“Thơ Việt Nam 1945-1985”
3. Đọc - chú thích-bố cục:

Nhà thơ Y Phương (1948)

Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo
đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê
hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
(Y Phương – Thơ Việt Nam 1945-1985)

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
3. Đọc - chú thích-bố cục:

Lờ: một loại dụng cụ dùng để
đặt bắt cá, được đan bằng
những nan tre vuốt tròn
Thung (thung lũng): dải đất
trũng và kéo dài nằm giữa hai
sườn đồi núi.

Người đồng mình: người vùng mình, người miền mình. Đây có
thể hiểu là những người cùng sống trên một miền đất, cùng quê
hương, cùng một dân tộc.

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
3. Đọc - chú thích-bố cục:

Xác
định bốthức
cục biểu
của bài
Phương
đạt
Nhận xét
về thể thơ?
thơ?
chính của bài thơ?

Phần 1: Từ đầu  trên đời” : Cội
nguồn của mỗi con người.

Bố cục
Phần 2: phần còn lại: đức tính cao
đẹp của người đồng mình và mong
ước của người cha.

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
a. Tình yêu thương của cha mẹ :
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

Chân phải bước tới cha

II. Đọc-hiểu văn bản.
Chân trái bước tới mẹ
1. Cội nguồn của mỗi con người: Một bước chạm tiếng nói
a. Tình yêu thương của cha mẹ :
Hai bước tới tiếng cười

- Điệp từ, điệp cấu trúc câu

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
->Cha mẹ mãi yêu thương nhau.
 Hình ảnh người con đang lớn lên
từng ngày trong vòng tay yêu thương
của cha mẹ. Gia đình là tổ ấm để con
khôn lớn, trưởng thành.

- Hình ảnh cụ thể mộc mạc, cách diễn đạt
chất phác có vẻ như vô lý nhưng lại tạo được
sự độc đáo (cách diễn đạt của người miền
núi)

Ở
4 câu
thơ thơ
đầu,trên,
tác giả
Ngoài
4 câu
còncho
có
chúng
biết
được
gì?
câu
thơ ta
nào
cũng
nói điều
về cuộc
Bằng gia
nghệđình
thuậthạnh
gì? phúc,
sống
đầm ấm?

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
a. Tình yêu thương của cha mẹ :
- Điệp từ, điệp cấu trúc câu.
- Hình ảnh mộc mạc, cách diễn đạt chất phác.
 Hình ảnh người con đang lớn lên từng ngày trong vòng tay
yêu thương của cha mẹ. Gia đình là tổ ấm để con khôn lớn,
trưởng thành.
b. Sự đùm bọc cuả quê hương:
Con còn được lớn lên trong sự đùm bọc của quê hương. Hãy
tìm và phân tích các câu thơ nói lên điều ấy?

* Con người quê hương:

Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát

- Cách gọi thân thương: Người đồng mình
- Động từ: đan, cài

lao động cần cù, sáng tạo

- Phép ẩn dụ “Vách nhà ken câu hát”
lạc quan.

cuộc sống vui tươi,

Con được lớn lên trong cuộc sống lao động cần cù và vui
tươi của người quê hương.

Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
- Phép nhân hóa và ẩn dụ
mộng, nghĩa tình.

thiên nhiên thơ

Con lại được lớn lên với thiên nhiên thơ
* Thiên nhiên quê hương:
mộng và nghĩa tình đó.
- Phép nhân hóa và ẩn
dụ.
Con được lớn lên
với thiên nhiên thơ
mộng và nghĩa tình của
núi rừng.

TIẾT 115 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
a. Tình yêu thương của cha mẹ :
b. Sự đùm bọc cuả quê hương:
* Con người quê hương:
- Cách gọi thân thương: Người đồng mình
- Động từ: đan, cài
- Phép ẩn dụ “Vách nhà ken câu hát”
 Con được lớn lên trong cuộc sống lao động cần cù và vui tươi
của người quê hương.
* Thiên nhiên quê hương:
- Phép nhân hóa và ẩn dụ “Rừng …tấm lòng”
 Con được lớn lên với thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình
của núi rừng.

TIẾT 115 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
2. Đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người
cha:

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
2. Đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người
cha:
Người đồng mình thương lắm con ơi
→ Cha mong muốn con sống có nghĩa tình, thủy chung với quê
Cao đo nỗi buồn
hương, biết chấp nhận và vượt qua gian nan thử thách bằng ý chí
Xa nuôi chí lớn
và niềm tin của mình.
→ Người đồng mình sống vất vả, mà mạnh mẽ, khoáng đạt, bền bỉ
Người đồng mình thô sơ da thịt
gắn bó với q/hương dẫu còn cực nhọc, đói nghèo.
Nhưng chẳng mấy ai nhỏ bé
Sống
trêncha
đá
không
chêmong
đá gậpước
ghềnh
Người
dặn
dò,
con
điều
với con
Trong
các
câu
thơ
trên,
người
cha
đã gì
nóiqua
với việc
con nói
về những
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê
hương
…Lên
thác
xuống
ghềnh
những
phẩm
chất
ấy? gì của người đồng mình?
đức
tính
Không lo cực nhọc.

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
2. Đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người
cha:
→
Người
đồng
mình
mộc
nhưng
ý chí,
tin.
→
Cha
mong
muốn
biết
tự về
t/thống
q/hương,
cần
tinHọ
⇒ Tình
cảm
cha
vớicon
con
làmạc
t/cảm
yêu giàu
thương,
trìuniềm
mếntự
t/tha.
thô
da lao
thịt,
nhưng
không
hề nhỏcho
bé con
về tâm
hồn,
ý chítự
vàhào
ước
vững
bước
trên
đường
đời. truyền
Điềusơlớn
mà
cha muốn
chính
là lòng
mong
dựng
hương.
Bằng
sự lao
động
cần q/hương
cù, nhẫn
nại
-vềGiọng
điệu
trìuquê
mến,
các
ảnh
cụ
d/đạt
mộcvà
sứcxây
sống
m/mẽ,
bền
bỉ vềhình
t/thống
caothể,
đẹpcách
của
hàng
ngày,
đã
làm
nênđời.
quê hương
với truyền
thống,
tục,
mạc
cách
nóivào
của
người
dân miền
núi, nhưng
vẫnphong
rất gợi
niềmtheo
tin
khi
bước
tập
cảm.quán tốt đẹp.
Lên
đường
Cha
còncách
nói nói
với em
concảm
những
gì về
cont/cảm
ngườicủa
nơingười
quê hương
yêu
Qua
nhận
gì
về
cha
với
Qua đó,
chanhỏ
mong
ở con điều gì? Nhận xét cách
Không
bao người
giờ được
bé. ướcdấu?
con, điều lớn lao nhất
muốn truyền cho con là
nóimà
củangười
ngườicha
cha?
gì?

TIẾT 115 – Văn bản –

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
2. Đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người
cha:
a. Những đức tính cao đẹp của người đồng mình:
- Ý chí lớn lao.
- Sống thuỷ chung gắn bó với quê hương
- Dám chấp nhận thử thách và vượt qua nó bằng nghị lực và
niềm tin.
- Người đồng mình giản dị, mộc mạc, chất phác nhưng không
nhỏ bé về ý chí và tâm hồn.
- Tự lực, tự cường xây dựng quê hương với phong tục và truyền
thống tốt đẹp.

TIẾT 115 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

NÓI VỚI CON
(Y Phương)

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cội nguồn của mỗi con người:
2. Đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người
cha:
a. Những đức tính cao đẹp của người đồng mình:
b. Mong ước của người cha :
- Hãy tự hào về truyền thống của quê hương.
- Tự tin và vững vàng trên bước đường đời.

1-

Tiết 46
Nghệ
thuật:VỀ
Văn bản:

BÀI THƠ
TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
-Phạm Tiến Duật-

+ Giọng điệu thiết tha, trìu mến.
I. Tìm hiểu chung
+ Hình
cụ bản
thể mà khái quát, mộc mạc mà giàu
II. Đọcảnh
hiểu văn
1. Đọc - Tìm hiểu chú thích
chất thơ.
2. Nhan đề bài thơ
+ Bố 3.cục
chặt
Phân
tích chẽ, dẫn dắt tự nhiên.

3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
2- Ý nghĩa
văn bản:
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
nhữngthể
con đường
trận đểyêu thương
Bài thơ
hiệnra tình
dấu tích trên những chiếc
cha mẹlại
dành
cho con cái; tình yêu,
xe không kính.

quê hương, đất nước.

thắm thiết của
niềm tự hào về

IV. LUYỆN TẬP

Câu 1: Bài thơ Nói với con của Y Phương
được viết với giọng điệu ntn?
•A. Vui tươi, tự hào
•B. Buồn bã , đau khổ
C Thiết tha, trìu mến
•C.
•D. Đau xót , tự hào

Câu 2: Đặt mình vào nhân vật người con, viết
một bài văn ngắn về cảm xúc, suy nghĩ của
mình khi nghe lời cha nói?

Tiết 46
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

1- Bài vừa học:
I. Tìm
- Đọchiểu
diễnchung
cảm và học thuộc lòng bài thơ.

-Phạm Tiến Duật-

II. Đọc hiểu văn bản
- Vận dụng viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về tình
1.cảm
Đọccủa
- Tìm
hiểu
chú
thích
người
cha
dành
cho con.
2. Nhan đề bài thơ
3. Phân tích

3.1.
Hình
những
xe VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI
2- Bài
sắpảnh
học:
NGHỊchiếc
LUẬN
không
THƠ kính
/ SGK/ 76.
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
lại dấu tích trên những chiếc
xe không kính.