Những giây phút cuối đời của chủ tịch Hồ Chí
Minh kính yêu!

TIẾ

Viến
g lăng
Bác
T117:

-Viễn Phương-

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả
Xã Tân Châu, tỉnh An Giang
h

g

ìn
Gia đ

h

Cu
ộc
đờ
i
Sự

VIỄN
PHƯƠNG
(19282005)

uê
Q

n
ươ

Gia đình gia giáo và làm cách
mạng  có cốt cách nho nhã, nhân
ái.

Tham gia cách mạng và bị bắt
tù giam  vẫn sáng tác

hi
ng
ệp

“Nhớ lời di chúc”, “Viếng lăng Bác”,
“Như mây mùa xuân”, “Lòng mẹ”…

Ảnh
hưởng
sâu sắc
tới tâm
hồn thơ
Viễn
Phương

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Những sáng tác chí

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Viếng lăng
Bác

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Hoàn cảnh
sáng tác:
4/1969 khi
lăng Bác vừa
khánh thành

Xuất xứ: In
trong tập “Như
mây mùa
xuân”

Thể loại: trữ
tình, viết theo
thể thơ 8 chữ
(có đôi chỗ
biến thể).

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố
cụ
c

Khổ 1.
Cảm xúc
trước
khi vào
lăng

Khổ 2.
Cảm xúc
trước
dòng
người
vào lăng

Khổ 3.
Cảm xúc
khi vào
trong
lăng

Khổ 4.
Cảm xúc
khi rời
lăng

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Mạch cảm xúc: Thời gian: Ngoài lăng 
Trong lăng  Khi trở về

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

- Xưng hô: “con” – “Bác”
 Gợi sự thân mật, gần gũi
- Miền Nam
+ Tình cảm của người dân miền Nam
đối với Bác Hồ
+ Là nơi gắn bó, nơi nỗi nhớ da diết
trong lòng Người.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

- Thăm  chỉ sự gặp gỡ, gặp mặt. là
cách nói giảm, nói tránh cho sự ra
đi vĩnh viễn của Bác Hồ.
- Cảm thán: ôi!  nhấn mạnh sự
ngỡ ngàng, cảm xúc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

Trong sương

“Hàng tre”

Bát ngát
Xanh xanh
Thẳng hàng

Ý nghĩa tả thực
Ý nghĩa ẩn dụ

 Sức sống kiên cường, bền bỉ của dân tộc Việt
Nam
 Tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường của con
người Việt Nam

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

Thành ngữ “bão
táp mưa sa”

Lối miêu tả
“đứng thẳng
hàng”

 Vẻ đẹp cứng
cỏi, kiên cường,
bền bỉ, hiên
ngang, bất
khuất của con
người VN

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cảm xúc trước khi vào lăng

Giọng điệu

Tình cảm
Sâu lắng
Nhẹ nhàng

Sự tiếc thương của người con đối với cha
Thể hiện tình cảm chân thành của tác giả cũng như
tình cảm của nhân dân đối với vị cha già của dân tộc.
“Viếng lăng Bác” là trở về với nguồn cội, trở về với
những giá trị cao quý của ngàn xưa.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cảm xúc trước dòng người vào lăng viếng
Bác

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cảm xúc trước dòng người vào
lăng

PHIẾU HỌC TẬP

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

- Hình ảnh: .......................................................................................
...........................................................................................................
- Từ ngữ:...........................................................................................
...........................................................................................................
- Giọng điệu:......................................................................................
...........................................................................................................
 Nhận xét:.....................................................................................
..........................................................................................................

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cảm xúc trước dòng người vào
lăng

Hình ảnh “mặt trời”
Hình ảnh thực

Hình ảnh ẩn dụ

Sóng
đôi,
mang
nét
tương
đồng

 Ngợi ca sự vĩ đại, công lao vĩ đại của
Bác + sự kính trọng của nhà thơ với Bác

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cảm xúc trước dòng người vào
lăng

Hình ảnh “tràng hoa” + “79 mùa xuân”
 Hình ảnh ẩn dụ độc đáo, mỗi
người dân vào viếng Bác là một
bông hoa, cả dòng người như kết
thành tràng hoa dâng lên Bác lòng
biết ơn và thành kính sâu sắc.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cảm xúc trước dòng người vào
lăng

Từ ngữ
+ “Ngày ngày”  từ láy, chỉ sự lặp lại
+ “Dòng người”  chỉ sự tiếp nối vô tận, không ngắt quãng
Giọng điệu: chậm rãi, đặc biệt dòng cuối giọng điệu kéo dài
như dòng người và lòng kính yêu Bác dài vô tận
Bộc lộ niềm xúc động, tự hào khi được vào thăm viếng Bác, lòng
thành kính và biết ơn sâu nặng với Bác. Đó cũng là tình cảm
chung của nhân dân miền Nam và cả dân tộc đối với Người.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Cảm xúc khi vào trong lăng

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Cảm xúc khi vào trong lăng

Hình ảnh
“Bác”

Ngủ bình yên
Vầng trăng
dịu hiền

“Trời xanh”

Giấc ngủ thanh bình,
yên tĩnh của một người
cha vĩ đại

Lí trí: Bác luôn trường tồn, bất tử cùng
non song, đất nước (trời xanh mãi mãi)
Tình cảm: Bác đã ra đi mãi mãi (nhói
trong tim)  nỗi đau khi mất Bác

Nt ẩn dụ, hình ảnh tượng trựng, giọng
thơ sâu lắng, nghẹn ngào =>Niềm đau
thương và sự xót xa vô hạn về sự ra đi

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Cảm xúc khi vào trong lăng

Từ ngữ
“Mãi
mãi”

“Nhói”

 Sự
trường
tồn, bất
tận

 Nỗi
đau
quặn
thắt

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Cảm xúc khi vào trong lăng

Bác Hồ đã ra đi, đó là niềm đau
của cả dân tộc Việt Nam, là mất
mát, đau thương của cả dân tộc
Việt Nam, nhưng trong lòng
mỗi con dân nước Việt, Bác
của chúng ta luôn sống mãi.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Cảm xúc khi rời lăng

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Cảm xúc khi rời lăng

Từ ngữ
“Mai về”
“Thương”
(trào nước mắt)

Thông báo

Kính yêu, biết ơn, kính trọng
Đau xót, ngậm ngùi, lưu luyến

Tác giả lưu luyến, không muốn rời
xa Bác

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Cảm xúc khi rời lăng

Từ ngữ

“Muốn làm”

Ước nguyện chân thành, tha thiết

(Điệp ngữ)

Tấm lòng
trung hiếu

Co

him
c
n

Dâng
tiếng hót

Ước
nguyện
re
t
y
â
C

Đóa
h

oa

Tỏa hương sắc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Cảm xúc khi rời lăng

Hình
ảnh:
“cây
tre”

LẶP LẠI

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Tạo kết cấu đầu cuối tương ứng. phẩm
chất trung hiếu là tấm lòng, lời thề của
nhân dân miền Nam nguyện mãi mãi là
người con trung hiếu của Bác.

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

III
1

TỔNG KẾT

NỘI DUNG
 Lòng thành kính và biết ơn, nỗi xúc động sâu sắc của tác
giả và mọi người dành cho Bác Hồ kính yêu

2

NGHỆ THUẬT






Giọng điệu trang trọng, thiết tha, sâu lắng, xúc động
Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc
Sử dụng nhiều hình ảnh có tính chất ẩn dụ sâu sắc
Sử dụng nhiều thành công nhiều biện pháp tu từ
Bố cục theo kiểu kết cấu đầu cuối tương ứng

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

B A C
B A D I N H
8.10.
Tác
giả
từ
thấy
như
Người
cảm
xúc
bài
thơcho
sắp
theo
B dùng
I cụm
N của
Hnày
Yđể
Eđược
N
7.Mạch
Một
trong
những
ước
nguyện
của
tácxếp
giả
để
9. Tên
thật
củanày.
nhà
thơđất
chưa ra đi, Người
còn
sống
mãi
với
với
trình
tự
được
ở
gần
bên
vị
lãnh
tụ. nước,
M
A
T
T
R
O I
dân tộc.
X của
UnhàCthơ.Đ O N G
11. Quê
T 1.3.RĐây
A
Nnày
H
O
A lăng.
2.
Đây
là
xây
dựng
là từ
một
đạiG
từ nơi
xưng
hôđể
được
dùng
bài để
Cụm
được
dùng
nói
về
giấctrong
ngủ của
thể hiện
sự gầnHNgười.
gũi, thânMthiết, yêu mến.
C4. Đây
O
làN
một C
hình ảnh Iẩn dụ
trong bài liên quan
5. Cảm xúc nào của tác giả được thể hiện xuyên
Bác được
G suốt
I dòng
A đếnC
G
6. Hình
ảnh
người
víU
như….
trong
toànNbài
thơ.
T H A N H V I E N
T H O I G I A N
A N G I A N G