Mïa xu©n nho nhá
- Thanh H¶i -

I. Tìm hiểu chú thích
1.Tác giả

Nhµ Th¬ Thanh H¶i
(1930-1980)

- Tªn thËt lµ: Ph¹m B¸ Ngoãn (1930-1980)
- Quª: Thõa Thiªn – HuÕ.
- Phong c¸ch th¬: B×nh dÞ, ®«n hËu vµ ch©n
thµnh

2. Tác phẩm
- S¸ng t¸c th¸ng 11-1980 (kh«ng bao l©u tr­íc khi t¸c gi¶
qua ®êi: 12-1980).

- ThÓ th¬: 5 ch÷.
- M¹ch c¶m xóc:
Mïa xu©n cña thiªn nhiªn -> mïa xu©n cña ®Êt n­
íc con ng­êi -> Mïa xu©n cña lßng ng­êi.
- Bè côc: 3 phÇn
+ Khổ

thơ đầu: Mïa xu©n thiªn nhiªn.
+ Hai khổ thơ tiếp : Mïa xu©n ®Êt n­íc vµ con ng­êi.
+ Ba khổ cuối: ­íc nguyÖn tr­íc mïa xu©n.

3. Từ khó
• Chiền chiện: loài chim nhỏ hơn chim sẻ, thường ở
ruộng hay bãi quang đãng, khi hót bay vút lên cao nên
tiếng hót vang xa.
• Nam ai, Nam bình: hai điệu ca Huế. Điệu Nam ai giai
điệu buồn thương, còn Nam bình thì dịu dàng trìu
mến.
• Phách tiền: phách là nhạc khí để gõ nhịp, làm bằng
thanh tre cứng; phách tiền là phách có đính thêm cọc
tiền đồng.
• Lộc: chồi non. ở đây dùng với nghĩa rộng là nhành
non, cây non.

Mïa xu©n nho nhá
Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
¬i con chim chiÒn chiÖn(1)
Hãt chi mµ vang trêi
Tõng giät long lanh r¬i
T«i ®­a tay t«i høng.
Mïa xu©n ng­êi cÇm sóng
Léc(2) gi¾t ®Çy trªn l­ng
Mïa xu©n ng­êi ra ®ång
Léc tr¶i dµi n­¬ng m¹
TÊt c¶ nh­hèi h¶
TÊt c¶ nh­x«n xao…
§Êt n­íc bèn ngµn n¨m
VÊt v¶ vµ gian lao
§Êt n­íc nh­v× sao
Cø ®i lªn phÝa tr­íc.

Ta lµm con chim hãt
Ta lµm mét cµnh hoa
Ta nhËp vµo hoµ ca
Mét nèt trÇm xao xuyÕn.
Mét mïa xu©n nho nhá
LÆng lÏ d©ng cho ®êi
Dï lµ tuæi hai m­¬i
Dï lµ khi tãc b¹c.
Mïa xu©n-ta xin h¸t
C©u Nam ai, Nam b×nh(3)
N­íc non ngµn dÆm m×nh
N­íc non ngµn dÆm t×nh
NhÞp ph¸ch tiÒn(4) ®Êt HuÕ.
-

-

Thanh H¶i

II.Đọc-phân tích tác phẩm
1. Mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước

Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
¬i con chim chiÒn chiÖn
Hãt chi mµ vang trêi
Tõng giät long lanh r¬i
T«i ®­a tay t«i høng.

Mïa xu©n mang vÎ ®Ñp
®Ëm s¾c mµu cña xø HuÕ t­
¬i vui, dÞu dµng, th¬ méng.

Nghệ thuật : dùng từ “Giät long lanh” .
Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
¬i con chim chiÒn chiÖn
Hãt chi mµ vang trêi
Tõng giät long lanh r¬i
T«i ®­a tay t«i høng.

=> NghÖ thuËt chuyÓn
®æi c¶m gi¸c -> thÊy ®­îc
sù tr©n träng cña Thanh
H¶i tr­íc mïa xu©n míi.

H×nh ¶nh “Léc gi¾t ®Çy trªn l­ng” vµ “Léc tr¶i dµi n­¬ng
m¹”

Mïa xu©n ng­êi cÇm sóng
Léc(2) gi¾t ®Çy trªn l­ng
Mïa xu©n ng­êi ra ®ång
Léc tr¶i dµi n­¬ng m¹
TÊt c¶ nh­hèi h¶
TÊt c¶ nh­x«n xao…
§Êt n­íc bèn ngµn n¨m
VÊt v¶ vµ gian lao
§Êt n­íc nh­v× sao
Cø ®i lªn phÝa tr­íc.

-

“Ng­êi cÇm sóng” vµ
“Ng­êi ra ®ång” ®em
mïa xu©n ®Õn cho
mäi miÒn ®Êt n­íc.

2. Mùa xuân nho nhỏ của mỗi người
Ta lµm con chim hãt
Ta lµm mét cµnh hoa
Ta nhËp vµo hoµ ca
Mét nèt trÇm xao xuyÕn.
Mét mïa xu©n nho nhá
LÆng lÏ d©ng cho ®êi
Dï lµ tuæi hai m­¬i
Dï lµ khi tãc b¹c.

Ta lµm con chim hãt
Ta lµm mét cµnh hoa
Ta nhËp vµo hoµ ca
Mét nèt trÇm xao xuyÕn.
Mét mïa xu©n nho nhá
LÆng lÏ d©ng cho ®êi
Dï lµ tuæi hai m­¬i
Dï lµ khi tãc b¹c.

-H×nh ¶nh chän läc ->
ThÓ hiÖn niÒm mong muèn ®­
îc sèng cã Ých cho ®êi.
-BiÖn ph¸p tu tõ: §iÖp tõ,
®èi -> ­íc nguyÖn cèng hiÕn
ch©n thµnh tha thiÕt.
-ChuyÓn ®¹i tõ x­ng h«:
Tôi – Ta thể hiện ­íc nguyÖn
riªng -> ­íc nguyÖn chung
cña mäi ng­êi.

Nhµ th¬ l¹i chän c©u h¸t “Nam ai, Nam b×nh” vµ “NhÞp
ph¸ch tiÒn” ®Ó kÕt thóc bµi th¬.

Mïa xu©n-ta xin h¸t
C©u Nam ai, Nam b×nh(3)
N­íc non ngµn dÆm m×nh
N­íc non ngµn dÆm t×nh
NhÞp ph¸ch tiÒn(4) ®Êt HuÕ.
-

Nhµ th¬ sèng m·i víi cuéc ®êi, víi HuÕ quª h­
¬ng trong nhÞp ph¸ch vµ ®iÖu h¸t ©m vang.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật :
- Tác giả đã hòa hợp được các tầng bậc của mùa xuân:
+ Xuân của đất trời.
+ Xuân của đất nước.
+ Xuân của những người làm nên lịch sử.
+ Xuân trong lòng của mỗi cá nhân.
- Sự thay đổi cách xưng hô, sử dụng cấu trúc điệp ngữ.
- Lựa chọn từ ngữ chính xác đã làm cho bài thơ lại vừa
cụ thể lại vừa khái quát, vừa riêng lại vừa chung.
- Mùa xuân nho nhỏ như một nốt trầm, nhưng là một nốt
trầm xao xuyến không hòa lẫn.

2. Nội dung
Bµi th¬ “Mïa xu©n nho nhá” lµ tiÕng lßng tha thiÕt yªu
mÕn vµ g¾n bã víi ®Êt n­íc, víi cuéc ®êi; thÓ hiÖn ­íc
nguyÖn ch©n thµnh cña nhµ th¬ ®­îc cèng hiÕn cho ®Êt
n­íc, gãp mét mïa xu©n nho nhá cña m×nh vµo mïa
xu©n lín cña d©n téc.

LuyÖn tËp
Gi¶i thÝch nhan ®Ò bµi th¬ “Mïa xu©n nho
nhá”?
H·y nªu chñ ®Ò cña bµi th¬?

Mùa xuân nho nhỏ

-¦íc nguyÖn hiÕn d©ng cuéc ®êi m×nh nh­
mét mïa xu©n nhá.
- T« ®iÓm cho mïa xu©n lín, mïa xu©n
chung cña ®Êt n­íc.

HS THẢO LUẬN NHÓM

Thái độ dâng hiến cho đời theo tác giả là
thái độ như thế nào ?
A.Lặng lẽ, khiêm tốn

B. Sôi nổi, ồn ào

C. Nghiêm trang thành
kính
D. Có cho, có nhận

Bài thơ còn gợi cho em cảm nghĩ gì về cuộc sống
của mỗi con người ?

- Cuộc sống của mỗi con người nằm trong
cuộc sống chung của mọi người.
- Muốn cuộc sống ấy tốt đẹp, mỗi người phải
biết cống hiến cho cuộc sống chung.

Dòng nào nói không đúng về nghệ thuật của
bài thơ ?

A. ThÓ th¬ 5 ch÷ cã nh¹c ®iÖu trong s¸ng tha thiÕt.
B. H×nh ¶nh th¬ ®Ñp gi¶n dÞ.
C Khai th¸c ®iÖu ru ngät ngµo tr×u mÕn.
C.
D. Nh÷ng so s¸nh, Èn dô s¸ng t¹o.

Dòng nào nói không đúng về nghệ
thuật của bài thơ ?
A. ThÓ th¬ 5 ch÷ cã nh¹c ®iÖu trong s¸ng tha thiÕt.
B. H×nh ¶nh th¬ ®Ñp gi¶n dÞ.
C. Khai th¸c ®iÖu ru ngät ngµo tr×u mÕn.
D. Nh÷ng so s¸nh, Èn dô s¸ng t¹o.

Bµi tËp vÒ nhµ: Häc thuéc
lßng bµi th¬, viÕt mét ®o¹n
v¨n ng¾n, b×nh mét khæ th¬
trong bµi mµ em thÝch.
* So¹n bµi: ViÕng L¨ng B¸c
-