ViẾNG LĂNG BÁC
Viễn Phương
Giáo viên: Nguyễn Thị Xuân
Cô Nguyễn Thị Xuân
Viễn Phương
Tìm hiểu chung.
1. Tác giả: Viễn Phương.
- Là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng Miền Nam thời kì chống Mỹ cứu nước.
- Thơ ông nhỏ nhẹ, hồn hậu, tha thiết, giàu tình cảm đặc biệt khi viết về quê hương, đất nước và Bác Hồ.
Tìm hiểu chung.
2. Tác phẩm: Viếng lăng Bác.
Hoàn cảnh ra đời:
4/1976 – trong lần tác giả cùng đoàn đại biểu Miền Nam ra thăm lăng Bác.
In trong tập: Như mây mùa xuân.
Cô Nguyễn Thị Xuân
Tìm hiểu chung.
2. Tác phẩm: Viếng lăng Bác.
b. Đề tài: Bác Hồ - Nguồn cảm hứng bất tận
Bác sống như trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già
(Bác ơi – Tố Hữu)
Tìm hiểu chung.
2. Tác phẩm: Viếng lăng Bác.
b. Đề tài: Bác Hồ - Nguồn cảm hứng bất tận
Ôi lòng Bác vậy, cứ thương ta
Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa
Chỉ biết quên mình, cho hết thảy
Như dòng sông chảy, nặng phù sa
(Theo chân Bác– Tố Hữu)
Cô Nguyễn Thị Xuân
Tìm hiểu chung.
2. Tác phẩm: Viếng lăng Bác.
c. Mạch cảm xúc.
MẠCH CẢM XÚC
Cảm xúc bên ngoài lăng
Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng ngoài lăng
Cảm xúc, suy ngẫm khi vào lăng.
Cảm xúc trước khi rời lăng Bác trở về
Khổ 1
Khổ 2
Khổ 3
Khổ 4
BỐ CỤC
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
II. Đọc – Hiểu văn bản.
Cô Nguyễn Thị Xuân
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
4-1976
II. Đọc – Hiểu văn bản.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.
II. Đọc – Hiểu văn bản.
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ bên ngoài lăng Bác.
Vị trí xa xôi, biểu tượng anh hùng.
Thân thương, gần gũi, thành kính.
II. Đọc – Hiểu văn bản.
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ bên ngoài lăng Bác.
Địa danh
Xưng hô
Nói giảm, nói tránh
Miền Nam
Con – Bác
Thăm
Gảm nhẹ nỗi đau thương, mất mát, khẳng định Bác sống mãi.
Cô Nguyễn Thị Xuân
II. Đọc – Hiểu văn bản.
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ bên ngoài lăng Bác.
HÌNH ẢNH HÀNG TRE
Làng quê Việt Nam
Dân tộc,
con người Việt Nam
Sức mạnh tinh thần, ý chí, bản lĩnh
Khổ thơ gợi ý nghĩa sâu xa. Đến với Bác, ta như gặp dân tộc, nơi Bác yên nghỉ cũng xanh mát bóng tre của làng quê Việt Nam
II. Đọc – Hiểu văn bản.
2. Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng vào lăng Bác.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
II. Đọc – Hiểu văn bản.
2. Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng vào lăng Bác.
MẶT TRỜI
Nghĩa thực
Ca ngợi và biết ơn công lao to lớn của Bác
Ẩn dụ
II. Đọc – Hiểu văn bản.
2. Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng vào lăng Bác.
Ẩn dụ
Điệp ngữ
Hoán dụ
Dòng người – Tràng hoa
Ngày ngày
Bảy chín mùa xuân
Tấm lòng tươi đẹp
Thời gian vô tận
Thanh xuân tươi đẹp
Tình cảm thành kính, lòng biết ơn của người dân Việt Nam trước công lao to lớn của Bác.
II. Đọc – Hiểu văn bản.
3. Khổ 3: Cảm xúc suy ngẫm khi vào trong lăng Bác.
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.
Cô Nguyễn Thị Xuân
II. Đọc – Hiểu văn bản.
3. Khổ 3: Cảm xúc suy ngẫm khi vào trong lăng Bác.
Nói giảm, nói tránh
“Giấc ngủ”
Giảm bớt sự đau thương mất mát
Ẩn dụ
Vầng Trăng dịu hiền
Trời xanh
Tâm hồn sáng trong
Thiên nhiên trường tồn
II. Đọc – Hiểu văn bản.
3. Khổ 3: Cảm xúc suy ngẫm khi vào trong lăng Bác.
Nghe nhói trong tim
Cặp từ tương phản
Vẫn - mà
Câu cảm thán
Nỗi đau trào dâng
Tình cảm thành kính, lòng biết ơn, tiếc thương vô hạn của người dân Việt Nam đối với Bác.
II. Đọc – Hiểu văn bản.
4. Khổ 4: Cảm xúc trước khi rời lăng Bác trở về.
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
II. Đọc – Hiểu văn bản.
4. Khổ 4: Cảm xúc trước khi rời lăng Bác trở về.
Thương trào nước mắt
Cảm xúc trào dâng
Điệp ngữ
Muốn làm
Con chim
Cây tre
Đóa hoa
Những gì đẹp đẽ nhất bên Bác
Tình cảm thương nhớ, lưu luyến, thủy chung.
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật.
NGHỆ THUẬT
Từ ngữ chọn lọc
Thể thơ
tám chữ
Nhịp thơ linh hoạt
Hình ảnh giàu sức gợi
III. Tổng kết.
2. Nội dung.
Ghi nhớ SGK Ngữ văn 9 trang 60.
Xin nguyện cùng người vươn tới mãi
Vững như muôn ngọn dải Trương Sơn
(Bác ơi – Tố Hữu)