Khởi động
Quan sát hình ảnh và
gọi tên các hoạt động
tương ứng.

Bạo lực học đường

Trễ hẹn

Ô nhiễm môi trường

Hiến máu nhân đạo

Tiết 106, 107 - Viết:

Viết bài văn trình bày ý kiến về
một hiện tượng trong đời sống

I. Tìm hiểu tri thức
về kiểu bài

1. Khái niệm
- Bài văn trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống
thuộc dạng bài nghị luận. Trong đó người viết đưa ra
ý kiến của mình về một hiện tượng trong đời sống.

2. Yêu cầu đối với kiểu bài
- Trình bày rõ ràng ý kiến về hiện tượng cần bàn luận.
- Nêu lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ cho ý kiến.

- Bố cục bài viết:
+ Mở bài: Giới thiệu được hiện tượng người viết quan tâm
và thể hiện rõ ràng ý kiến của người viết về hiện tượng ấy.
+ Thân bài: Đưa ra được ít nhất hai lí lẽ cụ thể đề lí giải
cho ý kiến cùa người viết. Các lí lẽ được sắp xếp theo trình
tự hợp lí. Người viết có thể sử dụng các từ ngữ để giúp
người đọc nhận ra mạch lập luận. Người viết cần đưa ra
được bằng chứng thuyết phục để làm sáng tỏ lí lẽ.
+ Kết bài: Khẳng định lại vấn đề và đưa ra những đề xuất.

II. Hướng dẫn
phân tích kiểu văn bản

II. Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
1. Đọc văn bản: Hãy giữ gìn bữa cơm gia đình
2. Phân tích mẫu
Đọc văn bản “Hãy giữ gìn bữa cơm gia đình” hoàn thành phiếu
Thể hiện trong văn bản
Khía cạnh
Mục đích viết
Ý kiến:
Yếu tố nghị
luận trong bài Lí lẽ:
mẫu
Bằng chứng:
Chức năng đoạn
mở bài
Kết bài

Đề xuất của người viết:
Nhận xét về đề xuất:

Đọc văn bản “Hãy giữ gìn bữa cơm gia đình” hoàn thành phiếu
Thể hiện trong văn bản
Khía cạnh
Mục đích viết Khuyến khích mỗi người gìn giữ bữa cơm gia đình.
Ý kiến: Bữa cơm gia đình giúp ta khỏe mạnh và cảm nhận được sự ấm áp, hạnh
phúc
Lí lẽ:
1. Bữa cơm gia đình bổ dưỡng đảm bảo an toàn vệ sinh
Yếu tố nghị 2. Món ăn trong bữa cơm gia đình được nấu bằng tâm huyết
luận trong
Bằng chứng:
bài mẫu
1. Nguyên liệu nấu sạch, được lựa kĩ
2. Mỗi món ăn phù hợp với khẩu vị, tính cách sức khỏe của mỗi thành viên.
Chức năng Nêu vấn đề và ý kiến người viết.
đoạn mở bài
Đề xuất của người viết: Mỗi người có trách nhiệm gìn giữ, tham gia nấu bữa cơm
gia đình để mỗi người đều có được hạnh phúc.
Kết bài
Nhận xét về đề xuất: Đề xuất hợp lí vì người viết đã nêu được những giá trị, ý
nghĩa của bữa cơm gia đình thuyết phục.

* Những lưu ý khi viết bài văn trình bày ý kiến
về một hiện tượng trong đời sống:
- Tuân thủ yêu cầu về bố cục, nội dung, đáp ứng
đúng mục đích kiểu bài
- Lựa chọn bằng chứng, lí lẽ cụ thể, xác đáng thuyết
phục, sắp xếp theo trình tự mức độ hấp dẫn.
- Sử dụng những phương tiện liên kết hiệu quả bằng
quan hệ từ để chuyển ý, chuyển đoạn.
- Kết bài cần có đề xuất cụ thể.

III. Hướng dẫn
quy trình viết

1. Tìm hiểu lí thuyết về quy trình viết
Các bước
B1. Chuẩn
bị trước khi
viết

Đọc quy trình viết và hoàn thành phiếu
Thao tác thực hiện

B2. Tìm ý, Tìm ý:
lập dàn ý Lập dàn ý:
B3. Viết
bài
B4. Xem
lại, chỉnh
sửa, rút
kinh
nghiệm

Tác dụng

Các bước
B1. Chuẩn
bị trước khi
viết
B2. Tìm ý,
lập dàn ý
B3. Viết bài

Đọc quy trình viết và hoàn thành phiếu
Thao tác thực hiện
Xác định đề tài: lựa chọn hiện tượng trong đời sống mà
em quan tâm.
Thu thập tư liệu: từ bài báo, bài nghiên cứu, internet.
Tìm ý: Viết ra những ý kiến của mình xoay quanh hiện
tượng cần bàn luận.
Chọn những ý kiến tiêu biểu, nổi bật để lập dàn ý.
Lập dàn ý dựa trên việc sắp xếp các ý đã tìm theo trình tự
bố cục của văn bản.
Viết văn bản hoàn chỉnh theo dàn ý đã phác thảo.

Tác dụng
Định hướng được đề
tài, người đọc và tư
liệu cho bài viết.
Đảm bảo bài viết
không bị sót ý và đáp
ứng yêu cầu đối với
kiểu bài.

B4. Xem Đọc lại và chỉnh sửa bài viết dựa trên bảng kiểm.
Làm cho bài viết tốt
lại, chỉnh
hơn và rút kinh
sửa, rút kinh Rút ra những kinh nghiệm và cách viết bài trình bày ý nghiệm cho bài viết
nghiệm kiến về một hiện tượng trong đời sống.
khác.

2. Thực hành viết theo quy trình
Đề bài: Em hãy viết bài văn (khoảng 400 chữ)
trình bày suy nghĩ về một hiện tượng trong đời
sống mà em quan tâm.

B1. Chuẩn bị
trước khi viết
Nhóm 1
Hiện tượng trong gia đình

Đề bài: Em hãy viết bài văn (khoảng 400 chữ)
trình bày suy nghĩ về một hiện tượng trong đời
sống mà em quan tâm.
Nhóm 2

Nhóm 3

Hiện tượng trong nhà trường

Hiện tượng trong xã hội

Hiện tượng gian lận
trong thi cử

B1. Chuẩn bị trước khi viết
- Thu thập tư liệu: bài báo, bài nghiên cứu, cuốn
sách cùng chủ đề; các trang web uy tín… ghi lại
những nguồn dẫn chứng đó.

B2. Tìm ý và lập dàn ý
* Tìm ý
Ý kiến 1

Ý kiến 2

Hiện tượng

Ý kiến 3

Ý kiến 4

* Lập dàn ý
- Hiện tượng tôi quan tâm: ……………………………...
Mở bài - Ý kiến của tôi về hiện tượng: ………………………….
- Lí lẽ 1: …………………………………………………
- Bằng chứng 1: …………………………………………
Thân bài - Lí lẽ 2: …………………………………………………
- Bằng chứng 2: …………………………………………
- Trao đổi với ý kiến trái chiều (nếu có): ……………….
- Khẳng định lại vấn đề: ………………………………...
Kết bài - Giải pháp của tôi: ……………………………………...

* Tìm ý:
- Thế nào là gian lận trong thi cử?
- Ý kiến về hiện tượng: không đồng tình với hành vi
gian lận trong thi cử.
- Hiện tượng này có phổ biến hay không? Nguyên nhân?
- Nêu các lí do (tác hại của hành vi gian lận trong thi cử)
để làm sáng tỏ ý kiến.
- Bài học rút ra từ vấn đề bàn bạc.

* Lập dàn ý

a. Mở bài:
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: hành vi gian lận trong thi cử của
học nh và thể hiện rõ ý kiến về hiện tượng.
b. Thân bài:
Giải thích thế nào là gian lận trong thi cử.
Thực trạng, nguyên nhân của việc gian lận trong thi cử.
Tác hại của của hành vi gian lận trong thi cử.
+ Hình thành thói quen xấu, ỷ lại vào tài liệu.
+ Không nắm chắc kiến thức bài học, tạo lỗ hổng tri thức.
+ Tạo ra "thành tích ảo".
+ Tạo ra sự mất công bằng.
+ Ảnh hưởng đến nhân cách của học sinh.
Bài học rút ra qua vấn đề bàn luận.
c. Kết bài: Chốt lại vấn đề và đề xuất hành động.

B3. Viết bài
* Lưu ý:
- Để bài văn mạch lạc, rõ ràng, cần có những câu
văn nêu rõ ý kiến và sử dụng từ có chức năng
chuyển ý.
- Có thể sử dụng các trích dẫn, danh ngôn để tăng
sức thuyết phục cho bài viết.
- Chú ý đến người đọc và mục đích viết để lựa
chọn từ ngữ, cách diễn đạt phù hợp.

B4. Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
Bảng kiểm
Các phần
Mở bài
 

Thân bài

Nội dung kiểm tra

Đ/CĐ

Có dẫn dắt vào vấn đề cần bàn luận.

 

Nêu được cụ thể hiện tượng sẽ bàn luận.

 

Thể hiện rõ ràng ý kiến về hiện tượng.

 

Trình bày được ít nhất hai lí lẽ cụ thể để làm rõ ỷ kiến.

 

Đưa ra được bằng chứng thuyết phục để củng cố cho lí lẽ.  
Đã sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng theo một trình tự hợp lí.  

Kết bài

Khẳng định lại ý kiến của mình.

 

Đê xuất được những giải pháp.

 

Vận dụng

Trình bày những bài học kinh nghiệm
về cách viết bài văn trình bày ý kiến
về một hiện tượng trong đời sống.