“

Ngữ văn 9

MỜI CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGỮ VĂN!

KHỞI ĐỘNG
Một số vấn đề đáng quan tâm:

Biến đổi

Ô nhiễm

Săn bắn động vật

khí hậu

môi trường

hoang dã

VIẾT: VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ
MỘT VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT
(CON NGƯỜI TRONG MỐI QUAN HỆ
VỚI TỰ NHIÊN)

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Tri thức về kiểu bài

2

Phân tích kiểu đoạn văn

3

Thực hành viết đoạn văn

“

01

TRI THỨC VỀ KIỂU BÀI

Đọc khung thông tin trong SGK tr.28 và thực hiện nhiệm vụ:

Nêu yêu cầu của bài văn
nghị luận về một vấn đề cần
giải quyết (con người trong
mối quan hệ với tự nhiên).

Nêu được vấn đề bàn luận.

Yêu cầu

Trình bày được mối quan hệ hai chiều trong phạm vi
vấn đề nghị luận, triển khai luận điểm chặt chẽ, lí lẽ
sắc bén, bằng chứng xác thực, tiêu biểu.
Nêu được quan điểm trái chiều về vấn đề hoặc khía
cạnh nào đó của vấn đề và phản bác có cơ sở.
Đề xuất được giải pháp khả thi để giải quyết bất ổn
trong ứng xử của con người với tự nhiên.

02

PHÂN TÍCH KIỂU ĐOẠN VĂN

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Đọc thầm văn bản “Con người đã làm gì với tự nhiên?” trong
SGK tr.28 – 30, chú ý khung thông tin tương ứng và trả lời các câu hỏi:
1. Người viết đã giới thiệu vấn đề nghị luận như thế nào?
2. Xác định bố cục của văn bản và nội dung chính của từng
phần.
3. Xác định các luận điểm chính trong văn bản. Tìm lí lẽ, bằng
chứng mà tác giả đưa ra trong văn bản của một luận điểm bất kì.
4. Người viết đã phản bác ý kiến trái chiều nào?

1. Người viết đã giới thiệu vấn đề nghị luận như thế nào?
Dùng câu nói của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn (Seattle) để nhắc đến
mối quan hệ mật thiết giữa con người với tự nhiên.
Đối với đồng bào tôi, mỗi tấc đất là thiêng liêng, mỗi
lá thông óng ánh, mỗi bờ cát, mỗi hạt sương long lanh
trong những cánh rừng rậm rạp, mỗi bãi đất hoang và
tiếng thì thầm của côn trùng là những điều thiêng
liêng trong ký ức và kinh nghiệm của đồng bào tôi.

2. Xác định bố cục của văn bản và nội dung chính của từng phần.
Mở bài

“Đối với đồng bào tôi…tự nhiên”: Giới thiệu vấn đề
nghị luận.
“Quả vậy…không hề nhỏ”: Trình bày luận điểm, lí lẽ,

Thân bài

bằng chứng để làm sáng tỏ quan điểm rằng giữa con
người với tự nhiên là mối quan hệ đa chiều.

Kết bài

Còn lại: Khái quát vấn đề, nêu trách nhiệm của mọi
người và đề xuất phương hướng hành động.

3. Xác định các luận điểm chính trong văn bản. Tìm lí lẽ, bằng
chứng mà tác giả đưa ra trong văn bản của một luận điểm bất
kì.
Hệ thống luận điểm

1 Thể chất của con người mang tính tự nhiên.
2 Tự nhiên là thế giới bao quanh con người.
3 Tự nhiên còn là nguồn sống của tâm hồn con người.
4 Con người đã đối xử tệ bạc với thiên nhiên.
5 Con người phải trả giá vì đã tác động vào tự nhiên
một cách thiếu khoa học.

3. Xác định các luận điểm chính trong văn bản. Tìm lí lẽ, bằng
chứng mà tác giả đưa ra trong văn bản của một luận điểm bất
kì.
Ví dụ

Luận điểm 2: Tự nhiên là thế giới bao quanh con người.

Lí lẽ: cuộc sống của con người phụ thuộc vào tự nhiên.
Bằng chứng:
“Cỏ cây, hoa lá … đều là hiện tượng tự nhiên.”

4. Người viết đã phản bác ý kiến trái chiều
nào?
Việc trả lại cho tự nhiên
trạng thái bình thường,
hợp quy luật là trách
nhiệm của một số người
có vị trí quan trọng.

03

THỰC HÀNH VIẾT ĐOẠN VĂN

1. Chuẩn bị trước khi viết

• Xác định mục đích và người đọc
của bài viết.
• Huy động vốn kiến thức của mình,
tham khảo sách báo, theo dõi thông
tin trên các phương tiện truyền
thông và quan sát thế giới xung
quanh để chọn đề tài đáp ứng được
yêu cầu.

Thuyết phục người đọc đồng tình với
quan điểm của người viết.
Mục đích viết
Góp phần giúp cộng đồng thấy được trách
nhiệm trong việc bảo vệ tự nhiên.
Những người quan tâm đến mối quan hệ
Người đọc

giữa con người với tự nhiên và vấn đề
bảo vệ môi trường.

Một số đề tài tham khảo:

Khai thác và bảo vệ nguồn
lợi hải sản trong phát triển
kinh tế biển của nước ta.

Vấn đề khai thác và sử dụng
tài nguyên thiên nhiên phục vụ
sản xuất ở địa phương em.

Một số đề tài tham khảo:
Tình

trạng

thiếu

nguồn nước sạch
trong cuộc sống của
con người hiện nay.
“sống

Tác động của biến đổi

xanh” và ý nghĩa của

khí hậu đối với cuộc

nó.

sống của con người.

Quan

điểm

2. Tìm ý, lập dàn ý

Nhiệm vụ


Hoàn thiện Phiếu tìm ý.



Sắp xếp các ý vừa tìm
được theo sơ đồ dàn ý.

PHIẾU TÌM Ý
Họ và tên: ……………………………………….…………

Lớp: …………………..

Nhiệm vụ: Tìm ý cho bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người
trong mối quan hệ với tự nhiên).
Gợi ý: Suy nghĩ kĩ về đề tài, trả lời các câu hỏi đã được nêu ở phần tìm ý trong
SGK, ghi nhanh các ý tìm được vào ô sau:
Vấn đề nào cần được giải quyết?
Em có ý kiến như thế nào về vấn đề? (Lí lẽ, bằng chứng).
Có ý kiến trái chiều nào cần phản bác? Phản bác như thế nào?
(Lí lẽ, bằng chứng).
Cần có giải pháp nào để giải quyết vấn đề?

Mở bài

Giới thiệu vấn đề thể hiện mối quan hệ giữa

LĐ1: Bản chất của vấn

con người với tự nhiên.

đề nghị luận; quan hệ

Nêu sự cần thiết của việc bàn luận về vấn đề.
Triển khai các luận điểm thể hiện quan điểm
Thân bài

của người viết xét trên từng khía cạnh của
vấn đề.

Kết bài

giữa con người với tự
nhiên thể hiện ở vấn đề
(nêu lí lẽ, bằng chứng).
LĐ2: Mặt tích cực của
mối quan hệ và lợi ích

Nêu ý kiến trái chiều và phản bác.

có thể thu được (nêu lí

Đề xuất giải pháp có tính khả thi.

lẽ, bằng chứng).

Khẳng định tầm quan trọng của việc nhận

LĐ3: Mặt tiêu cực của

thức đúng.

mối quan hệ và hậu

Giải quyết hiệu quả vấn đề nêu ra.

quả có thể gánh chịu
(nêu lí lẽ, bằng chứng).

3. Viết bài

Nhiệm vụ: Dựa vào dàn ý để triển khai viết bài văn
nghị luận về một vấn đề cần giải quyết.
Đọc kĩ bài viết tham khảo để biết cách mở bài, kết bài

Lưu ý

trong một đoạn văn gây được ấn tượng.
Mỗi luận điểm của phần Thân bài triển khai trong một
đoạn văn, tổ chức theo các hình thức linh hoạt.
Sử dụng lí lẽ, bằng chứng ở từng luận điểm (khẳng định
sự đúng đắn của ý kiến mình nêu hoặc phản bác ý kiến
trái chiều) để bài viết giàu sức thuyết phục.

4. Chỉnh sửa bài viết

Nhiệm vụ
Đọc và kiểm tra lại bài viết dựa
vào Bảng kiểm kĩ năng viết bài
văn nghị luận về một vấn đề
cần giải quyết (con người trong
mối quan hệ với tự nhiên).

Tiêu chí
Mở đoạn

 

 

Nêu được rõ ràng vấn đề được bàn luận.

 

 

Triển khai đầy đủ các luận điểm.

 

 

 

 

 

 

Khẳng định lại tầm quan trọng của nhận thức đúng.

 

 

Đưa ra giải pháp hiệu quả, khả thi cho vấn đề.

 

 

Sử dụng một vài phép liên kết phù hợp.

 

 

Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu.

 

 

Thân đoạn thuyết phục.
Phản bác, bác bỏ được những ý kiến trái chiều về vấn
đề bàn luận.

Diễn đạt

Chưa đạt

Mở đoạn bằng chữ viết hoa lùi vào đầu dòng.

Làm rõ luận điểm bằng các lí lẽ, dẫn chứng hợp lí,

Kết đoạn

Đạt

“

VẬN DỤNG
Chọn 1 trong 2 nhiệm vụ:
(1) Sửa lại bài văn đã viết cho
hoàn chỉnh và công bố.
(2) Chọn vấn đề khác để viết bài
văn nghị luận mới và công bố.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ


Ôn tập kiến thức đã học về kĩ năng viết bài
văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết
(con người trong mối quan hệ với tự nhiên).



Hoàn thành bài tập Luyện tập, Vận dụng
(nếu chưa xong).



Chuẩn bị phần nói và nghe: Trình bày ý kiến
về một vấn đề có tính thời sự (con người
trong mối quan hệ với tự nhiên).

“
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE BÀI GIẢNG!