Vịnh Hạ Long một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Nga
Ngày gửi: 22h:57' 30-11-2024
Dung lượng: 33.7 MB
Số lượt tải: 109
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Nga
Ngày gửi: 22h:57' 30-11-2024
Dung lượng: 33.7 MB
Số lượt tải: 109
Số lượt thích:
0 người
g
n
o
L
ạ
H
Vịnh
n
ê
i
h
t
n
a
u
q
ì
k
một
t
ệ
y
u
t
à
v
o
á
đ
c
ộ
đ
n
nhiê
mĩ
HOẠT ĐỘNG 1
HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
- Video trên gợi liên tưởng đến danh
lam thắng cảnh quen thuộc của đất
nước hoặc quê hương và đoán tên của
những địa danh ấy. Kể tên các danh lam
thắng cảnh khác mà em biết.
- Cảm xúc của em khi xem video trên.
Vậy, chúng ta nên ứng xử như thế nào
đối với các danh lam thắng cảnh? Vì
sao?
HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI
Giới thiệu bài học
VB đọc chính
VB1: Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt
mĩ (theo Thi Sảnh, Tạp chí Di sản văn hóa, số 8, năm 2014)
VB2: Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du (theo Đỗ Doãn
Hoàng, laodong.vn, 23-11-2019)
VB thực hành đọc: Vườn quốc gia Tràm Chim- Tam Nông
(theo Dulichviet.net.vn, 09-12-2018)
Thể loại: Văn bản thông tin
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
VĂN BẢN THÔNG TIN
THUYẾT MINH VỀ MỘT
DANH LAM THẮNG CẢNH
PHIẾU HT số 01
TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN
1. YÊU CẦU:
a. Theo em, VB thông tin khác với VB văn học ở những điểm gì? Kể tên một số VB thông tin đã học.
Em cần chú ý điều gì khi đọc hiểu VB thông tin?
b. Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Kể tên một số danh lam thắng cảnh mà em biết?
TIME
DAY 1
DAY 2
c. Văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh viết nhằm mục đích gì?
d. 9.00
Ở các lớp dưới, em đã học về những cách trình bày thông tin nào trong VB thông tin? Đối với VB
AM
thuyết minh về danh lam thắng cảnh, thông tin thường được trình bày theo những cách nào?
e. Em đã gặp những cách đặt nhan đề VB thông tin thuyết minh về danh lam thắng cảnh như thế nào?
2. TRẢ LỜI:
5.00 PM
Danh lam thắng cảnh là:.........................................................
7.00Mục đích viết:..........................................................................
PM
Các cách trình bày thông tin:................................................
Đặc điểm về nhan đề văn bản:..................................................
1
Khái niệm
Danh lam thắng cảnh là
những cảnh quan thiên nhiên
đẹp hoặc là địa điểm có sự
kết hợp giữa cảnh quan thiên
nhiên với công trình kiến trúc
có giá trị lịch sử, thẩm mĩ,
khoa học. Nước Việt Nam có
rất nhiều danh lam thắng
cảnh nổi tiếng.
2
Mục đích
Loại văn bản
thông tin tập trung
nêu lên vẻ đẹp và
giá trị của một
cảnh đẹp thiên
nhiên nổi tiếng.
3. Cách trình bày thông tin văn bản
- Cách thức trình bày thông tin:
+ Trật tự thời gian, không gian
+ Quan hệ nguyên nhân – kết quả.
+ Phân loại các đối tượng
+ So sánh và đối chiếu
…
4. Nhan đề văn bản
- Nêu tên các địa danh như: Vườn quốc gia Tràm
Chim – Tam Nông, Cao nguyên đá Đồng Văn…
- Nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh
được giới thiệu như: Vịnh Hạ Long: một kì quan
thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ , Khám phá kì
quan thế giới: thác I-goa-du…
II. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc, tìm hiểu từ khó
Kíp lê: than đã qua
sàng lọc
Đèo Nai: tên một ngọn
núi chứa mỏ than lớn
ở Quảng Ninh
Khơi: vùng biển xa bờ
Lộng: vùng biển gần bờ
Đàn thất huyền: một
nhạc cụ có bảy dây, thuộc
họ đàn tam thập lục
2. Tìm hiểu chung
PHIẾU HT SỐ 02
Yêu cầu
Nêu xuất xứ văn bản?
VB thuộc thể loại nào?
VB có dùng PHTĐ chính nào?
PTBĐ được sử dụng kết hợp trong VB là gì?
Đối tượng VB tập trung làm nổi bật là gì?
Trả lời
..................
..................
..................
..................
..................
a. Xuất xứ:
theo
Thi
Sảnh, Tạp chí
Di sản văn
hóa, số 8,
năm 2014
c. Đối tượng
thuyết minh:
Vịnh
Hạ
Long
b. Thể loại và phương thức
biểu đạt chính
- Thể loại: văn bản thông tin
thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh (vì văn bản tập
trung nêu lên vẻ đẹp và giá trị
của một cảnh đẹp thiên nhiên
nổi tiếng).
- Phương thức biểu đạt
chính: thuyết minh
- Phương thức biểu đạt kết
hợp: miêu tả, biểu cảm
III. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Thông tin cơ bản và
nhan đề của văn bản
PHIẾU HT số 03
TÌM HIỂU THÔNG TIN CƠ BẢN VÀ NHAN ĐỀ VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
a. VB đã trình bày (những) thông tin cơ bản nào?
b. Nhan đề của văn bản đã thể hiện sự đánh giá như thế nào về kì quan Vịnh
Hạ Long? Vì sao em nhận xét như thế?
c. Từ đó, em rút ra được những lưu ý gì khi tiếp xúc với nhan đề của một VB?
2. TRẢ LỜI:
Những thông tin cơ bản của văn bản:..........................................
Ý nghĩa nhan đề VB:................................................................
Lưu ý khi tiếp xúc với nhan đề một VB:....................................
- Những thông tin cơ bản của VB:
VB đã giới thiệu những đặc điểm
quan trọng, nổi bật của kì quan Vịnh
Hạ Long khiến nơi đây trở thành
điểm đến nổi tiếng, hấp dẫn với
những người ai say mê khám phá và
du lịch:
+ Điểm độc đáo, tuyệt mĩ về quần thể
đảo đá trên biển cùng cảnh quan
thiên nhiên tuyệt mĩ.
+ Đặc sắc về hệ thống hang động và
giá trị văn hoá độc đáo.
Nhan đề
Đã thể hiện sự đánh giá khái
quát, làm nổi bật giá trị và
sức cuốn hấp dẫn danh lam
thắng cảnh vịnh Hạ Long
2. Các đặc điểm của kiểu VB giới
thiệu một danh lam thắng cảnh
PHIẾU PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ THẢO LUẬN NHÓM
- Nhiệm vụ: Tìm hiểu các đặc điểm của kiểu VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh được thể hiện trong
VB Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
- Thời gian: 7 phút
Nhóm Nhiệm vụ tìm hiểu
Phiếu học tập cần hoàn thành
1 TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỐ Văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và
CỤC CỦA VĂN BẢN
tuyệt mĩ có bố cục mấy phần? Nêu rõ chức năng của từng phần.
Trình bày bố cục bằng một sơ đồ. (Phiếu HT số 04.1)
2 TÌM HIỂU VỀ HÌNH THỨC - Các đề mục nhỏ có vai trò như thế nào trong việc thể hiện nội
VĂN BẢN (đề mục, từ ngữ)
dung thông tin văn bản?
- Văn bản sử dụng từ ngữ chuyên ngành nào? Lấy ví dụ cụ thể?
(Phiếu HT số 04.2)
3 TÌM HIỂU VỀ CÁCH TRÌNH Văn bản đã trình bày vấn đề được nêu ở nhan đề văn bản như
BÀY THÔNG TIN VĂN BẢN
thế nào? (Phiếu HT số 04.3)
4 TÌM HIỂU VỀ SỰ KẾT HỢP Trong văn bản này có sự kết hợp các phương thức biểu đạt nào?
PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT Chỉ ra tác dụng của sự kết hợp ấy. (Phiếu HT số 04.4)
TRONG VĂN BẢN
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 04.1- Nhóm 1
TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
1. YÊU CẦU: Văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo
và tuyệt mĩ có bố cục mấy phần? Nêu rõ chức năng của từng phần. Trình
bày bố cục bằng một sơ đồ.
2. TRẢ LỜI:
Bố cục văn bản
Phần …..:
Sơ đồ bố cục VB
PHIẾU HT số 04.2- Nhóm 2
TÌM HIỂU VỀ HÌNH THỨC VĂN BẢN (các đề mục, từ ngữ)
1. YÊU CẦU:
- Các đề mục nhỏ có vai trò như thế nào trong việc thể hiện nội dung thông
tin văn bản?
- Văn bản sử dụng từ ngữ chuyên ngành nào? Lấy ví dụ cụ thể?
2. TRẢ LỜI:
PHIẾU HT số 04.3- Nhóm 3
TÌM HIỂU VỀ CÁCH TRÌNH BÀY THÔNG TIN VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
Văn bản đã trình bày vấn đề được nêu ở nhan đề văn bản như thế
nào?
Gợi ý:
- VB sử dụng những cách trình bày thông tin nào? Xác định dấu hiệu
nhận biết của các cách trình bày ấy trong VB và tác dụng của nó.
2. TRẢ LỜI:
PHIẾU HT số 04.4- Nhóm 4
TÌM HIỂU VỀ SỰ KẾT HỢP PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT TRONG
VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
Trong văn bản này có sự kết hợp các phương thức biểu đạt nào? Chỉ ra tác
dụng của sự kết hợp ấy.
(Gợi ý:
- Tìm một số yếu tố miêu tả trong văn bản? Việc sử dụng yếu tố miêu tả có
làm ảnh hưởng đến mục đích cung cấp thông tin ở văn bản thuyết minh
không? Vì sao?
2. TRẢ LỜI:
a
Về bố cục VB: VB có
ba phần
c
d
b
Đặc điểm hình thức
Về cách trình bày thông tin của
VB: VB sử dụng phối hợp nhiều
cách trình bày thông tin
Yếu tố miêu tả trong văn bản
Phiếu học tập
số 04.1
Phương
diện
a.Bố cục
Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/ vai trò
- Phần mở đầu: “Vào lúc 17 giờ 17 phút … như Hội đồng Di sản thế giới Nhằm làm nổi bật
đánh giá”. Giới thiệu khái quát về vẻ đẹp độc đáo, tuyệt mĩ của Di sản đặc điểm cơ bản
của
vịnh
Hạ
thế giới vịnh Hạ Long.
Long, giúp thông
- Phần nội dung:
+ Mục 1: Giới thiệu về toàn cảnh đảo đá ở Hạ Long là một tác phẩm nghệ tin được trình bày
Bố cục thuật thiên nhiên hoành tráng với sự đa dạng về kiểu dáng, hình thù tạo nên một cách có hệ
VB có ba vẻ đẹp kì là sống động, đầy sức hấp dẫn.
thống trên các
phần
phương diện khác
+
Mục
2:
Giới
thiệu
về
cảnh
quan
tuyệt
mĩ
của
vịnh
Hạ
Long
biến
đổi
theo
nhau. Từ đó, giúp
nhiều góc nhìn và thời gian khi du khách khám phá Hạ Long
người đọc dễ nắm
+ Mục 3: Giới thiệu về hệ thống hang động nổi tiếng của vịnh Hạ Long bắt thông tin.
như động Thiên Cung, hồ Ba Hầm,.. tất cả đều là kiệt tác tuyệt mĩ của thiên
nhiên làm say đắm lòng người.
- Phần kết thúc: “Xưa nay vẻ đẹp của Hạ Long ... là điều hạnh phúc đối
với người viết” Nhận xét khái quát về vẻ đẹp và sức hấp dẫn của vịnh Hạ
Long; tình cảm, thái độ của người viết dành cho Di sản vịnh Hạ Long.
Phiếu học tập
số 04.2
Phương
diện
b. Đặc điểm hình thức
Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/
vai trò
- Hệ thống ba đề mục (Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên Để làm nổi
Đề mục hoành tráng; Cảnh quan Hạ Long biến đổi theo góc nhìn và thời gian; Hệ bật thông
thống hang động như những lâu đài bí ẩn) để làm nổi bật thông tin chính của tin
quan
VB: nhằm nêu lên vẻ đẹp và giá trị của kì quan thiên nhiên vịnh Hạ Long;
trọng của
VB: nhằm
Từ ngữ chuyên địa lí, lịch sử, kiến trúc, khảo cổ,...
+ Kiến trúc (ví dụ: tác phẩm nghệ thuật, điêu khắc, trạm khắc, phác thảo, kiến giới thiệu
vẻ đẹp và
trúc, kiến trúc sư,…),
giá
trị
của
+ Khảo cổ (ví dụ: di sản, triệu năm, hóa đá,…).
kì
quan
+ Địa lí: than kíp lê, tầng Đèo Nai, lộng, khơi, đảo, ngôi sao Nữ Thần, thạch thiên nhiên
Từ ngữ
nhũ, hang trần..
vịnh
Hạ
+ Lịch sử: di sản, khảo cổ, chiến binh, giáo mã, đao kiếm, ...
Long
+ Sinh học: tán dây leo, tiếng chim, cá, tôm, ...
- Từ ngữ giàu giá trị miêu tả, biểu cảm: lô nhô, rực rỡ, tua tủa, sáng loáng,
lạc vào chốn thiên cung thần bí,lung linh, bát ngát, đằm thắm, trẻ trung,…
Phiếu học tập
số 04.3
c. Các cách trình bày thông tin của VB:
Các cách trình Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/ vai trò
bày thông tin
Quan hệ nhân + Phần mở đầu, người viết khẳng định giá trị và vẻ đẹp của vịnh Hạ Long đã được giúp người đọc
quả
Hội đồng Di sản thế giới ghi nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Nơi đây xứng đáng có thêm thông tin
là một kì quan đã làm sau đắm lòng người từ 550 năm trước.
cụ thể về qui mô
+ Tiếp theo, ở phần nội dung, người viết triển khai lí giải cụ thể về sức hấp dẫn của hoành tránh của
vịnh Hạ Long bằng việc giới thiệu những giá trị của vịnh như: đa dạng, kì vĩ với danh lam thắng
quần thể muôn vàn đảo đá; những đặc sắc, quyến rũ về cảnh quan thiên nhiên biến cảnh, nắm được
sự biến đổi của vẻ
đổi theo góc nhìn và thời gian, hệ thống hang động kì vĩ, quyến rũ của tạo hóa.
+ Ở phần kết thúc, tác giả khẳng định vẻ kì ảo, thơ mộng, hoành tráng của kì quan đẹp kì quan, và
vịnh Hạ Long, luôn là điểm đến thu hút du khách, là nguồn cảm hứng vô tận cho cảm nhận được sự
lung linh huyền bí
nghệ thuật.
Phân loại đối giới thiệu tổng quan, khái quát về vịnh hạ Long (hệ thống đảo đá, không gian cảnh của hệ thống hang
quan chung của vịnh) đến giới thiệu cụ thể, chi tiết ừng đối tượng cụ thể (hệ thống động. Từ đó, hiểu
tượng
hang động Thiên Cung, hồ Ba Đầm)
rõ hơn về giá trị
Trật tự không từ Việt Nam đến Bra-xin, từ thành phố Xao Pao-lô hoa lệ đến vùng biên giới Bra-xin của di sản thiên
gian
hoang vu, xuyên rừng núi để ngắm thác nước từ xa rồi tiến vào trung tâm thác.
nhiên vịnh Hạ
Trật tự thời gian đoạn mô tả cảnh vịnh ở xa, trời nước, vùng đảo núi, vòm trời, mảng khơi; lúc miêu Long
tả cảnh vịnh rất gần, cụ thể có tâm hồn)
Phiếu học tập
số 04.4
d. Yếu tố miêu tả trong văn bản
Một số đoạn VB Nội dung
Biểu hiện qua từ ngữ
Vai trò
có yếu tố miêu tả chính của
đoạn trích
Đảo có chỗ quần Tác
phẩm - Đảo có chỗ quần tụ lại, xúm – Giúp người đọc hình
tụ lại xúm xít..., nghệ thuật đá xít, ...chống chất lên nhau, ...tưởng dung rõ hơn về cảnh
gãy khúc nhấp vừa kì lạ và lầ những tảng than kíp lê khổng lồ tượng kì thú, muôn hình
nhô
muôn vẻ mà từ tầng Đèo Nai lăn xuống muôn vẻ của các đảo đá.
thiên nhiên vịnh....Có chỗ đảo đứng dọc ngang, Đây đúng là kiệt tác
phác
thảo ...như bức tường thành vững chãi... thiên nhiên trên biển
giữa Hạ Long – Đảo này thì giống ông già ngồi – Thể hiện tình cảm của
câu cá (hòn Lã Vọng), đảo kia tựa người viết (thích thú,
như nhà sư đứng chắp tay niệm kinh
ngạc,
ngỡ
Đảo Hạ Long
Phật (hòn Ông Sư), đảo nọ y như ngàng…) đối với bức
không phải...trên
đôi gà chọi nhau trên sóng nước tranh thiên nhiên hoành
mỏm đá rình mồi
(hòn Gà Chọi)..
tráng của vịnh Hạ Long
(hòn Đại Bàng)
d. Yếu tố miêu tả trong văn bản:
Một số đoạn
Nội dung
Biểu hiện qua từ ngữ
Vai trò
VB có yếu tố chính của
miêu tả
đoạn trích
Hạ Long vào Vẻ đẹp của ...bình minh như ngọn – Giúp người đọc hình dung
buổi sáng mùa quan cảnh đuốc vọt lên sáng rực...bầu rõ hơn về vẻ đẹp mê hoặc
xuân thật huyền Hạ
Long trời còn rực rỡ đủ màu sắc của cảnh quan Hạ Long ở
ảo... bằng những luôn
biến hồng, da cam và vàng óng nhiều thời gian khác nhau.
nét bút lông đổi theo góc ... giữa mặt vịnh mênh Một vẻ đẹp huyền ảo, biến
chấm phá
nhìn và thời mông xanh ngắt và tim tím đổi
Khi vầng thái gian
nhô lên những tảng đá vôi – Thể hiện tình cảm của
dương
nhô
kì dị dường như được bút người viết (thích thú, ngỡ
lên...dạt dào của
sơn của một họa sĩ quét ngàng, yêu mến,…) đối với
sóng
lên vô số màu sắc...
bức tranh thiên nhiên kì thú
của vịnh Hạ Long
...
3. Một số thông tin chi tiết trong văn bản
PHIẾU HT số 05
TÌM HIỂU VỀ THÔNG TIN CHI TIẾT TRONG
VB
1. YÊU CẦU:
- Khi giới thiệu về vịnh Hạ Long, các tác giả đề cập
các thông tin chi tiết nào?
- Chỉ ra thông tin chi tiết ấy và vai trò của nó trong
việc biểu đạt thông tin chính.
- Nhận xét về vai trò của chi tiết ấy trong toàn VB.
2. TRẢ LỜI:
Thông tin chi tiết
Biểu hiện cụ thể Vai trò giá trị
trong VB
...............................................
........................... ...........................
..................
.......................
Phiếu học tập
số 05
Thông tin chi tiết
Vẻ đẹp của hàng nghìn đảo
Hạ Long được trình bày
trong VB:
- Chi tiết miêu tả vẻ đẹp khái
quát, từ xa:
- Chi tiết miêu tả thế giới
sống động bí ẩn bằng đá của
vịnh Hạ Long:
-Chi tiết hình ảnh minh hoạ
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
“mọc hàng nghìn đảo đá với muôn hình, muôn vẻ, tựa Cung cấp thông
tấm thảm xanh lộng lẫy, lấp lánh vô số châu ngọc. Đảo tin cụ thể về cấu
chỗ quần tụ lại xúm xít, trông xa ngỡ chồng chất lên trúc toàn cảnh
nhau, thoạt nhìn, tưởng là những tảng than kíp lê khổng vịnh Hạ Long vô
lồ...lăn xuống vịnh …tạo nên tuyến chạy hàng chục ki-lô- cùng
hoành
mét, như bức tường thành ”: Thông tin chi tiết về chất tráng, sống động,
liệu, quy mô rộng lớn, hoành tráng, bề thế của vịnh Hạ kì bí, hấp dẫn từ
Long.
triệu năm và trở
“...đảo đá...giống như những sinh linh bí ẩn với biết thành một tác
bao hình hài: hòn Lã Vọng, hòn ông Sư, hòn Gà Chọi, phẩm nghệ thuật
hòn Đại Bàng. Thông tin chi tiết về kích thước, hình là tạo hóa ban
dạng, cấu trúc kì lạ, chứa chất linh hồn-> tác phẩm nghệ tặng
thuật thiên nhiên được quan sát tỉ mỉ, chi tiết.
+ Cảnh vịnh Hạ Long-> cung cấp thông tin trực quan
sinh động về vẻ đẹp của vịnh Hạ Long.
Thông tin chi
tiết
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
+ Khi đi trên con thuyền buồm len lỏi giữa rừng đảo Cung cấp thông tin cụ thể về
huyền bí
những góc nhìn và cảm nhận vô
Về cảnh quan + Vào buổi sớm mùa xuân, giữa màn sương bạc, núi cùng đa dạng, phong phú về vẻ đẹp
của vịnh. Vẻ đẹp ấy luôn biến đổi,
Hạ Long biến đá trở nên mềm mại, thanh tú...
đổi theo góc + Vào buổi sáng mùa hè, chiêm ngưỡng cảnh mặt tạo nên những góc nhìn đa chiều
nhìn và thời Trời mọc. Hạ Long không chỉ đẹp bởi muôn ngàn khích lệ mong muốn khám phá của
màu sắc mà hấp dẫn bởi những âm thanh của gió, du khách
gian:
sóng...Và cả những ngày hè với những biến đổi ca
màu sắc và âm thanh khiến Hạ Long vô cùng hấp dẫn
+ Vào đêm trăng thu với vẻ đẹp huyền bí, xa lạ
- Động Thiên Cung về kích thước, hình thái và vẻ
Cung cấp thông tin cụ thể về vẻ
Về hệ thống đẹp của hang động với muôn ngàn bức điêu khắc của đẹp huyền bí, hấp dẫn, hoang sơ,
hang động Hạ tạo hóa trên các vách động: hình tượng thượng giới thơ mộng của hệ thống hang động
như Ngọc Hoàng, Thiên Lôi, Nam Tào, Bắc Đẩu, tiên ở đây. Từ đó, đánh thức tình yêu
Long:
nữ...
thiên nhiên và khát vọng khám phá
- Hồ Ba Đầm: bình yên với cuộc sống sôi động của vẻ đẹp của thiên nhiên Hạ Long.
nhiều loài sinh vật
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Thông tin chi tiết
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
- Động Thiên Cung về kích cung cấp thông tin cụ thể về
thước, hình thái và vẻ đẹp của vẻ đẹp huyền bí, hấp dẫn,
hang động với muôn ngàn bức hoang sơ, thơ mộng của hệ
Về hệ thống hang điêu khắc của tạo hóa trên các thống hang động ở đây. Từ
động Hạ Long: vách động: hình tượng thượng đó, đánh thức tình yêu thiên
giới như Ngọc Hoàng, Thiên nhiên và khát vọng khám phá
Lôi, Nam Tào, Bắc Đẩu, tiên vẻ đẹp của thiên nhiên Hạ
nữ...
Long.
- Hồ Ba Đầm: bình yên với
cuộc sống sôi động của nhiều
loài sinh vật
* Cách đánh giá vai trò của một
chi tiết quan trọng trong VB
- Xác định chi tiết quan trọng trong VB: thường đó
sẽ là những chi tiết góp phần biểu đạt rõ nội dung
chính/ thông tin cơ bản của VB.
- Nhận xét về vai trò của các chi tiết ấy trong việc
biểu đạt nội dung chính/ thông tin cơ bản của VB.
Người đọc hiểu được mục đích viết của VB.
IV. TỔNG KẾT
1. Hình thức
- Tri thức được chọn lọc tiêu biểu, chính xác, khoa học, rõ
ràng, rành mạch.
- Cách triển khai ý tưởng và thông tin văn bản phù hợp,
đa dạng, dễ hiểu, dễ tiếp nhận.
- Kết hợp yếu tố miêu tả tinh tế, hiệu quả
- Nhan đề và đề mục cụ thể, cung cấp thông tin cơ bản,
định hướng thông tin chính của văn bản. Thông tin chi tiết
chọn lọc, giá trị.
- Từ ngữ chọn lọc, phù hợp giàu sức hấp dẫn
2. Nội dung
Văn bản đã giới thiệu về vịnh Hạ Long- một kì quan
thiên nhiên với vẻ đẹp hoành tránh, kì vĩ của các đảo
đá; cảnh quan vô cùng hấp dẫn luôn biến đổi theo thời
gian; hệ thống hang động tuyệt mĩ, độc đáo. Hạ Long
là Di sản thiên nhiên vô giá cần được bảo tồn và là
điểm tham quan du lịch hấp dẫn.
3. Cách đọc văn bản thông tin giải thích
một hiện tượng tự nhiên
- Xác định đặc điểm của loại VB: mục đích viết, cấu trúc, đặc điểm
hình thức cách trình bày thông tin trong VB.
- Nhận biết và chỉ ra được tác dụng của cách trình bày thông tin
trong VB.
- Xác định được thông tin cơ bản và chi tiết của VB, vai trò của các
chi tiết trong VB.
- Nhận biết và chỉ ra quan hệ giữa phương tiện ngôn ngữ và phương
tiện phi ngôn ngữ trong VB.
- Chú ý đến mối quan hệ giữa thông tin cơ bản với nhan đề của VB.
- Rút ra được thông điệp, bài học.
- Liên hệ với bản thân và cuộc sống thực tại.
HOẠT ĐỘNG 3
LUYỆN TẬP
1. Bài tập 1
Câu hỏi: Nếu được giới thiệu một số nét về danh
lam thắng cảnh nổi tiếng của quê hương, em sẽ
nêu các thông tin nào?
- Xác định danh lam thắng cảnh sẽ giới thiệu.
- Tìm hiểu và ghi chép các thông tin quan trọng cần
giới thiệu về danh lam thắng cảnh đó.
- Triển khai bài văn thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh theo bố cục ba phần, nội dung cụ thể của
mỗi phần kết hợp thuyết minh với các phương pháp
biểu đạt, phương tiện ngôn ngữ, hình ảnh.
- Liên hệ và kết nối với những hiểu biết, trải nghiệm
của cá nhân về danh lam thắng cảnh trong nước và thế
giới để viết bài văn sinh động, giàu sức thuyết phục.
HOẠT ĐỘNG 4
VẬN DỤNG
Yêu cầu
HS chụp một bức ảnh, hoặc vẽ tranh
minh hoạ một cảnh ở vịnh Hạ Long,…
Rubric đánh giá sản phẩm hoạt động vận dụng, liên hệ
Mức độ
Tiêu chí
Chụp một bức
ảnh, hoặc vẽ
tranh minh hoạ
một cảnh tượng
vịnh Hạ Long,
(10 điểm)
Mức 1
Các nét chụp (vẽ)
không đẹp và các
bức tranh còn đơn
điệu về hình ảnh,
màu sắc.(dưới 5
điểm)
Mức 2
Các nét chụp (vẽ)
đẹp nhưng các
bức tranh chưa
thật phong phú.
(5-7 điểm)
Mức 3
Các bức ảnh
(tranh) với nhiều
đường nét đẹp,
phong phú, hấp
dẫn. (8 -10 điểm)
-
-
Bài tập cho HS thực hiện ở nhà
- Tìm đọc các văn bản thông tin thuyết minh
DAY 2
về một danh lam thắng cảnh ở quê hương.
- Soạn văn bản: Khám phá kì quan thế giới:
thác I-goa-du (theo Đỗ Doãn Hoàng,
laodong.vn, 23-11-2019)
THANKYOU
n
o
L
ạ
H
Vịnh
n
ê
i
h
t
n
a
u
q
ì
k
một
t
ệ
y
u
t
à
v
o
á
đ
c
ộ
đ
n
nhiê
mĩ
HOẠT ĐỘNG 1
HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
- Video trên gợi liên tưởng đến danh
lam thắng cảnh quen thuộc của đất
nước hoặc quê hương và đoán tên của
những địa danh ấy. Kể tên các danh lam
thắng cảnh khác mà em biết.
- Cảm xúc của em khi xem video trên.
Vậy, chúng ta nên ứng xử như thế nào
đối với các danh lam thắng cảnh? Vì
sao?
HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI
Giới thiệu bài học
VB đọc chính
VB1: Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt
mĩ (theo Thi Sảnh, Tạp chí Di sản văn hóa, số 8, năm 2014)
VB2: Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du (theo Đỗ Doãn
Hoàng, laodong.vn, 23-11-2019)
VB thực hành đọc: Vườn quốc gia Tràm Chim- Tam Nông
(theo Dulichviet.net.vn, 09-12-2018)
Thể loại: Văn bản thông tin
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
VĂN BẢN THÔNG TIN
THUYẾT MINH VỀ MỘT
DANH LAM THẮNG CẢNH
PHIẾU HT số 01
TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN
1. YÊU CẦU:
a. Theo em, VB thông tin khác với VB văn học ở những điểm gì? Kể tên một số VB thông tin đã học.
Em cần chú ý điều gì khi đọc hiểu VB thông tin?
b. Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Kể tên một số danh lam thắng cảnh mà em biết?
TIME
DAY 1
DAY 2
c. Văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh viết nhằm mục đích gì?
d. 9.00
Ở các lớp dưới, em đã học về những cách trình bày thông tin nào trong VB thông tin? Đối với VB
AM
thuyết minh về danh lam thắng cảnh, thông tin thường được trình bày theo những cách nào?
e. Em đã gặp những cách đặt nhan đề VB thông tin thuyết minh về danh lam thắng cảnh như thế nào?
2. TRẢ LỜI:
5.00 PM
Danh lam thắng cảnh là:.........................................................
7.00Mục đích viết:..........................................................................
PM
Các cách trình bày thông tin:................................................
Đặc điểm về nhan đề văn bản:..................................................
1
Khái niệm
Danh lam thắng cảnh là
những cảnh quan thiên nhiên
đẹp hoặc là địa điểm có sự
kết hợp giữa cảnh quan thiên
nhiên với công trình kiến trúc
có giá trị lịch sử, thẩm mĩ,
khoa học. Nước Việt Nam có
rất nhiều danh lam thắng
cảnh nổi tiếng.
2
Mục đích
Loại văn bản
thông tin tập trung
nêu lên vẻ đẹp và
giá trị của một
cảnh đẹp thiên
nhiên nổi tiếng.
3. Cách trình bày thông tin văn bản
- Cách thức trình bày thông tin:
+ Trật tự thời gian, không gian
+ Quan hệ nguyên nhân – kết quả.
+ Phân loại các đối tượng
+ So sánh và đối chiếu
…
4. Nhan đề văn bản
- Nêu tên các địa danh như: Vườn quốc gia Tràm
Chim – Tam Nông, Cao nguyên đá Đồng Văn…
- Nêu giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh
được giới thiệu như: Vịnh Hạ Long: một kì quan
thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ , Khám phá kì
quan thế giới: thác I-goa-du…
II. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc, tìm hiểu từ khó
Kíp lê: than đã qua
sàng lọc
Đèo Nai: tên một ngọn
núi chứa mỏ than lớn
ở Quảng Ninh
Khơi: vùng biển xa bờ
Lộng: vùng biển gần bờ
Đàn thất huyền: một
nhạc cụ có bảy dây, thuộc
họ đàn tam thập lục
2. Tìm hiểu chung
PHIẾU HT SỐ 02
Yêu cầu
Nêu xuất xứ văn bản?
VB thuộc thể loại nào?
VB có dùng PHTĐ chính nào?
PTBĐ được sử dụng kết hợp trong VB là gì?
Đối tượng VB tập trung làm nổi bật là gì?
Trả lời
..................
..................
..................
..................
..................
a. Xuất xứ:
theo
Thi
Sảnh, Tạp chí
Di sản văn
hóa, số 8,
năm 2014
c. Đối tượng
thuyết minh:
Vịnh
Hạ
Long
b. Thể loại và phương thức
biểu đạt chính
- Thể loại: văn bản thông tin
thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh (vì văn bản tập
trung nêu lên vẻ đẹp và giá trị
của một cảnh đẹp thiên nhiên
nổi tiếng).
- Phương thức biểu đạt
chính: thuyết minh
- Phương thức biểu đạt kết
hợp: miêu tả, biểu cảm
III. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Thông tin cơ bản và
nhan đề của văn bản
PHIẾU HT số 03
TÌM HIỂU THÔNG TIN CƠ BẢN VÀ NHAN ĐỀ VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
a. VB đã trình bày (những) thông tin cơ bản nào?
b. Nhan đề của văn bản đã thể hiện sự đánh giá như thế nào về kì quan Vịnh
Hạ Long? Vì sao em nhận xét như thế?
c. Từ đó, em rút ra được những lưu ý gì khi tiếp xúc với nhan đề của một VB?
2. TRẢ LỜI:
Những thông tin cơ bản của văn bản:..........................................
Ý nghĩa nhan đề VB:................................................................
Lưu ý khi tiếp xúc với nhan đề một VB:....................................
- Những thông tin cơ bản của VB:
VB đã giới thiệu những đặc điểm
quan trọng, nổi bật của kì quan Vịnh
Hạ Long khiến nơi đây trở thành
điểm đến nổi tiếng, hấp dẫn với
những người ai say mê khám phá và
du lịch:
+ Điểm độc đáo, tuyệt mĩ về quần thể
đảo đá trên biển cùng cảnh quan
thiên nhiên tuyệt mĩ.
+ Đặc sắc về hệ thống hang động và
giá trị văn hoá độc đáo.
Nhan đề
Đã thể hiện sự đánh giá khái
quát, làm nổi bật giá trị và
sức cuốn hấp dẫn danh lam
thắng cảnh vịnh Hạ Long
2. Các đặc điểm của kiểu VB giới
thiệu một danh lam thắng cảnh
PHIẾU PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ THẢO LUẬN NHÓM
- Nhiệm vụ: Tìm hiểu các đặc điểm của kiểu VB giới thiệu một danh lam thắng cảnh được thể hiện trong
VB Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
- Thời gian: 7 phút
Nhóm Nhiệm vụ tìm hiểu
Phiếu học tập cần hoàn thành
1 TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỐ Văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và
CỤC CỦA VĂN BẢN
tuyệt mĩ có bố cục mấy phần? Nêu rõ chức năng của từng phần.
Trình bày bố cục bằng một sơ đồ. (Phiếu HT số 04.1)
2 TÌM HIỂU VỀ HÌNH THỨC - Các đề mục nhỏ có vai trò như thế nào trong việc thể hiện nội
VĂN BẢN (đề mục, từ ngữ)
dung thông tin văn bản?
- Văn bản sử dụng từ ngữ chuyên ngành nào? Lấy ví dụ cụ thể?
(Phiếu HT số 04.2)
3 TÌM HIỂU VỀ CÁCH TRÌNH Văn bản đã trình bày vấn đề được nêu ở nhan đề văn bản như
BÀY THÔNG TIN VĂN BẢN
thế nào? (Phiếu HT số 04.3)
4 TÌM HIỂU VỀ SỰ KẾT HỢP Trong văn bản này có sự kết hợp các phương thức biểu đạt nào?
PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT Chỉ ra tác dụng của sự kết hợp ấy. (Phiếu HT số 04.4)
TRONG VĂN BẢN
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 04.1- Nhóm 1
TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
1. YÊU CẦU: Văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo
và tuyệt mĩ có bố cục mấy phần? Nêu rõ chức năng của từng phần. Trình
bày bố cục bằng một sơ đồ.
2. TRẢ LỜI:
Bố cục văn bản
Phần …..:
Sơ đồ bố cục VB
PHIẾU HT số 04.2- Nhóm 2
TÌM HIỂU VỀ HÌNH THỨC VĂN BẢN (các đề mục, từ ngữ)
1. YÊU CẦU:
- Các đề mục nhỏ có vai trò như thế nào trong việc thể hiện nội dung thông
tin văn bản?
- Văn bản sử dụng từ ngữ chuyên ngành nào? Lấy ví dụ cụ thể?
2. TRẢ LỜI:
PHIẾU HT số 04.3- Nhóm 3
TÌM HIỂU VỀ CÁCH TRÌNH BÀY THÔNG TIN VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
Văn bản đã trình bày vấn đề được nêu ở nhan đề văn bản như thế
nào?
Gợi ý:
- VB sử dụng những cách trình bày thông tin nào? Xác định dấu hiệu
nhận biết của các cách trình bày ấy trong VB và tác dụng của nó.
2. TRẢ LỜI:
PHIẾU HT số 04.4- Nhóm 4
TÌM HIỂU VỀ SỰ KẾT HỢP PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT TRONG
VĂN BẢN
1. YÊU CẦU:
Trong văn bản này có sự kết hợp các phương thức biểu đạt nào? Chỉ ra tác
dụng của sự kết hợp ấy.
(Gợi ý:
- Tìm một số yếu tố miêu tả trong văn bản? Việc sử dụng yếu tố miêu tả có
làm ảnh hưởng đến mục đích cung cấp thông tin ở văn bản thuyết minh
không? Vì sao?
2. TRẢ LỜI:
a
Về bố cục VB: VB có
ba phần
c
d
b
Đặc điểm hình thức
Về cách trình bày thông tin của
VB: VB sử dụng phối hợp nhiều
cách trình bày thông tin
Yếu tố miêu tả trong văn bản
Phiếu học tập
số 04.1
Phương
diện
a.Bố cục
Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/ vai trò
- Phần mở đầu: “Vào lúc 17 giờ 17 phút … như Hội đồng Di sản thế giới Nhằm làm nổi bật
đánh giá”. Giới thiệu khái quát về vẻ đẹp độc đáo, tuyệt mĩ của Di sản đặc điểm cơ bản
của
vịnh
Hạ
thế giới vịnh Hạ Long.
Long, giúp thông
- Phần nội dung:
+ Mục 1: Giới thiệu về toàn cảnh đảo đá ở Hạ Long là một tác phẩm nghệ tin được trình bày
Bố cục thuật thiên nhiên hoành tráng với sự đa dạng về kiểu dáng, hình thù tạo nên một cách có hệ
VB có ba vẻ đẹp kì là sống động, đầy sức hấp dẫn.
thống trên các
phần
phương diện khác
+
Mục
2:
Giới
thiệu
về
cảnh
quan
tuyệt
mĩ
của
vịnh
Hạ
Long
biến
đổi
theo
nhau. Từ đó, giúp
nhiều góc nhìn và thời gian khi du khách khám phá Hạ Long
người đọc dễ nắm
+ Mục 3: Giới thiệu về hệ thống hang động nổi tiếng của vịnh Hạ Long bắt thông tin.
như động Thiên Cung, hồ Ba Hầm,.. tất cả đều là kiệt tác tuyệt mĩ của thiên
nhiên làm say đắm lòng người.
- Phần kết thúc: “Xưa nay vẻ đẹp của Hạ Long ... là điều hạnh phúc đối
với người viết” Nhận xét khái quát về vẻ đẹp và sức hấp dẫn của vịnh Hạ
Long; tình cảm, thái độ của người viết dành cho Di sản vịnh Hạ Long.
Phiếu học tập
số 04.2
Phương
diện
b. Đặc điểm hình thức
Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/
vai trò
- Hệ thống ba đề mục (Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên Để làm nổi
Đề mục hoành tráng; Cảnh quan Hạ Long biến đổi theo góc nhìn và thời gian; Hệ bật thông
thống hang động như những lâu đài bí ẩn) để làm nổi bật thông tin chính của tin
quan
VB: nhằm nêu lên vẻ đẹp và giá trị của kì quan thiên nhiên vịnh Hạ Long;
trọng của
VB: nhằm
Từ ngữ chuyên địa lí, lịch sử, kiến trúc, khảo cổ,...
+ Kiến trúc (ví dụ: tác phẩm nghệ thuật, điêu khắc, trạm khắc, phác thảo, kiến giới thiệu
vẻ đẹp và
trúc, kiến trúc sư,…),
giá
trị
của
+ Khảo cổ (ví dụ: di sản, triệu năm, hóa đá,…).
kì
quan
+ Địa lí: than kíp lê, tầng Đèo Nai, lộng, khơi, đảo, ngôi sao Nữ Thần, thạch thiên nhiên
Từ ngữ
nhũ, hang trần..
vịnh
Hạ
+ Lịch sử: di sản, khảo cổ, chiến binh, giáo mã, đao kiếm, ...
Long
+ Sinh học: tán dây leo, tiếng chim, cá, tôm, ...
- Từ ngữ giàu giá trị miêu tả, biểu cảm: lô nhô, rực rỡ, tua tủa, sáng loáng,
lạc vào chốn thiên cung thần bí,lung linh, bát ngát, đằm thắm, trẻ trung,…
Phiếu học tập
số 04.3
c. Các cách trình bày thông tin của VB:
Các cách trình Biểu hiện cụ thể trong VB
Tác dụng/ vai trò
bày thông tin
Quan hệ nhân + Phần mở đầu, người viết khẳng định giá trị và vẻ đẹp của vịnh Hạ Long đã được giúp người đọc
quả
Hội đồng Di sản thế giới ghi nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Nơi đây xứng đáng có thêm thông tin
là một kì quan đã làm sau đắm lòng người từ 550 năm trước.
cụ thể về qui mô
+ Tiếp theo, ở phần nội dung, người viết triển khai lí giải cụ thể về sức hấp dẫn của hoành tránh của
vịnh Hạ Long bằng việc giới thiệu những giá trị của vịnh như: đa dạng, kì vĩ với danh lam thắng
quần thể muôn vàn đảo đá; những đặc sắc, quyến rũ về cảnh quan thiên nhiên biến cảnh, nắm được
sự biến đổi của vẻ
đổi theo góc nhìn và thời gian, hệ thống hang động kì vĩ, quyến rũ của tạo hóa.
+ Ở phần kết thúc, tác giả khẳng định vẻ kì ảo, thơ mộng, hoành tráng của kì quan đẹp kì quan, và
vịnh Hạ Long, luôn là điểm đến thu hút du khách, là nguồn cảm hứng vô tận cho cảm nhận được sự
lung linh huyền bí
nghệ thuật.
Phân loại đối giới thiệu tổng quan, khái quát về vịnh hạ Long (hệ thống đảo đá, không gian cảnh của hệ thống hang
quan chung của vịnh) đến giới thiệu cụ thể, chi tiết ừng đối tượng cụ thể (hệ thống động. Từ đó, hiểu
tượng
hang động Thiên Cung, hồ Ba Đầm)
rõ hơn về giá trị
Trật tự không từ Việt Nam đến Bra-xin, từ thành phố Xao Pao-lô hoa lệ đến vùng biên giới Bra-xin của di sản thiên
gian
hoang vu, xuyên rừng núi để ngắm thác nước từ xa rồi tiến vào trung tâm thác.
nhiên vịnh Hạ
Trật tự thời gian đoạn mô tả cảnh vịnh ở xa, trời nước, vùng đảo núi, vòm trời, mảng khơi; lúc miêu Long
tả cảnh vịnh rất gần, cụ thể có tâm hồn)
Phiếu học tập
số 04.4
d. Yếu tố miêu tả trong văn bản
Một số đoạn VB Nội dung
Biểu hiện qua từ ngữ
Vai trò
có yếu tố miêu tả chính của
đoạn trích
Đảo có chỗ quần Tác
phẩm - Đảo có chỗ quần tụ lại, xúm – Giúp người đọc hình
tụ lại xúm xít..., nghệ thuật đá xít, ...chống chất lên nhau, ...tưởng dung rõ hơn về cảnh
gãy khúc nhấp vừa kì lạ và lầ những tảng than kíp lê khổng lồ tượng kì thú, muôn hình
nhô
muôn vẻ mà từ tầng Đèo Nai lăn xuống muôn vẻ của các đảo đá.
thiên nhiên vịnh....Có chỗ đảo đứng dọc ngang, Đây đúng là kiệt tác
phác
thảo ...như bức tường thành vững chãi... thiên nhiên trên biển
giữa Hạ Long – Đảo này thì giống ông già ngồi – Thể hiện tình cảm của
câu cá (hòn Lã Vọng), đảo kia tựa người viết (thích thú,
như nhà sư đứng chắp tay niệm kinh
ngạc,
ngỡ
Đảo Hạ Long
Phật (hòn Ông Sư), đảo nọ y như ngàng…) đối với bức
không phải...trên
đôi gà chọi nhau trên sóng nước tranh thiên nhiên hoành
mỏm đá rình mồi
(hòn Gà Chọi)..
tráng của vịnh Hạ Long
(hòn Đại Bàng)
d. Yếu tố miêu tả trong văn bản:
Một số đoạn
Nội dung
Biểu hiện qua từ ngữ
Vai trò
VB có yếu tố chính của
miêu tả
đoạn trích
Hạ Long vào Vẻ đẹp của ...bình minh như ngọn – Giúp người đọc hình dung
buổi sáng mùa quan cảnh đuốc vọt lên sáng rực...bầu rõ hơn về vẻ đẹp mê hoặc
xuân thật huyền Hạ
Long trời còn rực rỡ đủ màu sắc của cảnh quan Hạ Long ở
ảo... bằng những luôn
biến hồng, da cam và vàng óng nhiều thời gian khác nhau.
nét bút lông đổi theo góc ... giữa mặt vịnh mênh Một vẻ đẹp huyền ảo, biến
chấm phá
nhìn và thời mông xanh ngắt và tim tím đổi
Khi vầng thái gian
nhô lên những tảng đá vôi – Thể hiện tình cảm của
dương
nhô
kì dị dường như được bút người viết (thích thú, ngỡ
lên...dạt dào của
sơn của một họa sĩ quét ngàng, yêu mến,…) đối với
sóng
lên vô số màu sắc...
bức tranh thiên nhiên kì thú
của vịnh Hạ Long
...
3. Một số thông tin chi tiết trong văn bản
PHIẾU HT số 05
TÌM HIỂU VỀ THÔNG TIN CHI TIẾT TRONG
VB
1. YÊU CẦU:
- Khi giới thiệu về vịnh Hạ Long, các tác giả đề cập
các thông tin chi tiết nào?
- Chỉ ra thông tin chi tiết ấy và vai trò của nó trong
việc biểu đạt thông tin chính.
- Nhận xét về vai trò của chi tiết ấy trong toàn VB.
2. TRẢ LỜI:
Thông tin chi tiết
Biểu hiện cụ thể Vai trò giá trị
trong VB
...............................................
........................... ...........................
..................
.......................
Phiếu học tập
số 05
Thông tin chi tiết
Vẻ đẹp của hàng nghìn đảo
Hạ Long được trình bày
trong VB:
- Chi tiết miêu tả vẻ đẹp khái
quát, từ xa:
- Chi tiết miêu tả thế giới
sống động bí ẩn bằng đá của
vịnh Hạ Long:
-Chi tiết hình ảnh minh hoạ
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
“mọc hàng nghìn đảo đá với muôn hình, muôn vẻ, tựa Cung cấp thông
tấm thảm xanh lộng lẫy, lấp lánh vô số châu ngọc. Đảo tin cụ thể về cấu
chỗ quần tụ lại xúm xít, trông xa ngỡ chồng chất lên trúc toàn cảnh
nhau, thoạt nhìn, tưởng là những tảng than kíp lê khổng vịnh Hạ Long vô
lồ...lăn xuống vịnh …tạo nên tuyến chạy hàng chục ki-lô- cùng
hoành
mét, như bức tường thành ”: Thông tin chi tiết về chất tráng, sống động,
liệu, quy mô rộng lớn, hoành tráng, bề thế của vịnh Hạ kì bí, hấp dẫn từ
Long.
triệu năm và trở
“...đảo đá...giống như những sinh linh bí ẩn với biết thành một tác
bao hình hài: hòn Lã Vọng, hòn ông Sư, hòn Gà Chọi, phẩm nghệ thuật
hòn Đại Bàng. Thông tin chi tiết về kích thước, hình là tạo hóa ban
dạng, cấu trúc kì lạ, chứa chất linh hồn-> tác phẩm nghệ tặng
thuật thiên nhiên được quan sát tỉ mỉ, chi tiết.
+ Cảnh vịnh Hạ Long-> cung cấp thông tin trực quan
sinh động về vẻ đẹp của vịnh Hạ Long.
Thông tin chi
tiết
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
+ Khi đi trên con thuyền buồm len lỏi giữa rừng đảo Cung cấp thông tin cụ thể về
huyền bí
những góc nhìn và cảm nhận vô
Về cảnh quan + Vào buổi sớm mùa xuân, giữa màn sương bạc, núi cùng đa dạng, phong phú về vẻ đẹp
của vịnh. Vẻ đẹp ấy luôn biến đổi,
Hạ Long biến đá trở nên mềm mại, thanh tú...
đổi theo góc + Vào buổi sáng mùa hè, chiêm ngưỡng cảnh mặt tạo nên những góc nhìn đa chiều
nhìn và thời Trời mọc. Hạ Long không chỉ đẹp bởi muôn ngàn khích lệ mong muốn khám phá của
màu sắc mà hấp dẫn bởi những âm thanh của gió, du khách
gian:
sóng...Và cả những ngày hè với những biến đổi ca
màu sắc và âm thanh khiến Hạ Long vô cùng hấp dẫn
+ Vào đêm trăng thu với vẻ đẹp huyền bí, xa lạ
- Động Thiên Cung về kích thước, hình thái và vẻ
Cung cấp thông tin cụ thể về vẻ
Về hệ thống đẹp của hang động với muôn ngàn bức điêu khắc của đẹp huyền bí, hấp dẫn, hoang sơ,
hang động Hạ tạo hóa trên các vách động: hình tượng thượng giới thơ mộng của hệ thống hang động
như Ngọc Hoàng, Thiên Lôi, Nam Tào, Bắc Đẩu, tiên ở đây. Từ đó, đánh thức tình yêu
Long:
nữ...
thiên nhiên và khát vọng khám phá
- Hồ Ba Đầm: bình yên với cuộc sống sôi động của vẻ đẹp của thiên nhiên Hạ Long.
nhiều loài sinh vật
Một số thông tin chi tiết trong văn bản
Thông tin chi tiết
Biểu hiện cụ thể trong VB
Vai trò /giá trị
- Động Thiên Cung về kích cung cấp thông tin cụ thể về
thước, hình thái và vẻ đẹp của vẻ đẹp huyền bí, hấp dẫn,
hang động với muôn ngàn bức hoang sơ, thơ mộng của hệ
Về hệ thống hang điêu khắc của tạo hóa trên các thống hang động ở đây. Từ
động Hạ Long: vách động: hình tượng thượng đó, đánh thức tình yêu thiên
giới như Ngọc Hoàng, Thiên nhiên và khát vọng khám phá
Lôi, Nam Tào, Bắc Đẩu, tiên vẻ đẹp của thiên nhiên Hạ
nữ...
Long.
- Hồ Ba Đầm: bình yên với
cuộc sống sôi động của nhiều
loài sinh vật
* Cách đánh giá vai trò của một
chi tiết quan trọng trong VB
- Xác định chi tiết quan trọng trong VB: thường đó
sẽ là những chi tiết góp phần biểu đạt rõ nội dung
chính/ thông tin cơ bản của VB.
- Nhận xét về vai trò của các chi tiết ấy trong việc
biểu đạt nội dung chính/ thông tin cơ bản của VB.
Người đọc hiểu được mục đích viết của VB.
IV. TỔNG KẾT
1. Hình thức
- Tri thức được chọn lọc tiêu biểu, chính xác, khoa học, rõ
ràng, rành mạch.
- Cách triển khai ý tưởng và thông tin văn bản phù hợp,
đa dạng, dễ hiểu, dễ tiếp nhận.
- Kết hợp yếu tố miêu tả tinh tế, hiệu quả
- Nhan đề và đề mục cụ thể, cung cấp thông tin cơ bản,
định hướng thông tin chính của văn bản. Thông tin chi tiết
chọn lọc, giá trị.
- Từ ngữ chọn lọc, phù hợp giàu sức hấp dẫn
2. Nội dung
Văn bản đã giới thiệu về vịnh Hạ Long- một kì quan
thiên nhiên với vẻ đẹp hoành tránh, kì vĩ của các đảo
đá; cảnh quan vô cùng hấp dẫn luôn biến đổi theo thời
gian; hệ thống hang động tuyệt mĩ, độc đáo. Hạ Long
là Di sản thiên nhiên vô giá cần được bảo tồn và là
điểm tham quan du lịch hấp dẫn.
3. Cách đọc văn bản thông tin giải thích
một hiện tượng tự nhiên
- Xác định đặc điểm của loại VB: mục đích viết, cấu trúc, đặc điểm
hình thức cách trình bày thông tin trong VB.
- Nhận biết và chỉ ra được tác dụng của cách trình bày thông tin
trong VB.
- Xác định được thông tin cơ bản và chi tiết của VB, vai trò của các
chi tiết trong VB.
- Nhận biết và chỉ ra quan hệ giữa phương tiện ngôn ngữ và phương
tiện phi ngôn ngữ trong VB.
- Chú ý đến mối quan hệ giữa thông tin cơ bản với nhan đề của VB.
- Rút ra được thông điệp, bài học.
- Liên hệ với bản thân và cuộc sống thực tại.
HOẠT ĐỘNG 3
LUYỆN TẬP
1. Bài tập 1
Câu hỏi: Nếu được giới thiệu một số nét về danh
lam thắng cảnh nổi tiếng của quê hương, em sẽ
nêu các thông tin nào?
- Xác định danh lam thắng cảnh sẽ giới thiệu.
- Tìm hiểu và ghi chép các thông tin quan trọng cần
giới thiệu về danh lam thắng cảnh đó.
- Triển khai bài văn thuyết minh về một danh lam
thắng cảnh theo bố cục ba phần, nội dung cụ thể của
mỗi phần kết hợp thuyết minh với các phương pháp
biểu đạt, phương tiện ngôn ngữ, hình ảnh.
- Liên hệ và kết nối với những hiểu biết, trải nghiệm
của cá nhân về danh lam thắng cảnh trong nước và thế
giới để viết bài văn sinh động, giàu sức thuyết phục.
HOẠT ĐỘNG 4
VẬN DỤNG
Yêu cầu
HS chụp một bức ảnh, hoặc vẽ tranh
minh hoạ một cảnh ở vịnh Hạ Long,…
Rubric đánh giá sản phẩm hoạt động vận dụng, liên hệ
Mức độ
Tiêu chí
Chụp một bức
ảnh, hoặc vẽ
tranh minh hoạ
một cảnh tượng
vịnh Hạ Long,
(10 điểm)
Mức 1
Các nét chụp (vẽ)
không đẹp và các
bức tranh còn đơn
điệu về hình ảnh,
màu sắc.(dưới 5
điểm)
Mức 2
Các nét chụp (vẽ)
đẹp nhưng các
bức tranh chưa
thật phong phú.
(5-7 điểm)
Mức 3
Các bức ảnh
(tranh) với nhiều
đường nét đẹp,
phong phú, hấp
dẫn. (8 -10 điểm)
-
-
Bài tập cho HS thực hiện ở nhà
- Tìm đọc các văn bản thông tin thuyết minh
DAY 2
về một danh lam thắng cảnh ở quê hương.
- Soạn văn bản: Khám phá kì quan thế giới:
thác I-goa-du (theo Đỗ Doãn Hoàng,
laodong.vn, 23-11-2019)
THANKYOU
 








Các ý kiến mới nhất