TIẾT 85,86
VƯỢT THÁC
Trích “Quê nội”- Võ Quảng
Tìm hiểu chung
1. ĐỌC
Bài văn miêu tả dòng sông Thu Bồn và cảnh quan hai bên bờ sông theo hành trình của con thuyền qua những vùng địa hình khác nhau: đoạn sông phẳng lặng trước khi đến chân thác, đoạn sông có nhiều thác dữ và đoạn sông vượt qua thác dữ. Bằng việc tập trung vào cảnh vượt thác, tác giả làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của nhân vật dượng Hương Thư trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn và hùng vĩ. 
* Tóm tắt
I. Tìm hiểu chung
2. Chú thích: a/ Tác giả
- Võ Quảng (1920 – 2007), quê Quảng Nam.
- Ông là nhà văn chuyên viết truyện cho thiếu nhi.
b/. Tác phẩm
Văn bản “Vượt thác” trích chương XI của truyện “Quê nội” (1974)
Trích từ chương XI của truyện “ Quê nội” (1974) .
Quê nội là tác phẩm thành công nhất viết về cuộc sống ở một làng quê ven sông Thu Bồn vào những ngày sau cách mạng tháng 8 - 1945 v� nh?ng nam d?u cu?c khỏng chi?n ch?ng th?c dõn Phỏp.
- Tác phẩm:

+/ Bố cục: 3 phần
Đ1: Từ đầu………nhiều thác nước.
 Con thuyền trước khi vượt thác
Đ2: Tiếp theo……..thác Cổ Cò.
 Thuyền qua đoạn sông có thác
dữ.
Đ3: Đoạn còn lại.
 Thuyền sau khi vượt thác dữ.
+/ Phương thức biểu đạt:
Miêu tả là chủ yếu
b. Thể loại:
Văn bản được viết theo thể loại gì?
Truyện ngắn
Tiết 85 VƯỢT THÁC
Võ Quảng
1. Cảnh thiên nhiên:
* Trước khi con thuyền vượt thác nước :
-Những bãi dâu bạt ngàn
- Những con thuyền chở hàng…
- Vườn tược um tùm
Những chùm cổ thụ trầm ngâm…, núi cao như chắn ngang trước mặt…
 Dùng biện pháp nghệ thuật so sánh và nhân hóa
? Em có nhận xét gì về cảnh thiên nhiên sông Thu Bồn vùng đồng bằng ?
? Cảnh quan thiên nhiên hai bên bờ dòng sông Thu Bồn vùng đồng bằng được miêu tả như thế nào?
Cảnh vật êm đềm thơ mộng và trù phú.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
? Cảnh quan thiên nhiên hai bên bờ dòng sông Thu Bồn vùng có thác khác với vùng đồng bằng như thế nào?
* Khi con thuyền vượt thác dữ :
Dòng sông như dựng đứng lên…
- Nước từ trên cao phóng xuống nhanh, mạnh, chảy đứt đuôi rắn.
- Nước văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng…
Dòng sông dữ dội và hiểm trở
? Em có nhận xét gì về dòng sông vùng có thác?
? Dòng sông sau vùng có thác có gì khác, cảnh vật lúc này ra sao?
1.Bức tranh thiên nhiên:
*Sau khi con thuyền vượt thác dữ :
Dòng sông phẳng lặng, hiền hòa.
? Nêu đặc điểm nổi bật của dòng sông sau vùng có thác?
-Sông quanh co nhưng bớt hiểm trở.
Qua nhiều lớp núi  đồng ruộng bằng phẳng
- Dọc sườn núi , những cây to, mọc giũa những bụi lúp xúp..như những cụ già. So sánh, nhân hóa.
Tác giả vận dụng những biện pháp nghệ thuật nào để tái hiện cảnh sắc thiên nhiên ? Nêu tác dụng của nó?
Em thấy điểm nhìn (quan sát) của người kể và tả ở vị trí nào ?Vị trí ấy có thích hợp không? Vì sao?
HS: Điểm nhìn trên thuyền, rất thích hợp  cảnh mở ra hết lớp này đến lớp khác: rất phong phú.
- Nghệ thuật: so sánh, nhân hóa cho thấy vẻ đẹp của sông Thu Bồn.
Khung cảnh rộng lớn hùng vĩ.
Qua đó, cho ta thấy tác giả khắc họa khung cảnh thiên nhiên như thế nào?
? Ở đoạn đầu và đoạn cuối bài có hai hình ảnh miêu tả những cây cổ thụ trên bờ sông. Em hãy chỉ ra hai hình ảnh ấy và cho biết tác giả đã sử dụng cách chuyển nghĩa nào ở mỗi hình ảnh ? Nêu ý nghĩa của từng trường hợp ?
Ở đoạn đầu những cây cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước => Nhân hóa=>Như báo trước một khúc sông dữ hiểm, vừa mách bảo con người dồn sức mạnh chuẩn bị vượt thác.
Đoạn cuối, những cây cổ thụ mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già…=>So sánh=>Hình ảnh cây nhỏ mọc lúp xúp xung quanh cây to , thể hiện tâm trạng phấn khởi của con người vừa qua thác ghềnh hiểm trở , đưa con thuyền tiến về phía trước .
… Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.
… Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước.
Nghệ thuật nhân hóa, so sánh đặc sắc.
=> Thiên nhiên phong phú, rộng lớn, hùng vĩ.
2. Hình ảnh dượng Hương Thư vượt thác
Câu 3: Tìm những hình ảnh so sánh về Dượng Hương Thư và tác dụng của các hình ảnh so sánh đó?
Câu 2: Tìm những chi tiết miêu tả các động tác dượng Hương Thư khi vượt thác?
C�u 1: Ti`m nhu~ng chi ti�?t mi�u t? ngoa?i hi`nh duo?ng Huong Thu khi vuo?t tha?c?
Thảo luận nhóm
(2p)
=> Dượng Hương Thư vốn là người lao động khỏe mạnh, dũng cảm, và là người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm.
- Hành động:
- Ngoại hình:
gân guốc, khỏe khoắn, chắc chắn.
dũng cảm  vẻ đẹp dũng mãnh, tư thế hào hùng của con người vững vàng chế ngự thiên nhiên.
- Các hình ảnh so sánh độc đáo.
III. Tổng kết
- B�i van mi�u t? c?nh hai b? sơng theo h�nh trình vu?t sơng Thu B?n
? L�m n?i b?t s?c m?nh con ngu?i tr�n n?n thi�n nhi�n h�ng vi.
- Ngh? thu?t t? c?nh, t? ngu?i t? nhi�n, sinh d?ng.
* Ghi nh? (Sgk)
Bài tập trắc nghiệm
1. Miêu tả cảnh vượt thác, tác giả đã làm nổi bật:
A. Sức mạnh của con thuyền.
B. Sức mạnh của con người.
C. Vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người trước thiên nhiên hùng vĩ.
D. Cảnh thiên nhiên hùng vĩ.
2. Nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả của văn bản là:
A. Tả tâm trạng.
B. Tả thiên nhiên phong phú.
C. Tả hoạt động của con người.
D. Tả cảnh, tả người tự nhiên, sinh động.


TIẾT85 Văn bản: VƯỢT THÁC
(Trích Quê nội)
(Võ Quảng)
III. T?ng k?t

IV. Luyện tập
Hai bài “Sông nước Cà Mau” và “Vượt thác” đều miêu tả cảnh sông nước. Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả ở mỗI bài và nghệ thuật miêu tả của tác giả?
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc - Hiểu văn bản
4.1. Hình ảnh con sông Thu Bồn
4.2. Hình ảnh dượng Hưong Thư vựot thác
- B�i van mi�u t? c?nh hai b? sơng theo h�nh trình v?ot sơng Thu B?n
? L�m n?i b?t s?c m?nh con ngu?i tr�n n?n thi�n nhi�n h�ng vi.
- Ngh? thu?t t? c?nh, t? ngu?i t? nhi�n, sinh d?ng.
Luyện tập (thảo luận nhóm 1p)
















Hai bài “Sông nước Cà Mau” và “Vượt thác” đều miêu tả cảnh sông nước. Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả ở mỗi bài và nghệ thuật miêu tả của tác giả?
TIẾT 85
Văn bản: VƯỢT THÁC
(Trích Quê nội)
(Võ Quảng)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc - Hiểu văn bản
4.1. Hình aûnh con soâng Thu Boàn
4.2. Hình ảnh dượng Hương Thư vượt thác
III. Tổng kết
IV. Luyện tập
CHÚC
CÁC
EM
HỌC
TỐT