CHÀO MỪNG
CÁC CON ĐẾN VỚI LỚP HỌC ONLINE
Môn: Ngữ văn
Lớp: 6A5
GV: Nguyễn Thị Lệ Hằng
Trường THCS Nam Sơn
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Nêu cảm nhận của em về 1 trong hai nhân vật trong truyện ngắn Bức tranh của em gái tôi- của
Tạ Duy Anh
TUẦN 22 . TIẾT 85, 86. VĂN BẢN : VƯỢT THÁC
(Trích "Quê nội" - Võ Quảng)
I. Đọc - Chú thích
1. Đọc - Tóm tắt
* Đọc
Hướng dẫn cách đọc:
+ Đoạn đầu đọc nhẹ nhàng
+ Đoạn sau đọc sôi nổi, mạnh mẽ,
+ Đoạn cuối êm ả, thoải mái.
* Tóm tắt
Đoạn trích miêu tả dòng sông Thu Bồn và cảnh quan hai bên bờ sông theo hành trình của con thuyền qua những vùng địa hình khác nhau: đoạn sông phẳng lặng trước khi đến chân thác, đoạn sông có nhiều thác dữ và đoạn sông vượt qua thác dữ. Bằng việc tập trung vào cảnh vượt thác, tác giả làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của nhân vật dượng Hương Thư trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn và hùng vĩ. 
2. Chú thích
a. Tác giả:
Võ Quảng (1920-2007)
- Quê ở tỉnh Quảng Nam.
- Là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi và viết về quê hương
Võ Quảng (1920-2007)
b. Tác phẩm:
b. Tác phẩm:
Đoạn trích “Vượt thác” trích từ chương XI của truyện Quê nội.
Tên bài văn do người biên soạn đặt.
- Quê nội (1974) cùng với Tảng sáng (1976) là những tác phẩm thành công nhất của Võ Quảng. Truyện viết về cuộc sống ở một làng quê ven sông Thu Bồn (Làng Hòa Phước) tỉnh Quảng Nam, miền Trung Trung Bộ vào những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945 và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nhân vật chính của truyện là hai em thiếu niên: Cục và Cù Lao.
c. Từ khó (SGK )
+ “Chảy đứt đuôi rắn”
+ “Nhanh như cắt”
+ “Hiệp sĩ”
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tìm hiểu khái quát văn bản.
? Tìm hiểu khái quát văn bản:
+ Thể loại 
+ Phương thức biểu đạt chính
+ Trình tự miêu tả
+ Bố cục
c. Từ khó (SGK )
+ “Chảy đứt đuôi rắn”
+ “Nhanh như cắt”
+ “Hiệp sĩ”
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tìm hiểu khái quát văn bản.
+ Thể loại : Truyện ngắn
+ Phương thức biểu đạt chính : Miêu tả
+ Trình tự miêu tả: Theo trật tự không gian, trình tự
của con thuyền ngược dòng.
? Văn bản "Vượt thác" miêu tả cảnh gì?
? Xác định vị trí quan sát để miêu tả của tác giả? Vị trí quan sát ấy có thích hợp không? Vì sao?
+ Miêu tả cảnh thiên nhiên trên sông, hai bên bờ sông Thu Bồn và cuộc sống lao động của con người.

+ Vị trí quan sát trên con thuyền đang di động và vượt thác. Vị trí ấy rất thích hợp vì phạm vi cảnh rộng, thay đổi, cần điểm nhìn trực tiếp và di động.
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tìm hiểu khái quát văn bản
+ Thể loại : Truyện ngắn
+ Phương thức biểu đạt chính : Miêu tả
+ Trình tự miêu tả: Theo trật tự không gian, trình tự
của con thuyền ngược dòng.
+ Bố cục: 3 đoạn
• Đoạn 1: Từ đầu  thác nước: Cảnh trước khi thuyền vượt thác.
• Đoạn 2: tiếp  thác cổ Cũ:
Cuộc vựơt thác.
• Đoạn 3: còn lại:
Cảnh sau khi vượt thác
2. Tìm hiểu chi tiết văn bản
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tìm hiểu khái quát văn bản
2. Tìm hiểu chi tiết văn bản
a. Bức tranh thiên nhiên
? Cảnh dòng sông được tác giả miêu tả bằng những chi tiết nào?
- Cảnh dòng sông: “chảy chầm chậm, êm ả, gió nồm thổi, cánh buồm nhỏ căng phồng, rẽ sóng lướt bon bon....chở đầy sản vật”.
? Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ bằng hoạt động của con thuyền?
-> Con thuyền là sự sống của dòng sông; miêu tả con thuyền cũng là miêu tả dòng sông.
? Cảnh bờ bãi ven sông được miêu tả bằng những chi tiết nào? Em hãy chỉ ra biện pháp nghệ thuật và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
+ “Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước”.
- Hai bên bờ:
+ “Bãi dâu trải bạt ngàn”
+ “Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước ”.
+ “Những dãy núi cao sừng sững”;
TL
TL
TL
Nhân hóa
Nhân hóa
So sánh
=> Tác giả sử dụng nhiều từ láy gợi hình; phép nhân hóa, so sánh khiến cảnh trở nên rõ nét, sinh động.
=> Cảnh thiên nhiên đa dạng phong phú, giàu sức sống, vừa tươi đẹp, vừa nguyên sơ, cổ kính.
? Nhờ đâu tác giả miêu tả được hay đến như vậy
* Võ Quảng là nhà văn của quê hương Quảng Nam. Những kỉ niệm sâu sắc về dòng sông Thu Bồn đã khiến văn bản tả cảnh của ông sinh động, đầy sức sống. Từ đây sẽ thấy: muốn tả cảnh sinh động, ngoài tài quan sát tưởng tượng phải có tình với cảnh
b. Cuộc vượt thác của dượng Hương Thư
b. Cuộc vượt thác của dượng Hương Thư
* Hoàn cảnh: 
? Người lao động được miêu tả trong văn bản này là dượng Hương Thư. Công việc của dượng Hương Thư diễn ra trong hoàn cảnh nào?
- Dượng Hương Thư lái thuyền vượt thác giữa mùa nước to. Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng. Thuyền vùng vằng cứ chực tụt xuống.
? Em nghĩ gì về hoàn cảnh lao động của dượng Hương Thư?
? Hình ảnh dượng Hương Thư lái thuyền vượt thác được tập trung miêu tả trong đoạn văn nào?
 
+ Hình ảnh dượng Hương Thư lái thuyền vượt thác  đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới sự dũng cảm của con người nhưng nói lên vẻ đẹp dũng mãnh, tư thế hào hùng của con người vững vàng chế ngự thiên nhiên
- Ngoại hình:
+ Đánh trần
+ Như pho tượng đồng đúc
+ Các bắp thịt cuồn cuộn
+ Hai hàm răng cắn chặt
+ Quai hàm bạnh ra
+ Cặp mắt nảy lửa
+ Như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ…
- Động tác:
+ Co người phóng sào
+ Ghì chặt đầu sào
+ Thả sào, rút sào rập ràng, nhanh như cắt
=> Vạm vỡ, rắn chắc, khỏe mạnh.
=> Nhanh nhẹn, mạnh mẽ, dứt khoát.
?Theo em nét nghệ thuật nổi bật được miêu tả ở đoạn văn này là gì?
 Nghệ thuật so sánh, gợi tả một con người rắn chắc, bền bỉ, quả cảm, có khả năng thể chất và tinh thần vượt lên gian khó. Việc so sánh dượng Hương Thư như hiệp sĩ còn gợi ra hình ảnh huyền thoại anh hùng xưa với tầm vóc và sức mạnh phi thường của Đam San, Xinh Nhã bằng xương bằng thịt đang hiển hiện trước mắt người đọc.
- Hình ảnh dượng Hương Thư khi vượt thác:
"Như một pho tượmg đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn...ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ".
NT so sánh
? Các hình ảnh so sánh đó có ý nghĩa gì trong việc phản ánh người lao động và biểu hiện tình cảm của tác giả?
- Bài văn tả cảnh, tả người toát lên tình cảm yêu qúy của tác giả đối với cảnh vật quê hương, nhất là tình cảm trân trọng dành cho người lao động. Bài văn là bài ca lao động của con người. Từ đó đó kín đáo biểu hiện tình yêu đất nước, tình yêu dân tộc của nhà văn.
? Tác giả có cảm nhận thế nào về dượng Hương Thư sau khi vượt thác.
- Hình ảnh dượng Hương Thư sau khi vượt thác: dượng Hương Thư lại trở về với phẩm chất hiền lành, nhu mì.
? Miêu tả cảnh vượt thác tác giả muốn thể hiện tình cảm gì đối với quê hương?
- Văn bản là một bài ca về lao động, về thiên nhiên, đất nước, quê hương. Qua đó kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn.
III. Ghi nhớ
1. Nghệ thuật:
- Chọn điểm nhìn thuận lợi cho việc quan sát.
- Có trí tưởng tượng
- Có cảm xúc với đối tượng miêu tả.
2. Nội dung:
- Cảnh thiên nhiên cây cối, sông nước rộng lớn, hùng vĩ. Trên đó nổi bật vẻ hùng dũng của con người lao động
3. Ý nghĩa :
IV Luyện tập
1. Bài tập 1 (SGK )
+ Sông nước Cà Mau:
Cảnh sông ngòi, kênh rạch mênh mông, hùng vĩ, nguyên sơ và chợ Năm Căn mang vẻ đẹp trù phú, nhiều màu sắc... với cách miêu tả từ xa đến gẩn, từ khái quát đến cụ thể.
+ Vượt thác: tả một thác dữ, tả cảnh vượt thác rất tỉ mỉ, cụ thể.
2. Đọc thêm:
- Trích đoạn: “ Nước non ngàn dặm”
3. Bài 3.
Nêu cảm nhận của em về cảnh vật và con người sau khi học xong văn bản :  Vượt thác
4. Bài 4.
Tìm đọc truyện : Quê nội - Võ Quảng
1
2
3
4
5
6
7
8
1/ Tác giả của văn bản Vượt Thác?
2/ Từ ngữ thường dùng để so sánh?
3/ Nhân vật chính của tác phẩm Vượt Thác?
4/ Nội dung chính của phần Tập Làm Văn học kỳ II?
5/ Người viết nên tác phẩm văn học gọi là gì?
6/ Trong cuộc vượt thác, bên cạnh khắc họa hình ảnh Dượng Hương Thư, tác giả còn khắc họa hình ảnh nào?
7/ Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì trong đoạn văn miêu tả hình ảnh Dượng Hương Thư?
8/ 3/4 diện tích bề mặt Trái Đất là gì?
Trò chơi ô chữ
* Hướng dẫn học và làm bài ở nhà
a. Hướng dẫn HS học bài:
- Học thuộc ghi nhớ sgk.
- Nắm chắc nội dung của bài giảng.
b. Hướng dẫn Hs chuẩn bị trước bài:
- Soạn bài: So sánh; Phương pháp tả cảnh.