Tiết : 41
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
VẬT LÍ 9
Kiểm tra bài cũ:
Dòng điện xoay chiều là gì ?
2. Nêu các cách tạo ra dòng điện xoay chiều ?
C1. Hãy chỉ ra những bộ phận chính của mỗi loại máy phát điện này và nêu lên chỗ giống và khác nhau của chúng.
Hình 34.1
Hình 34.2
Tiết 40 : MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều .
1. Quan sát :
Hình 34.2
Hình 34.1
Máy phát điện có cuộn dây quay
Máy phát điện có nam châm quay
Giống nhau : Gồm hai bộ phận chính là cuộn dây và nam châm .
Khác nhau :
Máy ở hình 34.1
Rô to (phần quay) : cuộn dây
Stato (phần đứng yên): Nam châm
Máy ở hình 34.1
Rô to (phần quay) : cuộn dây
Stato (phần đứng yên): Nam châm
*Có thêm bộ góp điện : Vành khuyên và thanh quét (chổi than).
C2 : Vì sao khi ta cho nam châm ( hoặc cuộn dây ) quay ta lại thu được dòng điện xoay chiều trong các máy trên khi nối hai cực của máy với các dụng cụ tiêu thụ điện.
Khi nam châm hoặc cuộn dây quay thì số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm
Các máy phát điện xoay chiều đều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây. Một trong hai bộ phận đó đứng yên gọi là Stato, bộ phận còn lại có thể quay được gọi là Rô to.
Kết luận
II. Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
1. Đặc tính kỹ thuật.
Máy phát điện xoay chiều trong kĩ thuật :
Cường độ dòng điện đến : 2000 A, công suất 300 MW.
Hiệu điện thế đến 25000 V, tần số 50 Hz
2. Cách làm quay máy phát điện
Để làm quay Rôto của máy phát điện người ta dùng tua bin nước, động cơ nổ, cánh quạt gió….
Dùng cánh quạt gió
Dùng động cơ nổ ( động cơ đốt trong)
III. Vận dụng
C3. So sánh chỗ giống và khác nhau về cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp và máy phát điện xoay chiều trong công nghiệp
Giống nhau: đều có nam châm và cuộn dây dẫn khi một trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều.
Khác nhau : Đinamô xe đạp có kích thước nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn, hiệu điện thế , cường độ dòng điện ở đầu ra nhỏ hơn
Muốn máy phát điện xoay chiều phát điện liên tục thì phải làm thế nào ?
Trả lời : Phải làm cho nam châm hoặc cuộn dây quay liên tục. Có thể dùng tay quay hoặc động cơ . . . .
Ghi nhớ
Một máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn. Một trong hai bộ phận đó đứng yên gọi là Stato, bộ phận còn lại quay gọi là Rôto
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT:
Trong các máy phát điện lớn dùng trong công nghiệp, người ta dùng nam châm điện thay cho nam châm nam châm vĩnh cửu để tạo ra từ trường mạnh. Để đưa dòng điện một chiều vào nam châm điện. Người ta dùng một bộ góp điện. Bộ góp điện gồm hai vành khuyên gắn với hai đầu cuộn dây của nam châm điện và thanh quét (hay chổi than) luôn tì sát vào vành khuyên . Dây dẫn nối hai chổi than với hai cực của nguồn điện ở ngoài . Nhờ thế mà khi nam châm quay, dây dẫn nối không bị xoắn lại .
Hướng dẫn về nhà
* Học thuộc ghi nhớ
*Giải các bài tập: 34.1 đến 34.7 – SBT
* Đọc và chuẩn bị trước nội dung bài 35: “Các tác dụng của dòng điện xoay chiều – Đo cường độ và hiệu điện thế xoay chiều”.