HÓA HỌC

Lớp 9

TRƯỜNG THCS

HÓA HỌC

Chào mừng CÁC EM HS LỚP 9
Viết gọn: CH3Cl; CH3OH

Dẫn xuất của Hiđrocacbon

KIỂM TRA BÀI CŨ

(?) Viết công thức cấu tạo của các chất có công thức phân tử sau:

CH4, CH3Cl, CH4O, C2H6,

(?) Cho biết các chất trên đâu là hiđrocacbon?

(?) Đâu là dẫn xuất của hiđrocacbon?

Đáp án

Viết gọn: CH3- CH3

Hiđrocacbon

CH3Cl

CH4O

C2H6

CH4
Tiết 44 - Bài 36

Metan

Công thức phân tử:

CH4

Phân tử khối:

16 I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
1.Trạng thái tự nhiên:

Tiết 44 - Bài 36: Metan
Hầm khai thác than

METAN

CTPT: CH4

PTK : 16
Metan

Khí bùn ao

Khí hầm biogaz

I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
Metan có nhiều trong các mỏ khí, mỏ dầu, mỏ than, bùn ao, khí biogaz,…

2.Tính chất vật lý:

1.Trạng thái tự nhiên:

Metan là chất khí, không màu, không mùi, nhẹ hơn không khí, rất ít tan trong nước.

I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

Đặc điểm cấu tạo:

Phân tử metan có bốn liên kết đơn C - H

Công thức cấu tạo

I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Thí nghiệm

THI NGHIỆM ĐỐT CHÁY KHÍ METAN ( METAN TÁC DUNG VỚI OXI
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Tác dụng với oxi.

_Chú ý: + Hỗn hợp gồm 1 thể tích CH4 và 2 thể tích O2 là hỗn hợp nổ mạnh._

_(phản ứng cháy)_

CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O

CxHy + O2 ------> CO2 + H2O

x

_+ Phản ứng cháy các hiđrocacbon._
- Để tránh các tai nạn này người ta thường áp dụng các biện pháp khác nhau như thông gió để giảm lượng khí metan, cấm các hành động gây ra tia lửa nhỏ bật diêm, hút thuốc … trong các hầm lò khai thác than.

Để tránh các tai nạn này, người ta áp dụng phương pháp gì?

Thân nhân của thợ mỏ I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1.Tác dụng với oxi: _(phản ứng cháy)_

2. Tác dụng với clo.

CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O

THÍ NGHIỆM METAN TÁC DỤNG VỚI CLO
Khí metan

Khí clo

Cl

Cl

C

H

H

H

H

askt

Metylclorua

hiđroclorua

Cl

H

C

H

H

H

H

Cl
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1.Tác dụng với oxi: _(phản ứng cháy)_

2. Tác dụng với clo:

CH4 + Cl2

askt

Metyl clorua

hiđroclorua

Metan tác dụng với clo khi có ánh sáng

askt

H

H

H

H

C

Cl

Cl

Cl

H

Cl

C

H

H

H

+

CH3Cl + HCl

Phản ứng thế là phản ứng đặc trưng của liên kết đơn

_(phản ứng thế)_

+

CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O

Viết gọn:
 Clo có thể thay thế lần lượt cả bốn nguyên tử hiđro trong phân tử metan

CH4 + Cl2

askt

CH3Cl + HCl

CH3Cl + Cl2

askt

askt

askt

CH2Cl2 + HCl

CH2Cl2 + Cl2

CHCl3 + HCl

CHCl3 + Cl2

CCl4 + HCl
IV. ỨNG DỤNG
+ Nhiên liệu

+ Điều chế hiđro

Metan + nước Cacbon đioxit + hiđro

+ Điều chế bột than, và nhiều chất khác

Nhiệt cao

xúc tác

I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1.Tác dụng với oxi: _(phản ứng cháy)_

2. Tác dụng với clo

IV. ỨNG DỤNG

Metan

METAN

CTPT: CH4

PTK : 16
Câu 1: Một hỗn hợp khí gồm metan có lẫn cacbon đioxit. Để thu được metan tinh khiết có thể tiến hành cách nào sau đây?

A

Dẫn hỗn hợp qua nước

B

C

D

Đốt cháy hỗn hợp

Dẫn hỗn hợp qua dung dịch nước vôi trong dư

Dẫn hỗn hợp qua dung dịch axitsunfuric đặc

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau
Câu 2: Khi đốt cháy khí metan bằng khí oxi thì tỉ lệ thể tích của khí metan và khí oxi nào dưới đây để được hỗn hợp nổ?

A. 1 thể tích khí metan và 3 thể tích khí oxi.

B. 2 thể tích khí metan và 1 thể tích khí oxi.

C. 3 thể tích khí metan và 2 thể tích oxi.

D. 1 thể tích khí metan và 2 thể tích khí oxi.
Câu 3: Cho các chất: H2O, HCl, Cl2, O2, CO2. Khí metan phản ứng được với

A. H2O, HCl. B. Cl2, O2.

C. HCl, Cl2. D. O2, CO2.

D

B
Câu 4: Đốt cháy 11,2 lít khí metan. Hãy tính thể tích khí oxi cần dùng và thể tích khí cacbonic tạo thành. Biết rằng thể tích các khí đo ở đktc.

Giải

CH4 + 2O2

CO2 + 2H2O

t0

11,2 : 22,4 11,2 (l)

VO2(đktc) = 22,4lít

VCO2(đktc) = 11,2lít

1 : 2 1: : 2
Metan có nhiều trong các mỏ khí,

mỏ than, mỏ dầu, bùn ao, khí biogar….

Chất khí không màu, không mùi, nhẹ

hơn không khí, rất ít tan trong nước

Phản ứng cháy
CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O

Phản ứng thế
CH4 + Cl2 CH3Cl + HCl

Công thức cấu tạo: (CH4)
trong phân tử metan có 4 liên kết đơn

+ Nhiên liệu

+ Điều chế hidro

+ Điều chế bột than, và nhiều chất khác

CH4

Metan

GHI NHỚ
C2H6 =>

CH4 =>

Có dãy chất có CTCT và tính chất hóa học tương tự như metan gọi là dãy đồng đẳng của metan có tên gọi chung là ankan( hay parafin). Có công thức chung là: CnH2n+2 (với n 1)

- VD: CH4, C2H6,

- Có cấu tạo mạch thẳng hoặc mạch nhánh, trong phân tử chỉ có liên kết đơn.

- Từ C1 đến C4 là chất khí, từ C5 trở lên là chất lỏng hoặc rắn

- Từ C4 trở đi có hiện tượng cùng 1 CTPT có 2 hay nhiều trật tự liên kết(phân nhánh). Hiện tượng đó gọi là đồng phân.

C3H8,

C4H10,

C5H12,

…

Dãy đồng đẳng của metan.
*CH4; metan. C6H14: hexan. *C2H6: etan. C7H16: heptan. *C3H8: propan. C8H18: octan. *C4H10: butan. C9H20: nonan. *C5H12: pentan C10H22: đecan. *..............
Hướng dẫn tự học

- Học kỹ phần tính chất của metan

- Làm bài tập 4 SGK trang 116

- Làm bài tập trên phần mền app.ôn luyện làm bài kiểm tra kiến thức về metan
Chúc các em giữ sức khỏe

Và phòng dịch tốt