Tiết 45

Công thức phân tử : CH4
Phân tử khối:

16

Tiết 45

1.Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí
2. Cấu tạo phân tử
3. Tính chất hoá học
4. Ứng dụng

Bài 36
I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

1.Trạng thái tự nhiên:

• Quan sát các hình ảnh, cho biết khí Metan có nhiều ở
đâu?

MỎ DẦU

HẦM
BIOGAS

MỎ
THAN

Bài 36
I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

1.Trạng thái tự nhiên:
Metan có nhiều trong các mỏ khí, mỏ dầu, mỏ
than, bùn ao, khí biogaz,…
2.Tính chất vật lý:

Hình 4.3 Khí metan có trong bùn ao

*Quan sát lọ metan và hình 4.3.
Hãy cho biết trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước của metan.

Bài 36
I. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

1.Trạng thái tự nhiên:
2.Tính chất vật lý:
Metan là chất khí, không màu, không mùi, nhẹ
hơn không khí, rất ít tan trong nước.

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

Phân tử metan có bốn liên kết đơn
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Baøi 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1.Tác dụng với oxi

Phản ứng cháy của metan
Nước vôi trong

Khí metan

Thời gian : 2phút

1.Metan tác dụng với oxi ở điều kiện nào?
khi cung cấp nhiệt độ
2.Metan cháy trong oxi với ngọn lửa màu gì?
màu xanh
3.Metan tác dụng với oxi tạo ra sản phẩm nào?
khí cacbon đioxit và nước
4.Viết PTHH
CH4 + 2O2

t0

CO2 + 2 H2O

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1.Tác dụng với oxi (phản ứng cháy)
Metan cháy tạo thành khí cacbon đioxit và hơi nước
CH4 + 2O2

t0

CO2

+ 2H2O

Hỗn hợp 1VCH4 : 2VO2 là hỗn hợp nổ mạnh

Thân nhân của thợ mỏ

- Để tránh các tai nạn này người ta thường áp
dụng
các biện
khác
nhau
nhưtathông
gió để
Để tránh
cácpháp
tai nạn
này,
người
áp dụng
giảm
lượngpháp
khí metan,
cấm các hành động gây ra
phương
gì?
tia lửa như bật diêm, hút thuốc … trong các hầm
lò khai thác than.

Baøi 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1.Tác dụng với oxi
2. Tác dụng với clo

H

Trước phản ứng

C

H

Cl

H
H

Khí metan

Khí clo

Cl

Sau phản ứng
H

Ánh sáng

C

H

Cl

Cl

H
H

Metylclorua

hiđroclorua

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1.Tác dụng với oxi

2. Tác dụng với clo
Metan tác dụng với clo khi có ánh sáng
H

H

C

H + Cl

H

CH4 + Cl2

Cl
ASKT

ASKT

+

CH3Cl +

HCl

Metyl clorua

hiđroclorua

Sau phản ứng
H

Ánh sáng

C

H

Cl

Cl

H
H

Metylclorua

hiđroclorua

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1.Tác dụng với oxi (phản ứng cháy)
2. Tác dụng với clo (phản ứng thế)

CH4 + Cl2

¸ASKT

CH3Cl +
Metyl clorua

HCl
hiđroclorua

Nguyên tử hidro của metan được thay thế bởi
nguyên tử clo, gọi là phản ứng thế

Phản ứng thế là phản ứng đặc trưng của liên kết đơn

 Clo có thể thay thế lần lượt cả bốn nguyên tử
hiđro trong phân tử metan
CH4 + Cl2

ás

CH3Cl + HCl

CH3Cl + Cl2

ás

CH2Cl2 + HCl

CH2Cl2 + Cl2

ás

CHCl3 + HCl

CHCl3 + Cl2

ás

CCl4 + HCl

Trong các phản ứng sau, phản ứng nào viết
đúng?
ánh sáng
CH + Cl
CH Cl + H
a
4

2

2

2

2

b

CH4 + Cl2

ánh sáng

CH2 + HCl

c

CH4 + Cl2

ánh sáng

2CH3Cl + H2

d

CH4 + Cl2

ánh sáng

CH3Cl + HCl

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1.Tác dụng với oxi
2. Tác dụng với clo
IV. ỨNG DỤNG

Nhiên liệu

Bột than

Metan + nước

nhiệt
xúc tác

Điều chế khí hidro
Cacbon đioxit + hidro

Bài 36
I.TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN, TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1.Tác dụng với oxi
2. Tác dụng với clo
IV. ỨNG DỤNG
Làm nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và
trong công nghiệp

Câu 1: Trong tự nhiên CH4 có ở:
a. Mỏ khí, mỏ than, mỏ dầu.
b. Trong bùn ao.
c.Trong biogas
d Cả a,b,c.
d.
Câu 2: CH4 tồn tại ở trạng thái:
a. rắn
b. lỏng c
c. khí
Câu 3: Màu sắc, mùi vị CH4 là:
b
a.
Trắng, không mùi
b. không màu, không mùi
c. Trắng, hôi
d. không màu, hôi
Câu 4:CH4 là chất khí:
a.
Nặng hơn không khí, ít tan trong nước.
b
b.
Nhẹ hơn không khí, ít tan trong nước.
c.
Nhẹ hơn không khí, tan nhiều trong nước.
d.
Nhẹ hơn không khí, không tan trong nước.

Câu 5: Cho các khí: CH4, H2, Cl2, O2. Dãy
nào gồm các cặp chất khí khi trộn với nhau
tạo thành hỗn hợp nổ
a

H2 và Cl2, CH4 và Cl2

b

Cl2 và O2, CH4 và H2

c

H2 và Cl2, Cl2 và O2

d
d

CH4 và O2, H2 và O2

Câu 6: Một hỗn hợp khí gồm metan có lẫn
cacbon đioxit. Để thu được metan tinh khiết
có thể tiến hành cách nào sau đây:
a

Dẫn hỗn hợp qua nước

b

Đốt cháy hỗn hợp

c

Dẫn hỗn hợp qua dung dịch đựng nước
vôi trong dư
Dẫn hỗn hợp qua dung dịch axit
sunfuric đặc

d

Câu 7: Đốt cháy 11,2 lít khí metan. Hãy tính
thể tích khí oxi cần dùng và thể tích khí
cacbonic tạo thành. Biết rằng thể tích các
khí đo ở đktc
Đáp án

nCH4 = 11,2/ 22,4 = 0,5 mol

CH4

+ 2O2

0.5mol

1mol

1mol

2mol

t0

CO2

1mol
0,5mol

VO2 = 1x 22,4 = 22,4lít
VCO2 = 0.5 x 22,4 = 11,2lít

+

2H2O

Điều chế metan
CH3COONa + NaOH

CaO ,t0

C + 2H2

CH4

t0

CH4 + Na2CO3

- Học kỹ phần tính chất của metan
- Làm bài tập 4 SGK trang 116
- Đọc phần em có biết
- Xem trước bài 37: Etilen