HÓA HỌC 9
BÀI 36
METAN
Có những từ,cụm từ sau: hóa trị IV, theo đúng hóa trị, liên kết trực tiếp, liên kết xác định, oxi, hiđro, cacbon, …
Hãy chọn từ, cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong câu sau:
a. Trong các hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . của chúng.
b. Những nguyên tử . . . . . . . . . . .trong phân tử hợp chất hữu cơ có thể . . . . . . . . . . . . . . . . .với nhau tạo thành mạch cacbon.
c. Mỗi hợp chất hữu cơ có một trật tự . . . . . . . . . . . . . giữa các nguyên tử.
KIỂM TRA BÀI CŨ
theo đúng hóa trị
cacbon
liên kết trực tiếp
liên kết xác định
BÀI 36:
METAN
Công thức phân tử : CH4
Phân tử khối : 16
BÀI 36: METAN
I. Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lý
Trạng thái tự nhiên
Tính chất vật lý
ao
Metan có nhiều trong các mỏ khí, trong mỏ dầu, trong các mỏ than, trong bùn ao, trong khí biogaz.
Metan là chất khí không màu, không mùi, nhẹ hơn không khí, rất ít tan trong nước.
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:
BÀI 36: METAN
1.Hãy quan sát mô hình cấu tạo phân tử metan
Viết công thức cấu tạo của metan
2.Có nhận xét gì về công thức cấu tạo của mêtan
CTCT:
Nhận xét: Giữa nguyên tử C và H có một liên kết
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
Metan có cháy được trong không khí không ? Hãy quan sát thí nghiệm mô phỏng và trả lời một số câu hỏi sau:
BÀI 36: METAN
1. Metan tác dụng với oxi ở điều kiện nào?
2. Metan cháy trong không khí với ngọn lửa màu gì?
3. Metan tác dụng với oxi tạo ra sản phẩm nào?
4. Viết PTHH của phản ứng.
Thí nghiệm như sau
1. Đốt cháy khí metan, dùng ống nghiệm (hoặc cốc thủy tinh) úp phía trên ngọn lửa.
Khí metan
Các giọt nước nhỏ bám lên thành ống nghiệm









Nước vôi trong vẩn
đục, chứng tỏ trong ống nghiệm có khí CO2
2. Rót nước vôi trong vào, lắc nhẹ
Nước vôi trong
BÀI 36: METAN
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
1. Tác dụng với oxi:
Qua thí nghiệm mô phỏng trên, ta có thể rút ra các câu trả lời câu hỏi :
1. Metan tác dụng với oxi ở nhiệt độ cao.
2. Metan cháy trong không khí với ngọn lửa màu xanh, tỏa ra nhiều nhiệt.
3. Sản phẩm là hơi nước và khí cacbonic.
4. PTHH :
CH4 + 2O2 −−−→ CO2 + 2H2O
t◦
+ Hỗn hợp metan và oxi là hỗn hợp nổ và nổ mạnh nhất khi:
VCH4 ÷VO2 = 1 ÷2
BÀI 36: METAN
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
Metan có phản ứng với Clo không? Hãy quan sát thí nghiệm mô phỏng và trả lời một số câu hỏi sau:
1. Metan có phản ứng với Clo không? Nếu có thì xảy ra ở điều kiện nào?
2. Hãy mô tả lại hiện tượng, nếu có.
Thí nghiệm như sau
1. Đưa bình hỗn hợp khí metan và clo ra ánh sáng
Hỗn hợp CH4,Cl2
Ánh sáng
Thí nghiệm như sau
1. Đưa bình hỗn hợp khí metan và clo ra ánh sáng
Hỗn hợp CH4,Cl2
Ánh sáng
Màu vàng lục của clo biến mất
2. Thêm một ít nước vào bình, lắc nhẹ rồi thêm một mẩu giấy quỳ tim
Giấy quỳ tím chuyển sang màu đỏ
Nước
Qùy tím
2. Thêm một ít nước vào bình, lắc nhẹ rồi thêm một mẩu giấy quỳ tim
BÀI 36: METAN
1. Tác dụng với clo :
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
Qua thí nghiệm mô phỏng trên, ta có thể rút ra các câu trả lời câu hỏi :
1. Metan tác dụng với Clo khi có ánh sáng.
2. Khi đưa ra ánh sáng màu vàng nhạt của Clo mất đi, giấy quỳ tím chuyển sang màu đỏ.
- PTHH của phản ứng :
H – C – H
H
ı
ı
H
+
Cl-Cl
−−−−−→
Ánh sáng
H – C – H
H
ı
ı
H
+
H-Cl
→ Sản phẩm tạo thành là Metyl clorua CH3Cl và axit clohidric HCl.
Viết gọn :
CH4 + Cl2 −−−−−→ CH3Cl + HCl
Ánh sáng
Trong phản ứng trên, nguyên tử hydro trong phân tử metan được thay thế bởi nguyên tử clo và clo có thể thay thế hết nguyên tử hydro trong phân tử metan.
CH4 + Cl2 −−−−−→ CH3Cl + HCl
Ánh sáng
Metyl clorua
CH3Cl + Cl2 −−−−−→ CH2Cl2 + HCl
Ánh sáng
Metylen clorua
CH2Cl2 + Cl2 −−−−−→ CHCl3 + HCl
Ánh sáng
Clorofom
CHCl3 + Cl2 −−−−−→ CCl4 + HCl
Ánh sáng
Cacbon tetraclorua
IV. ỨNG DỤNG
- Metan cháy tỏa nhiều nhiệt, vì vậy nó được dùng làm nhiên liệu trong đời sống và sản xuất.
- Metan là nguyên liệu để điều chế khí hydro theo sơ đồ :
Metan + Nước −−−−−→ Cacbon dioxit + Hydro
Nhiệt
Xúc tác
- Metan còn được dùng để điều chế bột than và nhiều chất khác.
Câu 1: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu câu đúng.
a. Metan là chất khí, không màu, không mùi, nặng hơn không khí.

b. Metan cháy tạo thành hơi nước và khí lưu huỳnh đioxit.

c. Metan phản ứng được với clo khi có ánh sáng.

d. Trong phản ứng hóa học giữa metan và clo, chỉ duy nhất một nguyên tử hiđro của metan có thể thay thế bởi nguyên tử clo.
Câu 2: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu câu sai.
a. Phản ứng hóa học giữa metan và clo được giọi là phản ứng thế.

b. Trong phân tử metan có 4 liên kết đơn C – H.

c. Metan cháy tỏa nhiều nhiệt nên được dùng làm nhiên liệu trong đời sống và sản xuất.

d. Hỗn hợp gồm hai thể tích metan và một thể tích oxi là hỗn hợp nổ mạnh.
DẶN DÒ
- Về nhà học bài (chú ý tính chất hóa học, viết các phương trình hóa học).
- Làm các bài tập trong SGK/ 116
- Tìm hiểu trước bài 37: Etilen
Xin chân thành cảm ơn
Kính chúc các thầy cô mạnh khoẻ, công tác tốt. Chúc các em học giỏi,chăm ngoan