
chào M?NG các thầy cô giáo đến dự giờ
GIÁO VIÊN GIOI NGỮ VĂN LỚP 7A2,7A3
GV: TRƯƠNG THỊ PHƯƠNG HOA
BÀI DẠY CỰC HAY CÁC ĐỒNG NGHIỆP CÓ THỂ SỬ DỤNG LUÔN
Tiết 51 : CÁCH, LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

Bố cục
Mở bài
Thân bài
Kết bài
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Tác giả phát biểu cảm nghĩ của mình về bài ca dao bằng cách tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm về các hình ảnh, chi tiết của nó. Hãy chỉ ra các yếu tố đó trong bài văn?
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

Các yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm trong bài văn:
* Tưởng tượng:
+ Hình ảnh một người (Đầu đội khăn, mặc áo dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời sao, đứng bên cầu rửa ở bờ ao.)
+ Cảnh ngóng trông và tiếng kêu, tiếng nấc của nhân vật trữ tình.
* Liên tưởng:
+ Nhân vật tôi liên tưởng đến một người quen đang ở phương xa nhớ về cố hương.
+ Từ con sông Ngân Hà tác giả liên tưởng đến điển tích Ngưu Lang, Chức Nữ.
+ Từ con sông Ngân Hà tới con sông Tào Khê nhỏ hẹp nhưng chảy xiết lòng người, tác giả liên tưởng đến lòng chung thuỷ không bao giờ vơi cạn.
* Hồi tưởng: Tác giả hồi tưởng lại lời thầy giáo giảng (về các nghĩa, các ý và cách so sánh hình tượng của bài ca dao).
* Suy ngẫm: Về một bài ca dao không học kĩ mà cũng thuộc ngay.
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

Cảm xúc
Suy ngẫm
Tưởng tượng
Liên tưởng, hồi tưởng
Giá trị nội dung - nghệ thuật của bài ca dao
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học
(bài văn, bài thơ ) là trình bày những cảm
xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của
mình về nội dung và hình thức của tác phẩm
đó.
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:

* Có ba phần:
- Mở bài:
+ Giới thiệu tác phẩm, tác giả.
+ Hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.
- Thân bài: Trình bày những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên, cụ thể:
+ Cảm xúc về cảnh, về tâm hồn con người, số phận nhân vật. trong tác phẩm.
+ Cảm xúc về vẻ đẹp ngôn từ, tư tưởng của tác phẩm.
- Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:
(Ghi nhớ SGK/147)

Ghi nhớ:
* Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học (bài văn, bài thơ) là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó.
* Bài cảm nghĩ về tác phẩm văn học phải có ba phần:
+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.
+ Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.
+ Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.
Bước 1:
- Tìm hiểu đề:
+ Đối tượng biểu cảm.
+ Hình dung ra điều cần phát biểu là gì?
- Tìm ý:
+ Đọc kỹ tác phẩm để hình thành tình cảm, cảm xúc.
+ Từ cảm xúc phát huy trí tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm về ý nghĩa của tác phẩm.
Bước 2: Lập dàn bài (theo bố cục ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài).
Bước 3: Viết bài.
Bước 4: Đọc lại và sửa chữa.
Caùc böôùc khi laøm baøi vaên phaùt bieåu caûm nghó veà taùc phaåm vaên hoïc:
* Lưu ý:
+ Đối tượng biểu cảm là tác phẩm văn học (TPVH). TPVH là một đối tượng mang tính nghệ thuật, biểu cảm về đối tượng này cần lưu ý phương diện cảnh vật, con người, tình cảm, số phận nhân vật, nghệ thuật ngôn từ, tư tưởng của tác phẩm.
+ Điểm quan trọng nhất để làm bài văn biểu cảm TPVH đạt kết quả cao là tự bản thân các em hãy tích cực đọc sách, tham gia các hoạt động xã hội để có thêm vốn sống, vốn hiểu biết ->Tình cảm, cảm xúc chân thành, kĩ năng cảm thụ văn học tinh tế.
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:
(Ghi nhớ SGK/147)
II. Luyện tập:
Bài 1/148:

Cảnh khuya
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh)
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:
(Ghi nhớ SGK/147)
II. Luyện tập:
Bài 1/148:

Gợi ý:
Cảm xúc của người viết bắt nguồn từ cái gì?
+ Từ một so sánh mới mẻ, hấp dẫn ( câu1)
+ Từ những hình ảnh quấn quýt, sinh động ( câu2)
+ Từ sự hài hoà giữa cảnh và người ( câu3)
+ Từ tâm hồn cao cả của Bác Hồ ( câu4)
* Đoạn văn tham khảo:
Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nhà cách mạng tài ba mà còn là một nhà thơ lớn của dân tộc đã để lại rất nhiều bài thơ hay nhưng bài thơ để lại trong em ấn tượng sâu sắc nhất là bài "Cảnh khuya". Tác phẩm được Bác viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở khu rừng Việt Bắc. Qua bài thơ ta thấy được vẻ đẹp huyền ảo, tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu nước tha thiết của Bác.
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:
(Ghi nhớ SGK/147)
II. Luyện tập:
Bài 1/148:
Bài 2/148:
* Gợi ý:
a. Mở bài: Giới thiệu đôi nét về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.
b. Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.
c. Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm
Lập dàn ý cho bài thơ "Hồi hương ngẫu thư" của Hạ Tri Chương?
Dàn bài:
* Mở bài:
- Hạ Tri Chương (659 - 744) là một trong những nhà thơ nổi tiếng đời nhà Đường (Trung Quốc).
- Bài thơ ra đời hết sức ngẫu nhiên trong một lần Hạ Tri Chương về thăm lại quê nhà sau hơn năm mươi năm xa quê.
* Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên:
- Xúc động trước cảnh trở về quê sau bao nhiêu năm xa cách.
- Nỗi ngạc nhiên, buồn, cô đơn của nhà thơ ngay khi trở lại quê nhà.
- Tình yêu quê hương tha thiết của tác giả.
* Kết bài: Bài thơ biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc đặt chân trở về quê cũ.
Mở bài:
Hạ Tri Chương không phải là nhà thơ Đường hàng đầu như Lý Bạch, Đỗ Phủ nhưng ông cũng rất nổi tiếng với bài thơ tứ tuyệt "Hồi hương ngẫu thư". Bài thơ ra đời một cách ngẫu nhiên trong một lần ông về thăm lại nơi chôn nhau cắt rốn của mình sau hơn năm mươi năm xa cách.
Kết bài:
Việc ra đời của bài thơ quả thật tình cờ, ngẫu nhiên, không chủ định trước. Nhưng đằng sau cái duyên kế tưởng chừng như vớ vẩn ấy có một nhân tố, điều kiện có tính tất yếu. Đó là tình yêu quê hương sâu nặng, thường trực như sợi dây đàn căng và bất cứ lúc nào chỉ cần chạm khẽ cũng đủ ngân nga, vang hưởng. Lần về thăm quê đầu tiên và cũng là lần cuối cùng sau hơn năm mươi năm xa cách của Hạ Tri Chương lại nao lòng như thế.
Bài tập bổ trợ
I. Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
1. Đọc bài văn: "Cảm nghĩ về một bài ca dao".
2. Nhận xét:
(Ghi nhớ SGK/147)
II. Luyện tập:
Bài 1/148:
Bài 2/148
Cuộc đời của bà gặp nhiều ngang trái nhưng với cá tính đầy bản lĩnh cộng với tài năng độc đáo của mình nên bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm.Bà là ai?
Tên một thể thơ mà mỗi bài gồm 4 câu, mỗi câu có 7 chữ, toàn bài có 28 chữ ?
Bài thơ được mở đầu bằng một môtíp quen thuộc thường bắt gặp trong ca dao?
Điền từ còn thiếu vào dấu(.)
Nội dung bài thơ gồm có hai nghĩa: Nghĩa thứ nhất: Miêu tả hình dáng của chiếc bánh; Nghĩa thứ hai: Biểu trưng của người phụ nữ thời .( phẩm chất trong trắng, tấm lòng son sắt, thủy chung, thân phận chìm nổi)
Tên một thứ bánh làm từ bột nếp, được nhào nặn và viên tròn, có nhân đường phên, được luộc chín bằng cánh cho vào nồi nước đun sôi.?
ĐOÁN TÊN BÀI THƠ
- Tác giả Hồ Xuân Hương.
- Bài thơ "Bánh trôi nước" được sáng tác theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Bài thơ có hai nghĩa:
+ Nghĩa đen: Miêu tả hình dáng của chiếc bánh trôi nước.
+ Nghĩa bóng: Biểu trưng của người phụ nữ thời phong kiến (phẩm chất trong trắng, tấm lòng son sắt, thuỷ chung; thân phận chìm nổi)
- Ngôn ngữ bình dị.
Thất ngôn tứ tuyệt
Phong kiến
Bánh trôi nước
Thân em
Hồ Xuân Hương
1
2
5
3
4
ĐOÁN TÊN BÀI THƠ
1. Bài vừa học:
- Thuộc ghi nhớ SGK/147
- Hoàn thiện bài tập 2,SGK/148
- Viết bài văn phát biểu cảm nghĩ về bài thơ " Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương.
2. Bài sắp học:
*Tiết 51+52-Viết bài tập làm văn số 3.
- Xem lại kiến thức bài "cách làm bài văn biểu cảm về sự vật, con người".
- Chuẩn bị giấy, bút làm bài
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ HỌC SINH