Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
I. Tìm hiểu cách làm bài văn về tác phẩm văn học
II. Luyện tập
Tìm hiểu cách
làm bài văn về tác phẩm văn học
Đọc ví dụ (sgk tr146 – 147) và trả lời các câu hỏi sau:
Bài văn viết về bài ca dao nào? Hãy đọc liên mạch bài ca dao đó.
Hãy chỉ ra các yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm về các hình ảnh, chi tiết trong ví dụ
Thời gian thảo luận (5p)
VÌ NHỚ MÀ BUỒN
Đêm qua ra đứng bờ ao
Trông cá cá lặn trông sao sao mờ
Buồn trông con nhện chăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai ?
Buồn trông chênh chếch sao mai
Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ?
Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà
Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn
Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.
Đêm qua ra đứng bờ ao
Trông cá cá lặn trông sao sao mờ
Cảnh minh họa trong bài có bóng một người đầu đội khăn, mặc áo dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời lấp lánh sao, bên cái cầu rửa ở bờ ao tối mờ mờ.
 Tưởng tượng
Buồn trông con nhện chăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai?
Có lúc tôi đã nghĩ đây là một người quen thật của tôi, có thể là họ hàng ruột thịt kiếm ăn ở một phương xa đang hướng về cố hương:
 Liên tưởng về 1 người đang nhớ quê
Buồn trông con nhện chăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai?
“Tôi chỉ lơ mơ nghe thầy giáo giảng các nghĩa, các ý và so sánh hình tượng.”
 Hồi tưởng về lời thầy giảng
… “như dính vào mạng tơ rung rung …đang nấc lên mà gọi trời, gọi sao, gọi nhện.”
 Tưởng tượng cảnh ngóng trông và tiếng kêu nức nở của người ngóng trông
Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà
Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn…

…. A! Sông Ngân! Sông Ngân! ….có một đôi vợ chồng tên là Ngưu Lang và Chức Nữ được quá giang gặp nhau, …..một người không có tên nhưng tôi lại thấy quen quen và thân thương, đang ngước mặt lên trông ngắm mà nhớ thương, mà mong đợi…
 Tưởng tượng (về dải Ngân Hà gắn liền với hình ảnh Ngưu Lang – Chức Nữ)
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn
Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ
… “Hơn bốn mươi năm sau đấy, tôi đã được tới đứng bên bờ phù sa của nó mà trông trời mây sông nước rồi cả sao khuya … Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta!”
 Tưởng tượng tình huống và suy ngẫm
Vì nhớ mà buồn, một bài không phải học kĩ mà cũng thuộc lòng ngay, cả nhiều bạn tôi xưa kia cũng thấy như thế.
 Cảm xúc, ấn tượng chung về bài ca dao
Đêm qua ra đứng bờ ao
Trông cá cá lặn trông sao sao mờ
Cảnh minh họa trong bài có bóng một người đầu đội khăn, mặc áo dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời lấp lánh sao, bên cái cầu rửa ở bờ ao tối mờ mờ.
 Tưởng tượng
Nhận xét về cấu trúc
Đoạn 1: Từ Đêm qua đến… ở bờ ao tối mờ mờ (Cảm xúc về câu 1, 2)
Đoạn 2: Từ Có lúc đến …gọi sao, gọi nhện (Cảm xúc về câu 3, 4)
Đoạn 3: Từ Thì ra đến …vừa da diết vô cùng (Cảm xúc về câu 5, 6)
Đoạn 4: Từ Lại con sông đến… lòng chung thủy của ta. (Cảm xúc về câu 7, 8 )
Đoạn 5: Còn lại (Ấn tượng chung về bài ca dao)
Thân bài
 KB
Nhận xét về cấu trúc
Mở bài: (Khuyết mở bài)
Thân bài: Từ đầu … “lòng thủy chung của ta”
Kết bài: Còn lại
Bố cục của bài cảm nghĩ về một tác phẩm văn học
MB: Giới thiệu tác phẩm, hoàn cảnh tiếp xúc tác phẩm
TB: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên
KB: Ấn tượng chung về tác phẩm
LƯU Ý: Để làm tốt bài văn PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
Hiểu về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
Nắm chắc các bước làm bài.
Trau dồi hứng thú với thơ văn.
Trau dồi hiểu biết về cuộc sống và văn chương.
Trau dồi vốn từ.
II. Luyện tập
Thảo luận theo bàn
Liệt kê những hình ảnh em liên tưởng tới khi đọc văn bản “Cảnh khuya”. Nếu cảm xúc của em khi nghĩ tới những hình ảnh liên tưởng đó.
Lập dàn ý cho đề văn: Phát biểu cảm nghĩ của em về văn bản “Cảnh khuya”
NỘI DUNG
- Vẽ nên bức tranh cảnh khuya núi rừng Việt Bắc sống động nên thơ.( 2 câu thơ đầu)
- Thề hiện tâm hồn yêu thiên nhiên và tấm lòng thiết tha đối với đất nước.( 2 câu thơ cuối)
NGHỆ THUẬT
Sử dụng biện pháp nghệ thuật đặc sắc: so sánh, tiểu đối, điệp từ, ngôn ngữ bình dị, gợi cảm.
Hướng dẫn tự học
Học thuộc ghi nhớ.
Hoàn thiện bài phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Cảnh khuya
Sưu tầm các đoạn văn hay phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học đã được học.
Bài TLV số 3 (tại lớp): Chuẩn bị tốt dàn bài đề văn sgk/145.
Thank you ~~