Kính chào quý thầy cô giáo đến dự giờ
Ngữ Văn lớp 8A
KIỂM TRA BÀI CŨ

Theo em, ví dụ sau mắc lỗi gì về sử dụng dấu câu mà em đã học?
Ông bà ta đã từng dạy
“Lời nói chẳng mất tiền mua,
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
(Ca dao)
KIỂM TRA BÀI CŨ
:
a. Thánh Găng-đi có một phương châm : “Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”.
(Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh Hoa xử thế)
Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !
(Thúy Lan, Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử)
c. Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
d. Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”, … ra đời. (Ngữ văn 7, Tập hai)
Đọc kỹ các câu, suy nghĩ xem dấu ngoặc kép dùng để làm gì?
(Thảo luận nhóm trình bày vào bảng phụ)(2P)





a. Thánh Găng-đi có một phương châm : “Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”.

 Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp (dẫn câu nói của Thánh Găng-đi)


b. Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !

c. Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.

d. Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”, … ra đời.

-> Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt
-> Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai;
-> Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san, … được dẫn.
Ghi nhớ:
Dấu ngoặc kép dùng để:
Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp;
Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai;
Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san, … được dẫn.
Quan sát tranh và đặt câu có sử dụng dấu ngoặc kép

lưu ý:
Trong văn bản in thì tên tác phẩm, tập san… có thể in đậm, in nghiêng hoặc gạch chân nhưng trong văn bản viết tay cần dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu là tiện lợi và phổ biến.

I. Luyện Tập
1. Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau:
a. Nó cứ làm y như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng : “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”. (Nam Cao, Lão Hạc)
b. Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm. (Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
 Đánh dấu từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai
 Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
e. Nguyễn Du đã thuật lại cảnh Hồ Tôn Hiến nghe đàn :
Nghe càng đắm, ngắm càng say,
Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
Cái thứ “mặt sắt” mà “ngây vì tình” ấy quả không lấy gì làm đẹp! (Hoài Thanh, trong tập nghị luận và phê bình văn học, tập I)
I. Luyện Tập
e. Nguyễn Du đã thuật lại cảnh Hồ Tôn Hiến nghe đàn:
Nghe càng đắm, ngắm càng say,
Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
Cái thứ “mặt sắt” mà “ngây vì tình” ấy quả không lấy gì làm đẹp!
(Hoài Thanh, trong tập nghị luận và phê bình văn học, tập I)

 Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp
Lưu ý: Hai câu thơ này cũng được dẫn trực tiếp nhưng khi dẫn thơ người ta ít đặt phần dẫn vào trong dấu ngoặc kép.
I. Luyện Tập
2. Hãy đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong trường hợp cần thiết) trong những đoạn trích sau và giải thích lí do.
I. Luyện Tập
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 2:
Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp? Giải thích tác dụng?
a. Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá tươi?
Nhà hàng nghe nói bỏ ngay chữ tươi đi
(Treo biển)
:
“ ”
“ ”
Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật.
Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được dẫn lại
Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật.
Dấu ngoặc kép đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
b.Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
:“C
”
DẤU NGOẶC KÉP
3. Vì sao hai câu sau đây có ý nghĩa giống nhau mà dùng những dấu câu khác nhau?
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
b. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
 Dùng dấu ngoặc kép và dấu hai chấm vì câu nói được dẫn nguyên văn (lời dẫn trực tiếp).
 Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp).
I. Luyện Tập
Lưu ý:
- Lời dẫn trực tiếp được đặt trong ngoặc kép cần chính xác cả về từ ngữ, dấu câu.
- Khi chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp, không dùng dấu ngoặc kép và cần thay đổi một số từ ngữ cho phù hợp.
4. Viết đoạn văn thuyết minh ngắn có sử dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép . Giải thích công dụng của các loại dấu câu đó.
I. Luyện Tập
THẢO LUẬN NHÓM
(Trình bày vào bảng phụ)
DẤU NGOẶC KÉP
DẤU NGOẶC KÉP
Ví dụ: Môi trường là toàn bộ các điều kiện tự nhiên, nhân tạo bao quanh con người có tác động tới đời sống, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên nhiên. Những điều kiện đó hoặc đã có sẵn trong tự nhiên (rừng cây, đồi, núi, sông, hồ…) hoặc do con người tạo ra (nhà máy, đường sá, công trình thủy lợi, khói bụi, rác, chất thải…).Bảo vệ môi trường là giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái; ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra. Bảo vệ tốt môi trường giúp con người tạo ra cuộc sống tốt đẹp, phát triển bền vững lâu dài. Vì vậy, để bảo vệ môi trường, con người cần sống và hành động theo lời kêu gọi: “Vì một thế giới xanh, sạch đẹp”.
Câu hỏi 1: Tên một tập hồi kí của Nguyên Hồng.
5
1
0
3
2
6
4
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
ĐA1
ĐA2
ĐA3
ĐA4
ĐA5
ĐA6
Từ chìa khóa
Câu hỏi 2: .............là tập hợp của những từ có ít nhất
một nét chung về nghĩa.
Câu hỏi 3: Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà...biểu đạt.
Câu hỏi 4: ..........là những câu do hai hoặc nhiều cụm
C -V không bao chứa nhau tạo thành.
Câu hỏi 5: Dấu câu dùng để đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn
trực tiếp.
Câu hỏi 6: Tác giả bài thơ Bánh trôi nước.
N
G
Ữ
V
Ă
N
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ
Học bài cũ:
Hoàn thành bài tập vào vở bài tập;
- Nắm được công dụng của dấu ngoặc kép;
Tìm văn bản có dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép và giải thích công dụng của chúng ở một bài SGK Ngữ văn 8 tập 1.
2. Chuẩn bị bài mới: LUYỆN NÓI THUYẾT MINH VỀ MỘT THỨ ĐỒ DÙNG
Lập dàn bài thuyết minh về cái phích
nước (bình thủy) và luyện nói theo dàn bài.