LUYỆN TỪ VÀ CÂU
ÔN TẬP VỀ DẤU CÂU
(dấu gạch ngang)
KHỞI ĐỘNG
Nêu tác dụng của dấu gạch ngang?
Tác dụng của dấu gạch ngang:
- Đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại.
- Đánh dấu phần chú thích trong câu.
- Đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê.
a) Chỳ h? v?i ti?p l?i:
- T?t nhiờn r?i. Khi m?t con huou m?t s?ng, cỏi s?ng m?i s? m?c lờn. Sau khi dờm thay th? cho ng�y, ng�y l?i th? ch? c?a dờm.
- M?t trang cung nhu v?y, m?i th? d?u nhu v?y... - Gi?ng cụng chỳa nh? d?n, nh? d?n. N�ng dó ng?.
Chỳ h? d?p chan cho cụng chỳa r?i rún rộn ra kh?i phũng.
b) D?ng ? dõy, nhỡn ra xa, phong c?nh th?t l� d?p. Bờn ph?i l� d?nh Ba Vỡ vũi v?i, noi M? Nuong - con gỏi vua Hựng Vuong th? 18 - theo Son Tinh v? tr?n gi? nỳi cao.
c) Thi?u nhi tham gia cụng tỏc xó h?i :
- Tham gia tuyờn truy?n, c? d?ng cho cỏc phong tr�o.
- Tham gia T?t tr?ng cõy, l�m v? sinh tru?ng l?p, xúm l�ng.
- Cham súc gia dỡnh thuong binh, li?t si; giỳp d? ngu?i gi� neo don, ngu?i cú ho�n c?nh khú khan.
Bài 1: Dựa vào kiến thức lớp 4 và các ví dụ dưới đây, hãy
lập bảng tổng kết về tác dụng của dấu gạch ngang:


- Tất nhiên rồi.
- Mặt trăng cũng như vậy, mọi thứ đều như vậy…
- Giọng công chúa nhỏ dần, nhỏ dần.
Bên trái là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương
- con gái vua Hùng Vương thứ 18 - theo Sơn
Tinh về trấn giữ núi cao.
Thiếu nhi tham gia công tác xã hội:
- Tham gia tuyên truyền, cổ động cho các phong trào.
- Tham gia Tết trồng cây, làm vệ sinh trường lớp, xóm làng.
- Chăm sóc gia đình thương binh, liệt sĩ; giúp đỡ người già neo đơn, người có hoàn cảnh khó khăn.

a, b
a, b
c
Bài 2: Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện dưới đây và
nêu tác dụng của nó trong mỗi trường hợp:
CÁI BẾP LÒ
Sáng tháng chạp. Trời rét căm căm. Hai bên đường đi, cánh đồng phủ kín tuyết trắng. Tôi đi ngược gió, mũ sụp xuống mắt, cổ áo da che kín mũi. Chợt tôi thấy bên đường, trước mặt tôi, một em bé trai quãng mười tuổi. Em đi đầu trần, mặt mũi đỏ ửng lên vì rét. Hai tay thủ trong túi, em đi rất nhanh.
- Chào bác - Em bé nói với tôi.
- Cháu đi đâu vậy ? - Tôi hỏi em.
- Thưa bác, cháu đi học.
- Sáng nay rét lắm. Thế mà cháu vẫn đi à ?
- Thưa bác, vâng. Rét lắm, mà nhà cháu lại không đốt lò sưởi. Chúng cháu rét cóng cả người.
- Nhà cháu không có than ủ ư ?
- Thưa bác, than đắt lắm.
- Cháu thích đi học lắm phải không ? Cháu yêu trường chứ ? Cháu yêu thầy chứ?
Đôi mắt xanh đẹp đẽ của em bé sáng long lanh khi em đáp lời tôi:
- Thưa bác, vâng… Cháu yêu thầy giáo lắm...Thầy có cả một cái bếp lò…
1
2
3
5
6
7
8
9
10
11
4

Tác dụng của dấu gạch ngang:
- Đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại: 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11
- Đánh dấu phần chú thích trong câu: 2, 4


Bài 2: Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện dưới đây và
nêu tác dụng của nó trong mỗi trường hợp:
CÁI BẾP LÒ
Sáng tháng chạp. Trời rét căm căm. Hai bên đường đi, cánh đồng phủ kín tuyết trắng. Tôi đi ngược gió, mũ sụp xuống mắt, cổ áo da che kín mũi. Chợt tôi thấy bên đường, trước mặt tôi, một em bé trai quãng mười tuổi. Em đi đầu trần, mặt mũi đỏ ửng lên vì rét. Hai tay thủ trong túi, em đi rất nhanh.
- Chào bác - Em bé nói với tôi.
- Cháu đi đâu vậy ? - Tôi hỏi em.
- Thưa bác, cháu đi học.
- Sáng nay rét lắm. Thế mà cháu vẫn đi à ?
- Thưa bác, vâng. Rét lắm, mà nhà cháu lại không đốt lò sưởi. Chúng cháu rét cóng cả người.
- Nhà cháu không có than ủ ư ?
- Thưa bác, than đắt lắm.
- Cháu thích đi học lắm phải không ? Cháu yêu trường chứ ? Cháu yêu thầy chứ?
Đôi mắt xanh đẹp đẽ của em bé sáng long lanh khi em đáp lời tôi:
- Thưa bác, vâng… Cháu yêu thầy giáo lắm...Thầy có cả một cái bếp lò…
1
2
3
5
6
7
8
9
10
11
4
2
4
Nêu tác dụng của dấu phẩy trong câu sau:
Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.

15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
A. Đánh dấu lời nói nhân vật
B. Đánh dấu lời chú thích
C. Đánh dấu các bộ phận liệt kê
D?u g?ch ngang trong cõu sau cú tỏc d?ng gỡ?
Bỏc nụng dõn dỏp:
- Trớ khụn tụi d? ? nh�.
Nêu tác dụng của dấu phẩy trong câu sau:
Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.

15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
D?u g?ch ngang trong cõu sau cú tỏc d?ng gỡ?
L?p tru?ng phõn cụng:
- T? 1 v� t? 2 lau c?a kớnh.
T? 3 v� t? 4 quột l?p v� kờ l?i b�n gh?.
A. Đánh dấu lời nói nhân vật
B. Đánh dấu lời chú thích
C. Đánh dấu các bộ phận liệt kê

15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
D?u g?ch ngang th? 2 trong cõu cú tỏc d?ng gỡ?

-V?i v?, tụi d? nú ? ngo�i ru?ng. - Anh ch?ng l?n ti?ng dỏp.
A. Đánh dấu lời nói nhân vật
B. Đánh dấu lời chú thích
C. Đánh dấu các bộ phận liệt kê