HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả: Thạch Lam(1910 – 1942)
- Xuất thân trong một gia đình gốc quan lại
- Đặc điểm văn chương:
+ Truyện không có cốt truyện, mỗi truyện là một bài thơ trữ tình, đượm buồn
+ Khai thác thế giới nội tâm nhân vật với những cảm xúc mơ hồ, mong manh, tinh tế
- Sáng tác
Gió đầu mùa
Nắng trong vườn
Sợi tóc
Ngày mới
Hà Nội băm sáu phố phường
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm:
- Xuất xứ: in trong tập “Nắng trong vườn”(1938)
- Nghệ thuật: kết hợp giữa hai yếu tố
Trữ tình
Hiện thực
- Nội dung:
+ Khắc họa bức tranh phố huyện nghèo
+ Cảm thông sâu sắc trước cuộc sống cơ cực, quẩn quanh của những con người nghèo khổ
+ Trân trọng những ước mơ, hi vọng của con người
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm:
- Bố cục:
Phần 1
(từ đầu…cười khanh khách)
Phần 2
(tiếp đến cảm giác mơ hồ không hiểu nổi)
Phần 3
(còn lại)
 Cảnh phố huyện lúc chiều xuống
 Cảnh phố huyện về đêm
Cảnh chuyền tàu đêm đi qua phố huyện
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
a) Bức tranh thiên nhiên
- Âm thanh
Tiếng trống thu không từng tiếng một, tiếng trống cầm canh
Tiếng ếch nhái, muỗi vo ve, tiếng chó cắn
Tiếng đoàn tàu
Tan loãng vào bóng chiều
Không gian tĩnh lặng, quen thuộc
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
a) Bức tranh thiên nhiên
- Màu sắc
+ Đỏ
Hồng
Đen
Dãy tre làng
Bóng tối ngập đầy dần
Tối hết cả các con đường
Thời gian dịch chuyển qua ngòi bút tinh tế và thú vị
Sự xâm chiếm của bóng tối
+ Muôn ngàn vì sao lấp lánh, vệt sáng của những con đom đóm
Thú vị, lãng mạn
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
a) Bức tranh thiên nhiên
- Cảm nhận
Một chiều êm ả như ru
Đêm mùa hạ em như nhung và thoảng qua gió mát
Dưới ngòi bút tinh tế, bức tranh phố huyện hiện lên giản dị, tĩnh lặng, đẹp thơ mộng nhưng buồn
Cảm quan lãng mạn được soi chiếu qua cái nhìn hiện thực, hé mở một cuộc sống êm ả, quá đỗi bình yên nơi phố huyện
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
b) Bức tranh sinh hoạt
* Cảnh chợ tàn
Những thứ còn lại khi chợ tàn
Vỏ bưởi, vỏ thị, lá mía,…
Tiếng nói chuyện của một vài người bán hàng về muộn
Mấy đứa trẻ con nhà nghèo cúi lom khom, nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre…
Cuộc sống lam lũ, bươn chải ở phố huyện xơ xác, tiêu điều
Mùi ẩm mốc, hơi nóng, mùi cát bụi
Mùi vị của cái “ao đời” lầm than, nghèo khó
Cuộc sống muôn thuở chốn làng quê của những con người nhỏ bé dễ bị lãng quên
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
b) Bức tranh sinh hoạt
* Những kiếp người tàn
- Hai chị em Liên: trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu
- Mẹ con chị Tí: ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng nước
- Bà cụ Thi điên với tiếng cười khanh khách
- Bác Siêu với gánh phở - món quà xa xỉ
- Gia đình bác Xẩm với tiếng đàn bầu não lòng
Cuộc sống quẩn quanh, tù túng, nhàm tẻ với nhịp sống cùn mòn
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
b) Bức tranh sinh hoạt
Tâm trạng của Liên
Xót xa trước cảnh đời và những con người trog đó có bản thân mình
Buồn, tiếc nuối cuộc sống trước kia ở Hà Nội nay đã trở thành dĩ vãng xa xôi
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
b) Bức tranh sinh hoạt
* Âm thanh và ánh sáng
- Ánh sáng
Khe ánh sáng, quầng sáng quanh ngọn đèn con của chị Tí
Chấm lửa của ngọn đèn bác phở Siêu
Hột sang lọt qua phên nứa
Ánh sáng nhỏ nhoi, yếu ớt, đơn độc, cũng là hình ảnh những cuộc đời tù mù, tăm tối, rất dễ lụi tàn
 
Bóng tối
(Khổng lồ)
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh phố huyện
b) Bức tranh sinh hoạt
* Âm thanh và ánh sáng
- Âm thanh
Tiếng cười khanh khách của bà cụ Thi
Tiếng chõng tre kẽo kẹt, đòn gánh kĩu kịt
Tiếng đàn bầu bật lên trong im lặng
Tiếng nói chuyện, rời rạc, vô nghĩa
Âm thanh nhỏ bé, rời rạc cuộc sống thêm nhàm tẻ, buồn chán
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
2. Cảnh đợi tàu
- Tâm lý
+ An, Liên: vâng lời mẹ dặn, hoài niệm về Hà Nội
+ Chừng ấy con người trong bóng tối mong đợi một cái gì đó tươi sáng cho sự sống hàng ngày của họ
+ Tàu đến: một thế giới khác đi qua
Phố huyện
Đoàn tàu
- Âm thanh: tĩnh lặng, buồn chán
- Âm thanh: rầm rộ, ồn ã, vui vẻ, huyên náo
- Ánh sáng: yếu ớt, leo lét, nhỏ bé tăm tối
- Ánh sáng: sáng trưng, rực rỡ tươi vui
Đối lập
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
2. Cảnh đợi tàu
- Ý nghĩa của hình ảnh đoàn tàu
+ Chở đầy những kỷ niệm đẹp, những hoài niệm của hai chị em
+ Là niềm hi vọng về một thế giới đáng sống: giàu có, nhộn nhịp, nhiều ánh sáng khác hẳn với cuộc sống nghèo khó, mòn mỏi, tối tăm, quẩn quanh nơi phố huyện
Ước mơ thoát khỏi cuộc sống hiện tại
+ Góp phần thể hiện giá trị hiện thực, nhân đạo của nhà văn
HAI ĐỨA TRẺ
- Thạch Lam -
III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
- Bức tranh phố huyện với những kiếp người quẩn quanh, tăm tối cuộc sống nông thôn Việt Nam trước cách mạng
Giá trị hiện thực
- Đồng cảm, thương xót, trân trọng ước mong đổi đời tuy còn là mơ hồ của họ
Giá trị nhân đạo
2. Nghệ thuật
- Văn phong nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình, sâu sắc, thấm thía
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật