Năm học 2021-2022
Giáo viên: Lê Thị Bích Liên
TRƯỜNG THCS PHÚ LA
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
ĐẤU TRANH
CHO MỘT THẾ GIỚI
HÒA BÌNH
( G.Gác-xi-a Mác-két )
VĂN BẢN
I. GIỚI THIỆU CHUNG :
1.Tác giả:
G.G Mác-két (sinh 1928) là nhà văn Cô-lôm-bi-a
Nhận giải Nobel văn học năm 1982
- "Trăm năm cô đơn" (1967) là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng từng được giới phê bình văn học đánh giá là một trong những cuốn sách hay nhất thế giới trong những năm 60 của thế kỷ XX.
2. Tác phẩm:
* Hoàn cảnh sáng tác :
-Tháng 8/1986, nguyên thủ của 6 quốc gia (Ấn Độ, Mê-hi-cô, Thụy Điển, Ác-hen-ti-na, Hi-Lạp, Ta-da-ni-a) họp tại Mê-hi-cô để ra lời kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang, thủ tiêu vũ khí hạt nhân để đảm bảo an ninh và hòa bình thế giới. Nhà văn Mác-két được mời tham dự hội nghị này.
* Xuất xứ:
-Văn bản này được trích từ bản tham luận của ông: "Thanh gươm Đa-mô-clet"
*Thể loại:
Văn nghị luận ( Thuộc nhóm văn bản nhật dụng nghị luận về vấn đề chính trị xã hội.)
*Phương thức biểu đạt :
Nghị luận + Thuyết minh
*Chủ đề:
Văn bản kêu gọi toàn nhân loại đoàn kết ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hòa bình và sự sống trên trái đất.
* Nhan đề:
+ Khái quát luận điểm chính của văn bản
+ Nó ngắn gọn gọn, đanh thép như một khẩu lệnh, một lời kêu gọi
+ Nó không có chủ thể hành động-> là lời kêu gọi hướng tới tất cả chúng ta
* Hệ thống luận điểm, luận cứ
- Luận điểm chính: Chiến tranh hạt nhân là một hiếm họa khủng khiếp đang đe dọa toàn thể loài người và mọi sự sống trên trái đất, vì vậy đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho một thế giới hòa bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại
+ Luận điểm 1: Chiến tranh hạt nhân là một hiểm họa khủng khiếp đang đe dọa toàn thể loài người và mọi sự sống trên trái đất.
+ Luận điểm 2: Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy vì một thế giới hòa bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại.
- Hệ thống luận cứ.
- Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ, có khả năng hủy diệt cả trái đất và các hành tinh khác trong hệ mặt trời.
- Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỷ người.
- Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngược lại với lý trí của loài người mà còn đi ngược lại với lý trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hóa.
- Vì vậy tât cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân, đâu tranh cho một thế giới hòa bình.
* Bố cục: Có thể chia làm 3 phần:
Phần 1: Từ đầu đến "vận mệnh thế giới": Hiểm họa chiến tranh hạt nhân đang đề nặng lên toàn trái đất.
Phần 2: Tiếp theo đến "điểm xuất phát của nỏ": Sự phi lí và tốn kém của cuộc chạy đua vũ trang.
Phần 3: Còn lại: Ngăn chặn chiến tranh là nhiệm vụ của mọi người.
*Tóm tắt :
Bài viết
đề cập đến vấn đề mang tính thời sự của toàn nhân loại: nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn thể loài người và sự sống trên trái đất, cuộc chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém đã cướp đi của thế giới nhiều điều kiện để phát triển. Từ đó tác giả đặt ra vấn đề: nhân loại cần phải đấu tranh cho một thế giới hòa bình, ngăn chặn và xóa bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN :
+ Xác định cu thể thời gian : “Hôm nay ngày 8-8-1986”
->nhấn mạnh thời điểm Nguyên thủ 6 nước họp và ra một bản tuyên bố kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang.
+ Đưa ra những tính toán lý thuyết để chứng minh: con người đang đối mặt với nguy cơ chiến tranh hạt nhân
-Dẫn chứng:
+50.000 đầu đạn hạt nhân tương đương 4 tấn thuốc nổ/ người ->12 lần biến mất tất cả mọi sự sống trên toàn trái đất + tất cả các hành tinh xoay quanh mặt trời + 4 hành tinh nữa + phá hủy thế thăng bằng của hệ mặt trời.

1. Hiểm họa chiến tranh hạt nhân đang đề nặng lên toàn trái đất.
+ Để gây ấn tượng mạnh hơn, tác giả còn so sánh với: điển tích điển cổ phương Tây – thần thoại Hy Lạp: Thanh gươm Đa-mô-clét và dịch hạch
->Cách so sánh giàu hình ảnh: so sánh vũ khí hạt nhân với thanh gươm Đa-mô-clet
Hiểm họa khủng khiếp đe dọa toàn thể loài người và mọi sự sống
-> Cách vào đề trực tiếp gây ấn tượng mạnh mẽ thu hút sự chú ý của người đọc người nghe.
+nêu thời gian cụ thể + Chứng cứ xác thực
 Tính chất hiện thực của một vấn đề rất hệ trọng.
HỆ MẶT TRỜI
Năng lượng
từ vụ nổ
hạt nhân
Thành phố Hiroshima sau thảm họa
Nạn nhân Hiroshima và Nagasaki
2) Sự phi lí và tốn kém của cuộc chạy đua vũ trang.
a.Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân làm mất đi khả năng để con người được sống tốt đẹp hơn :
+ 100 máy bay ném bom B1B + 7000 tên lửa = giải quyết cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ.
+ 10 chiếc tàu sân bay = chương trình phòng bệnh sốt rét cho hơn 1 tỉ người trong 14 năm + cứu hơn 14 triệu trẻ em châu Phi.
+149 tên lửa MX = lo cho 575 triệu người thiếu dinh dưỡng.
+27 tên lửa MX = tiền nông cụ cho các nước nghèo
+2 tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân = tiền xóa nạn mù chữ toàn thế giới.
Quá tốn kém, phi lí.
Làm mất khả năng được sống tốt đẹp hơn của con người
Máy bay B1B = 1,2 tỉ đô la
Máy bay B2A (2.4 tỉ đô la)
Chiến đấu cơ Sukhoi-30. Chiếc phản lực cơ hai chỗ có thể tải 8 tấn vũ khí, bao gồm bom hạt nhân và có vận tốc 3.200 km/giờ.
Mig và Sukhoi (Nga)
Tàu sân bay Ni-mít
Tên Lửa
Tàu ngầm hạt nhân
b) Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lý trí con người, phản lại sự tiến hóa của tự nhiên :
Dẫn chứng: Tác giả so sánh:
+ 380 triệu năm con bướm mới có thể bay
+ 180 năm nữa bông hồng mới nở (tức là 560 năm).
+ Hàng triệu triệu năm … trải qua một quá trình tiến hóa hết sức lâu dài của tự nhiên, con người mới hình thành…
+ Vậy mà chỉ cần một tích tắc của chiến tranh hạt nhân, tất cả kết quả của sự tiến hóa của tự nhiên ấy trở về điểm xuất phát! Hỏi còn gì phản tiến hóa, phản tự nhiên hơn nữa? Nhận thức về sự phản động của chiến tranh hạt nhân được nhận thức sâu rộng hơn thêm.
+ Tác giả đua ra những chứng cứ từ khoa học địa chất và cổ sinh học về nguồn gốc và sự tiến hóa của sự sống trên trái đất. .Chỉ ra sự đối lập lớn giữa quá trình phát triển hàng triệu năm của sự sống trên trái đất và một khoảng thời gian ngắn ngủi về vũ khí hạt nhân tiêu hủy toàn bộ sự sống.

+ Tác giả đã đưa ra những con số chính xác, giàu sức thuyết phục, từ nhiều lĩnh vực: khoa học, xã hội, y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục... là những lĩnh vực thiết yếu trong cuộc sống con người để chứng minh. Sự tốn kém khủng khiếp của chiến tranh.

 Phản tự nhiên, phản tiến hóa.
- >Chứng cứ xác thực, số liệu so sánh cụ thể, nghệ thuật tương phản, giọng văn mai mỉa.
=> Chiến tranh hạt nhân là hiểm họa đe dọa toàn bộ sự sống trên trái đất, đi ngược lại lợi ích và sự phát triển của thế giới.
3) Nhiệm vụ của mọi người :
- Nhiệm vụ: Chúng ta đến đây để cố gắng chống lại việc đó, đem tiếng nói của chúng ta tham gia vào bản đồng ca của những người đòi hỏi một thế giới không có vũ khí và cuộc sống hòa bình công bằng.

- >Khẳng định vai trò của cộng đồng trong việc đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, lên án những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào thảm họa hạt nhân:góp một tiếng nói cùng nhân loại yêu hòa bình
- Lời đề nghị: lập ra nhà băng lưu giữ trí nhớ của nhân loại cả sau tai họa hạt nhân, để nhân loại sau còn biết đến ….
- Kêu gọi: Mọi người đang sống cần trân trọng, bảo vệ sự sống - ngăn chặn chiến tranh.
III. Tổng kết
2. Nghệ thuật :
- Lập luận chặt chẽ.
- Chứng cứ phong phú, xác thực, cụ thể.
- Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo, giàu sức thuyết phục.
3. Ý nghĩa văn bản
Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của G.G Mác-két đối với hòa bình nhân loại .
1. Nội dung
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sức mạnh hủy diệt của nó.
- Kêu gọi mọi người: hãy ngăn chặn nguy cơ đó, bảo vệ con người, bảo vệ sự sống.
IV. Luyện tập :

Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi đọc văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” của Mác-két .
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :

- Sưu tầm tranh, ảnh, bài viết về thảm họa hạt nhân .
Tìm hiểu thái độ của nhà văn với chiến tranh hạt nhân và hòa bình của nhân loại được thể hiện trong văn bản .
Chuẩn bị bài : Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em.