Tiếng Việt
Cảnh đẹp ngày mùa
Tô Hoài
HĐ 1: Luyện đọc
HĐ 2: Tìm hiểu bài
HĐ 3: Luyện đọc diễn cảm
HĐ 1: Luyện đọc
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng - những màu vàng rất khác nhau.
Có lẽ bắt đầu từ những đêm sương sa thì bóng tối đã hơi cứng và sáng ngày ra thì trông thấy màu trời có vàng hơn thường khi. Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xõa xuống như những đuôi áo, vạt áo.
Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy. Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới. Lác đác cây lụi có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói. Tất cả đượm một màu vàng trù phú, đầm ấm lạ lùng. Không còn có cảm giác héo tàn hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông. Hơi thở của đất trời, mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ. Ngày không nắng, không mưa, hồ như không ai tưởng đến ngày hay đêm, mà chỉ mải miết đi gặt, kéo đá, cắt rạ, chia thóc hợp tác xã. Ai cũng vậy, cứ buông bát đũa lại đi ngay, cứ trở dậy là ra đồng ngay.
Tô Hoài
HĐ 1: Luyện đọc
Bài văn gồm 4 đoạn:
+ Đoạn 1: Từ đầu đến “…rất khác nhau”.
+ Đoạn 2: “Có lẽ bắt đầu… treo lơ lửng”.
+ Đoạn 3: “Từng chiếc lá mít… mấy quả ớt đỏ chói”.
+ Đoạn 4: Còn lại.
HĐ 1: Luyện đọc
Từ : vàng xuộm, chuỗi,xõa xuống, lắc lư,
treo lơ lửng, trù phú
Câu: Trong vườn,/ lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm/không trông thấy cuống/như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
Cây lụi
Con lăn
Chú thích










1. Ghép mỗi từ ngữ dưới đây với lời giải nghĩa phù hợp.
A, kéo đá B, hợp tác xã C, lụi
(1)...: cây cùng loại với cây câu, cao 1, 2 m, lá sẻ hình quạt, thân thẳng, nhỏ và rắn, thường dùng làm gậy.
(2).....: dùng trâu, bò kéo con lăn bằng đá để xiết cho thóc rụng khỏi thân lúa.
(3)....: Cơ sở sản xuất, kinh doanh tập thể trước đây.







1. Ghép mỗi từ ngữ dưới đây với lời giải nghĩa phù hợp.
A, kéo đá B, hợp tác xã C, lụi
(1)Lụi: cây cùng loại với cây câu, cao 1, 2 m, lá sẻ hình quạt, thân thẳng, nhỏ và rắn, thường dùng làm gậy.
(2)Kéo đá: dùng trâu, bò kéo con lăn bằng đá để xiết cho thóc rụng khỏi thân lúa.
(3) Hợp tác xã: Cơ sở sản xuất, kinh doanh tập thể trước đây.


2. Tìm từ ngữ chỉ sự vật còn thiếu hoặc từ chỉ màu sắc còn thiếu:
- lúa: vàng xuộm. ...: vàng hoe.
- xoan: .... - tàu lá chuối: ....
- bụi mía: .... - ....: vàng giòn.
- lá mít: ..... - ...: vàng tươi.
- quả chuối: ..... - .....: vàng mượt.
- .....: vàng mới.
+ lúa - vàng xuộm. + tàu lá chuối - vàng ối.
+ nắng - vàng hoe. + bụi mía - vàng xọng.
+ xoan - vàng lịm. + rơm, thóc - vàng giòn.
+ lá mít - vàng ối . + gà, chó - vàng mượt.
+ tàu đu đủ, lá sắn héo - vàng tươi. + mái nhà rơm - vàng mới + quả chuối - chín vàng.
+ Tất cả - một màu vàng trù phú, đầm ấm lạ lùng.
Câu 3. Hãy chọn một từ chỉ màu vàng trong bài và cho biết từ đó gợi cho em cảm giác gì?
Câu 4.Những chi tiết nào về thời tiết làm cho bức tranh quê thêm đẹp và sinh động?
Quang cảnh không có cảm giác héo tàn, hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông.
- Hơi thở của đất trời, mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ.
-Ngày không nắng, không mưa.
Câu 5. Những chi tiết nào về con người làm cho bức tranh quê thêm đẹp và sinh động?
Không ai tưởng đến ngày hay đêm, mà chỉ mải miết đi gặt, kéo đá, cắt rạ, chia thóc hợp tác xã. Ai cũng vậy, cứ buông bát đũa là đi ngay, cứ trở dậy là ra đồng ngay.
Con người chăm chỉ, mải miết, say mê với công việc. Hoạt động của con người làm cho bức tranh quê rất sinh động.

Câu 6.Bài văn thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với quê hương?
Bài văn thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của tác giả. Phải rất yêu quê hương, tác giả mới viết được một bài văn tả cảnh ngày mùa trên quê hương hay và sinh động như thế.
Bài văn miêu tả quang cảnh làng mạc giữa ngày mùa thật đẹp, sinh động và trù phú, qua đó thể hiện tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hương.
Nội dung:

3. Luyện đọc diễn cảm:
Giọng đọc: đọc toàn bài to vừa phải,nhẹ nhàng, âm hưởng lắng đọng
Nhấn giọng ở một số từ ngữ gợi tả màu vàng khác nhau của sự vật.
Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ , chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xõa xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy.Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới.
Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm/ không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ , chiếc lá sắn héo lại/ mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xõa xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng/ như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy.Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới.





Bài 1: Từ nào không thuộc nhóm từ đồng nghĩa với các từ còn lại trong dãy từ sau:
Các từ chỉ màu xanh : xanh biếc, xanh lè, xanh lét, xanh mét, xanh mắt, xanh sẫm, xanh thẫm, xanh rì, xanh mướt, xanh rớt, xanh rờn, xanh mượt, xanh bóng, xanh mướt, xanh nhạt, xanh non, xanh lơ
Các từ chỉ màu đỏ: đỏ au, đỏ bừng, đỏ chóe, đỏ chói, đỏ chót, đỏ gay, số đỏ, đỏ hỏn, đỏ lòe, đỏ lừ, đỏ lựng, đỏ ối, đỏ ngầu, đỏ nhừ, đỏ ửng, đỏ rực, đỏ thắm, đỏ tươi, đỏ tía, đỏ thẫm









Các chỉ màu trắng: trắng tinh, trắng toát, trắng muốt, trắng bệch, trắng phau, trắng tay, trắng ngà, trắng ngần, trắng hếu, trắng lốp, trắng xóa, trăng trắng
Các từ chỉ màu đen: đen đủi, số đen, đen sì, đen kịt, đen thui, đen thủi, đen láy, đen lánh, đen nhẻm, đen ngòm, đen giòn
2. Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn điền vào chỗ trống:
Được mưa xuân, cỏ non lên ....................... (xanh mướt, xanh mơn mởn, xanh ngắt).
Chị ấy ốm nặng , da dẻ .................. (xanh mét, xanh xanh, xanh).
Ngoài đồng, lúa đã chín ... ………(vàng ối,  vàng ươm, vàng nhạt).
Thằng bé suốt ngày dang nắng, da .... (đen tuyền, đen láy, đen trũi) .








2. Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn điền vào chỗ trống:
Được mưa xuân, cỏ non lên xanh mơn mởn.
Chị ấy ốm nặng , da dẻ xanh mét.
Ngoài đồng, lúa đã chín vàng ươm.
Thằng bé suốt ngày dang nắng, da đen trũi .







3. Chọn từ phù hợp với mỗi chỗ trống trong đoạn văn sau:  
Cánh đồng vào mùa thu hoạch thật là đẹp. Cả cánh đồng (1)…. như một tấm thảm mượt mà trải đến tận chân trời. Từng bông lúa chín vàng óng nghiêng nghiêng trong ánh nắng (2)…..Những lá lúa sau độ xanh mỡ màng giờ ngả màu (3)…..cạnh những chân rơm (4)………
(vàng tươi, vàng nhạt, vàng ươm, vàng sậm)










3. Chọn từ phù hợp với mỗi chỗ trống trong đoạn văn sau:  
Cánh đồng vào mùa thu hoạch thật là đẹp. Cả cánh đồng vàng ươm như một tấm thảm mượt mà trải đến tận chân trời. Từng bông lúa chín vàng óng nghiêng nghiêng trong ánh nắng vàng tươi . Những lá lúa sau độ xanh mỡ màng giờ ngả màu vàng nhạt. Cạnh những chân rơm vàng sậm.

Chúc các em chăm ngoan, học giỏi!
Chào tạm biệt các em.