trường thcs phú la
TIẾT 47 – BÀI 10
Phạm Tiến Duật
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
1. Tác giả :
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Quê ở Thanh Ba – Phú Thọ.
Phạm Tiến Duật ( 1941 - 2007)
- Thơ tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Năm 2001, được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
MỘT SỐ TÁC PHẨM CHÍNH
1970
1971
1981
1983
HƯỚNG DẪN CÁCH ĐỌC
- Đọc cần thể hiện giọng điệu ngang tàng, trẻ trung sôi nổi và lưu ý nhấn giọng ở một số từ ngữ là động từ như : giật, rung,..
- Chú ý ngắt nhịp cho phù hợp : 2/2/2 trong một số câu thơ :
Nhìn đất/nhìn trời/ nhìn thẳng
- Một số câu giọng đọc gấp gáp hơn :
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim.
Không có kính không phải vỡ xe không
có kính
Bom giật, bom rung, kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhỡn đất, nhỡn trời, nhỡn thẳng.

Nhỡn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhỡn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa, như ùa vào buồng lái.

Không có kính, ừ thỡ có bụi
Bụi phun tóc trắng như người già
Chưa cần rửa, phỡ phèo châm điếu thuốc
Nhỡn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thỡ ướt áo
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay, lái tram cây số n?a
Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.

Nh?ng chiếc xe từ trong bom rơi
Dã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta d?ng gi?a trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đỡnh đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vỡ miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
* Chú thích
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
Là loại bếp dã chiến, mang tên đồng chí Hoàng Cầm (1916 - 1996), quê ở Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nguyên là Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Đội điều trị 8 Sư đoàn 308, sáng tạo ra từ chiến dịch Hoà Bình năm 1951.
Bếp Hoàng Cầm
* Chú thích
Nhan đề bài thơ mới lạ, độc đáo, tưởng như có chữ thừa:
Từ hình ảnh hiện thực đó là những chiếc xe không kính đã khơi nguồn cảm hứng cho Phạm Tiến Duật, để từ đó tác giả ca ngợi những chiến sĩ lái xe dũng cảm, trẻ trung vượt lên hiện thực thiếu thốn, khó khăn, gian khổ để chiến đấu vì Tổ quốc.
- Tác giả thêm hai chữ “bài thơ” để nói về chất thơ của hiện thực ấy.
Tôi phải thêm “ Bài thơ về…”, để báo trước cho mọi người biết rằng là tôi viết thơ, chứ không phải một khúc văn xuôi. Bài thơ về tiểu đội xe không kính là cách đưa chất liệu văn xuôi vào thơ, những câu thơ “đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong một cảm hứng chung”

Bài thơ về tiểu đội xe không kính
NHAN ĐỀ BÀI THƠ
(Phạm Tiến Duật)
Gi?ng kh?u ng?, d?m ch?t van xuụi, k?t h?p bỳt phỏp t? th?c, phộp li?t kờ, di?p t? ph? d?nh, k?t h?p s? d?ng cỏc d?ng t?.. ? T?o ra hỡnh ?nh nh?ng chi?c xe d?c dỏo, m?i l?.
1. Hình ảnh những chiếc xe không kính
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
Không có kính không phải vì xe không kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất nhìn trời nhìn thẳng.
………………………………………….
Không có kính rồi xe không có đèn
Không có mui xe, thùng xe có xước
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước
Vì trong xe có một trái tim.
iI. đọc, hiểu chI TIếT
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
2. Hình ảnh người chiến sĩ lái xe
a. Hoàn cảnh
+ Bom giật bom rung….
+ …gió vào xoa mắt đắng
+ Bụi phun tóc trắng như người già
+ Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Hoàn cảnh chiến trường : bom,..
- Hoàn cảnh thiên nhiên : gió, bụi, mưa
Nghệ thuật : Kết hợp các động từ mạnh: giật, rung, phun, tuôn, xối,….
2. Hình ảnh người chiến sĩ lái xe
b. Phẩm chất của người chiến sĩ lái xe
Thảo luận nhóm : 4 nhóm
Tìm những từ ngữ, hình ảnh, câu thơ miêu tả hình ảnh người lính lái xe ?
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa như ùa vào buồng lái.
* TƯ THẾ
- Đảo ngữ, điệp từ, so sánh
* TINH THẦN
Điệp từ, điệp cấu trúc, phép so sánh, giọng điệu thơ ngang tàng mang đậm chất lính.
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy.
Tình đồng chí, đồng đội
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Ý CHÍ CHIẾN ĐẤU VÌ MIỀN NAM
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
HÌNH ẢNH NHỮNG CHIẾC XE KHÔNG KÍNH
HÌNH ẢNH NHỮNG NGƯỜI LÍNH LÁI XE
NHAN ĐỀ BÀI THƠ
Chất thơ từ hiện thực gian khổ.
Hiện thực khốc liệt của chiến tranh .
Vẻ đẹp hỡnh tượng nguời lính trong kháng chiến chống Mỹ
Tư thế
ung dung,
hiên ngang
Tinh thần
lạc quan,
dũng cảm
Thái độ
bất chấp
khó khan,
gian khổ
Tỡnh đồng
đội gắn bó,
yêu thương
ý chí
quyết tâm
vỡ Miền
Nam
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
Tiết 47: bài thơ về tiểu đội xe không kính
III. LUYỆN TẬP
Nêu sự giống nhau của hình ảnh người lính qua hai bài thơ “ Đồng chí” – Chính Hữu và bài : “ Bài thơ tiểu đội xe không kính” – Phạm Tiến Duật ?
Giống nhau:
Cùng chịu hoàn cảnh gian khổ, khó khăn, hiểm nguy của chiến trường.
- Có ý chí, nghị lực, niềm tin, lí tưởng và tinh thần yêu nước; tinh thần đồng chí, đồng đội gắn bó.
Hướng dẫn học bài
Bài vừa học:
- Thuộc lòng bài thơ
- Viết đoạn văn từ 10-12 câu nêu cảm nhận của em về hình ảnh người chiến sĩ lái xe Trường Sơn
Bài sắp học:
- Soạn bài Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận).
a): Phân tích cảnh hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền đánh cá khởi hành.
b): Cảnh đánh cá và cảnh biển đêm.
c): Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về trong bình minh.
chúc thầy cô mạnh khoẻ !
chúc các em học tốt !
XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐÃ DỰ GIỜ THĂM LỚP !