Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô về dự giờ
Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2020- 2021
Xác định biện pháp tu từ trong các VD sau? Vì sao em lại xác định như vậy?
a. Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
b. Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
c. Trâu ơi, ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
d. Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi, em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết đ­­ược em, ng­­ười con gái anh hùng!
Trò chơi ai thông minh hơn
Biện pháp tu từ trong các ví dụ trên
a. So sánh: gợi tiếng suối trong trẻo….
Điệp ngữ: gợi sự quấn quit, hòa quyện của….
b. Ẩn dụ: chỉ Bác Hồ
c. Nhân hóa: Trò chuyện xưng hô với vật như với người
d. Học sinh có thể không trả lời được hoặc trả lời không đầy đủ
Câu thơ: Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung sử dụng biện pháp nghệ thuật liệt kê.
ĐÁP ÁN
Tiết : Tiếng việt
LIỆT KÊ
Vớ d?: Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt. [...] Ngo�i kia, tuy mua giú ?m ?m, dõn phu r?i rớt, nhung trong n�y xem ch?ng tinh m?ch, nghiờm trang l?m [...].
(S?ng ch?t m?c bay - Ph?m Duy T?n)

- Bát yến hấp đưu?ng phèn
- Tráp đồi mồi chữ nhật
- ?ng thuốc bạc,
- Dồng hồ vàng,
- Dao chuôi ngà,
- ?ng vôi chạm
- Khay khảm, trầu vàng, cau đậu, rễ tía
- Ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Từ cùng loại->Danh t?
Cụm từ cùng loại->C?m Danh t?
Vớ d?: Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt. [...] Ngo�i kia, tuy mua giú ?m ?m, dõn phu r?i rớt, nhung trong n�y xem ch?ng tinh m?ch, nghiờm trang l?m [...].
(S?ng ch?t m?c bay - Ph?m Duy T?n)

- Bát yến hấp đưu?ng phèn
- Tráp đồi mồi chữ nhật
- ?ng thuốc bạc,
- Dồng hồ vàng,
- Dao chuôi ngà,
- ?ng vôi chạm
- Khay khảm, trầu vàng, cau đậu, rễ tía
- Ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Từ cùng loại
Cụm từ cùng loại
Sắp xếp nối tiếp hàng loạt
Cấu tạo:
Ý nghĩa:
Cùng nói về các đồ vật được bày biện xung quanh quan phủ.
- Bát yến hấp đường phèn
- Tráp đồi mồi chữ nhật
- Ống thuốc bạc,
- Đồng hồ vàng,
- Dao chuôi ngà,
- Ống vôi chạm
- Khay khảm, trầu vàng, cau đậu, rễ tía
- Ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông
Từ cùng loại =>Danh từ
Cụm từ cùng loại =>Cụm Danh từ
Nhận xét:
Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh của dân phu đang vất vả chống chọi với mưa lũ để hộ đê.
Các từ hay cụm từ cùng loại, có kết cấu
tương tự nhau, sắp xếp nối tiếp nhau.
- Cấu tạo:
- Ý nghĩa:
- Tác dụng:
Cùng nói về các đồ vật được bày biện xung quanh quan phủ.
Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc tương tự bằng kết cấu tương tự như trên có tác dụng gì?
VẬN DỤNG: TÌM PHÉP LIỆT KÊ TRONG CÁC VÍ DỤ SAU:
1. Người ta đi cấy lấy công
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề
Trông trời, trông đất, trông mây
Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.
2. Trong khoang thuyền, dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam. Ngoài ra còn có đàn bầu, sáo và cặp sanh để gõ nhịp.
2. Phép liệt kê có tác dụng gì?
A. Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của sự vật, hiện tượng
B. Diễn tả sự giống nhau của sự vật, hiện tượng.
C. Diễn tả sự tương phản của sự vật, hiện tượng.
D. Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của sự vật, hiện tượng.
Bài 1. Trắc nghiệm.
1. Liệt kê là gì?
A. Là kể ra hàng loạt sự vật, hiện tượng.
B. Là sắp xếp từ, cụm từ nhằm diễn tả sự phong phú của đời sống tư tưởng, tình cảm.
C. Là sự sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ, cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm.
D. Là sự xen kẽ từ, cụm từ nhằm thể hiện ý đồ của người viết.
6. Trong đoạn thơ sau, tác giả dùng phép liệt kê không theo cặp và không tăng tiến, đúng hay sai?
“Tin vui chiến thắng trăm miền
Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biện vui về
Vui từ Đồng Tháp, An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng”
(Việt Bắc – Tố Hữu)
A. Đúng B. Sai
7. Trong đoạn văn sau, tác giả dùng phép liệt kê theo cặp và tăng tiến, đúng hay sai?
“Làng tôi ở trong tầm đại bác của đồn giặc. Chúng nó bắn đã thành lệ, mỗi ngày hai lần. Hoặc sáng sớm và xế chiều, hoặc đứng bóng và xẩm tối, hoặc nửa đêm và trở gà gáy. Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn. Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương”
(Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành)
A. Đúng B. Sai
4. Câu tục ngữ “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” sử dụng kiểu liệt kê nào?
A. Không tăng tiến, không theo cặp.
B. Tăng tiến, theo cặp.
C. Không tăng tiến, theo cặp
D. Tăng tiến, không theo cặp.
3. Xét về mặt nghĩa có mấy kiểu liệt kê?

A. 2 kiểu. B. 3 kiểu. C. 4 kiểu
5. Câu “Em rất thích đọc thơ của các tác giả Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương, Truyện Kiều” sử dụng phép liệt kê đúng hay sai?
A. Đúng B. Sai
Trò chơi đuổi hình bắt chữ
Thảo luận bằng cặp đôi thời gian 2 phút: Nhìn tranh đoán nhạc cụ. Cặp nào ghi đúng được nhiều loại đàn cặp đó chiến thắng. Các loại đàn này các em được tìm hiểu ở văn bản “Ca Huế trên sông hương”
1
2
3
4
5
6
7
8
1. Đàn tranh
2. Đàn nguyệt
3. Đàn tì bà
4. Đàn nhị
5. Đàn tam
6. Đàn bầu
7. Sáo
8. Cặp sanh
Xác định phép liệt kê trong câu văn sau:
Trong khoang thuyền, dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam. Ngoài ra còn có đàn bầu, sáo, cặp sanh để gõ nhịp.
Xác định phép liệt kê trong câu văn là:
đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam, đàn bầu, sáo, cặp sanh để gõ nhịp.
Ví dụ 1: SGK/105
a, Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mạng của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
b, Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết tâm đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.

Các từ ngữ sắp xếp không theo quan hệ vói nhau.
Liệt kê theo trình tự từng sự việc
=> Liệt kê không theo cặp
Liệt kê theo trình tự từng sự việc
Giữa các sự việc quan hệ với nhau bởi quan hệ từ “và”.
=> Liệt kê theo cặp
Ví dụ 2: SGK/105
a. Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng.
< Thép Mới>
b. Tiếng việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tọc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia. < Phạm Văn Đồng>
Có thể dễ dàng thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê.
=> Liệt kê không tăng tiến
Không thể dễ dàng thay đổi các bộ phận liệt kê, bởi hiện tượng liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến.
=> Liệt kê tăng tiến
Bài tập: Em hãy quan sát bức tranh sau và đặt câu có sử dụng phép liệt kê để tả một số hoạt động diễn ra trên sân trường trong giờ ra chơi.
Bài tập: Em hãy quan sát bức tranh sau và đặt câu có sử dụng phép liệt kê để tả một số hoạt động diễn ra trên sân trường trong giờ ra chơi.
Các bạn học sinh chơi rất nhiều trò chơi như cầu lông, nhảy dây, đá bóng...
-> (liệt kê không theo cặp, tăng tiến từ trò chơi đơn lẻ, đến tập thể nhỏ, đến tập thể lớn)
2. Trên sân trường, có đủ các màu sắc của quần áo: xanh, đỏ, trắng, vàng...
-> (liệt kê không theo cặp, không tăng tiến)
Bài 1 a. Nghe bài hát sau và trả lời câu hỏi? Bài hát có tên là gì? Ai là tác giả của bài hát trên?
b.Tìm phép liệt kê trong lời bài hát đó.
VẬN DỤNG
ĐÁP ÁN
a. Tên bài hát là “Em yêu trường em” của nhạc sĩ
b. Phép liệt kê có trong bài hát là: Nào mực, nào bút, nào phấn, nào bảng
VẬN DỤNG
Bài 2: Quan sát thông điệp 5 K. Em hãy viết một đoạn văn khoảng 100 chữ về thông điệp trên trong đó có sử dụng phép liệt kê.
Củng cố bài học

GI? H?C K?T TH�C
CH�C QUí TH?Y Cễ GI�O S?C KH?E,
H?NH PH�C, TH�NH CễNG
CH�C C�C EM H?C T?T.