CHÀO MỪNG THẦY CÔ
KIỂM TRA BÀI CŨ
Tìm cụm danh từ trong các câu sau và điền vào mô hình cụm danh từ:
a, C? nam cỏi b�n n�y d?u cũn r?t m?i.
b.Em yờu m?n t?t c? nh?ng ngu?i b?n h?c cựng l?p v?i mỡnh.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Tìm cụm danh từ trong các câu sau và điền vào mô hình cụm danh từ:
a, Cả năm cái bàn này đều còn rất mới.
b, Em yêu mến tất cả những người bạn học cùng lớp với mình.
Ví dụ:
Hai ch�ng tõu h?i d? sớnh l? c?n s?m nh?ng gỡ, vua b?o:


" M?t tram vỏn com n?p, m?t tram n?p bỏnh chung v� voi chớn ng�,


g� chớn c?a, ng?a chớn h?ng mao, m?i th? m?t dụi".

( Son Tinh, Th?y Tinh)
DT
DT
DT
DT
DT
DT
DT
b.Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng...

( Thánh Gióng )
DT
- Khi đứng trước danh từ , những từ in đậm ( hai, một trăm, chín, một) bổ sung ý nghĩa về mặt số lượng của sự vật.
- Khi đứng sau danh từ, từ in đậm ( sáu) bổ sung ý nghĩa về số thứ tự của sự vật.
● Nhận xét:
→ SỐ TỪ
Ghi nhớ: Số từ là những từ chỉ số lượng và số thứ tự của sự vật. số từ thường đứng trước danh từ. Khi biểu thị thứ tự, số lượng và thứ tự của sự vật. Khi biểu thị số lượng sự vật, số từ đứng sau danh từ.
Ví dụ:
Hai ch�ng tõu h?i d? sớnh l? c?n s?m nh?ng gỡ, vua b?o:


" M?t tram vỏn com n?p, m?t tram n?p bỏnh chung v� voi chớn ng�,


g� chớn c?a, ng?a chớn h?ng mao, m?i th? m?t dụi".

( Son Tinh, Th?y Tinh)
DT
DT
DT
DT
DT
DT
DT
đôi
* Lưu ý: Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ đơn vị gắn với ý nghĩa số lượng.
Cho biết từ "chục" trong 2 câu sau là số từ hay danh từ chỉ đơn vị?
Nhà anh có mấy chục con lợn, mấy chục con gà?
Nhà tôi có hai chục lợn, bảy chục gà.
->có những từ trong trường hợp này là số từ nhưng trường hợp khác lại dùng như danh từ chỉ đơn vị( do danh từ chỉ đơn vị ở đó đã bị lược bỏ)
Bài tập:
Không ngủ được
Một canh...hai canh...lại ba canh
Trằn trọc boăn khoăn giấc chẳng thành;
Canh bốn , canh năm vừa chợp mắt,
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.
(Hå ChÝ Minh)

Bài tập nhanh: Tìm và xác định ý nghĩa của số từ trong các ví dụ sau:
a,Tôi có hai cái bút và mười ba quyển vở.

b,Mỗi bài thi UPU nên viết từ năm trăm đến một nghìn từ.

c,Khách đến rồi, bưng thêm một mâm sáu ra đây.
?hai, mười ba, năm trăm, một nghìn, một là số từ chỉ số lượng
sáu là số từ đứng sau danh từ nhưng không chỉ số thứ tự mà chỉ lượng

Có số từ đơn và số từ ghép
Có khi số từ đứng sau danh từ nhưng không chỉ số thứ tự mà lại chỉ số lượng
Ví dụ: Sgk/129

(…) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng. Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thạch Sanh chỉ cho dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa.
( Thạch Sanh)
- Các, những, cả mấy.
+ Đứng trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về lượng ( lượng nhiều) cho danh từ.
- Mỗi: Đứng trước danh từ. Bổ sung ý nghĩa về lượng ( lượng ít) cho danh từ.
b. Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. (Nguyễn Du)
Phần trước
Phần Trung tâm
Phần sau
t2
t1
T1
T2
s1
s2
(chỉ ý nghĩa toàn thể)
(chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối)
(danh từ chỉ đơn vị)
(danh từ chỉ sự vật)
(nêu đăc điểm của sự vật)
(vị trí của sự vật)
Xếp các từ in đậm vào mô hình cụm danh từ.
Mô hình cụm danh từ
Mô hình cụm danh từ
Ví dụ:[...] Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng. Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm

thết đãi những kẻ thua trận. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thạch Sanh chỉ

cho dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa.


tất cả,
tất thảy,
hết thảy.
mỗi,
mọi,
từng.
Tìm và xác định các loại lượng từ trong các vi dụ sau:
a,Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi.
b,Một hôm, bị giặc đuổi, Lê Lợi cùng các tướng rút lui mỗi người một ngả.
-Từng, mỗi là lượng từ chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối
+ Từng: mang ý nghĩa lần lượt theo trình tự, hết cá thể này đến cá thể khác
+Mỗi: mang ý nghĩa nhấn mạnh, tách riêng từng cá thể, không mang ý nghĩa lần lượt
-Các là lượng từ chỉ ý nghĩa toàn thể
Bài 1: -Tìm số từ trong bài thơ
- Xác định ý nghĩa số từ ấy

Không ngủ được
Một canh...hai canh...lại ba canh,
Trằn trọc băn khoăn, giấc chẳng thành;
Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt,
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.
(Hồ Chí Minh)
?Khi tìm hiểu ý nghĩa của số từ thì cần xác định theo văn cảnh cụ thể
Bài 2. Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm.
(Tố Hữu)
ngàn
trăm
muôn
?Có những số từ được dùng với ý nghĩa như lượng từ. Đây chính là hiện tượng chuyển nghĩa theo phương thức hoán dụ rất độc đáo trong thơ văn
Bài 3:
Thi tìm những câu ca dao, tục ngữ hoặc những câu văn, thơ trong các văn bản đã học có dùng số từ va lượng từ.
Số từ là những từ chỉ
số lượng và thứ tự của sự vật
Phân loại
Lượng từ là những từ chỉ
lượng ít hay nhiều của sự vật
Số từ đứng trước
danh từ biểu thị
số lượng
Số từ đứng sau
danh từ biểu thị
số thứ tự
Nhóm chỉ ý
nghĩa toàn thể
Nhóm chỉ ý
nghĩa tập hợp
hay phân phối
Bài tập củng cố

Tìm số từ và lượng từ trong các ví dụ sau.
a. Một nong tằm là năm nong kén
Một nong kén là chín nén tơ
b. Lan đạt giải ba môn toán.
c. Chào các em, những đồng chí của tương lai
Mang mũ rơm đi học đường dài.

2. Những bông hoa cúc trắng
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Dùng số từ, lượng từ gọi tên
những sự vật trong các bức tranh sau?
Một con chim
Củng cố và dặn dò
Về nhà:
+ Học thuộc nội dung bài học ở phần ghi nhớ
+ Làm bài tập đầy đủ vào vở bài tập
+ Chọn một số tác phẩm văn học và xác định số từ, lượng từ

Chuẩn bị bài mới:Kể chuyện tưởng tượng
+Kể tóm tắt truyện: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng. Xác định những chi tiết tưởng tượng trong truyện.
+Đọc truyện: Lục súc tranh công. Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu để suy nghĩ về cách kể một câu chuyện tưởng tượng.
Hướng dẫn về nhà:
Về nhà:
+ Học thuộc nội dung bài học ở phần ghi nhớ
+ Làm bài tập đầy đủ vào vở bài tập
+ Chọn một số tác phẩm văn học và xác định số từ, lượng từ

Chuẩn bị bài mới:Kể chuyện tưởng tượng
+Kể tóm tắt truyện: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng. Xác định những chi tiết tưởng tượng trong truyện.
+Đọc truyện: Lục súc tranh công. Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu để suy nghĩ về cách kể một câu chuyện tưởng tượng.