Tiết 68, 69
* Tiểu sử:
- Tên khai sinh: Nguyễn Hoàng Ca (1928 - 1968)
- Quê: Nam Định.
- Bút danh: Nguyễn Ngọc Tấn, Nguyễn Thi.
- Có một tuổi thơ vất vả, tủi cực.
- 1945 tham gia Cách mạng.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả.
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi
- 1968 ông hi sinh ở mặt trận Sài Gòn.
* Sự nghiệp sáng tác:
- Thể loại phong phú.
- Tác phẩm chính: Trăng sáng, Đôi bạn, Truyện và kí.
* Tiểu sử:
* Sự nghiệp sáng tác:
* Phong cách nghệ thuật:
- Nguyễn Thi được coi là nhà văn của người nông dân Nam Bộ.
- Nhân vật: hồn nhiên, bộc trực, gan góc, sẵn sàng hi sinh vì quê hương, có cá tính mạnh mẽ.
- Năng lực phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo.
- Văn giàu chất hiện thực, trữ tình. Ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả.
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi
2. Tác phẩm.
* Xuất xứ: được sáng tác 2/1966, in lần đầu trên tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng.
* Tóm tắt tác phẩm

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả.
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi
Việt sinh ra trong một gia đình Cách mạng, bố mẹ đều
bị giặc Mĩ giết hại. Việt và Chiến hăng hái tòng quân đi
giết giặc. Trong một trận đánh, Việt hạ được một xe bọc thép của địch nhưng bị thương nặng, lạc đơn vị. Việt ngất đi tỉnh lại nhiều lần. Mỗi lần như thế anh hồi tưởng về gia đình, đồng đội...Lần thứ tư, Việt tỉnh lại, anh nhớ tới ngày cùng chị Chiến giành nhau đi bộ đội. Chú Năm cho phép cả hai lên đường và ghi vào cuốn sổ gia đình sự kiện này. Hai chị em tính toán thu xếp việc nhà. Chiến và Việt khiêng bàn thờ má sang gửi chú Năm rồi ra trận. Sau đó anh Tánh và đồng đội cũng tìm thấy Việt và đưa anh về đơn vị điều trị. Việt muốn viết thư cho chị Chiến.
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
- Nguyễn Thi-
I. TÌM HIỂU CHUNG
* Tóm tắt tác phẩm:
2. Tác phẩm.
* Xuất xứ: được sáng tác 2/1966, in lần đầu trên tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng
* Tóm tắt tác phẩm
* Chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ: yêu nước, căm thù giặc; khẳng định tình cảm gia đình là sức mạnh to lớn để chiến thắng kẻ thù.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả.
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
Nguyễn Thi
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nghệ thuật kể chuyện.
- Truyện được trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn của nhân vật Việt.
- Việt bị rơi vào tình huống đặc biệt: trong một trận đánh, bị thương nặng, phải nằm lại chiến trường, nhiều lần ngất đi tỉnh lại, anh hồi tưởng về quá khứ gia đình.
- Tác dụng của cách trần thuật:
+ Đem đến cho tác phẩm màu sắc trữ tình, tự nhiên, sống động.
+ Nhà văn có thể nhập sâu vào thế giới tâm trạng nhân vật để dẫn dắt câu chuyện.
+ Giúp diễn biến của truyện linh hoạt về thời gian, có thể xáo trộn không gian với thời gian.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nghệ thuật kể chuyện.
2. Truyền thống gia đình



- Tìm hình ảnh mang ý nghĩa biểu trưng cho truyền thống gia đình? Phân tích ý nghĩa hình ảnh đó?
- Truyền thống nào đã gắn bó những người con trong gia đình Nam bộ ấy với nhau?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nghệ thuật kể chuyện.
2. Truyền thống gia đình
* Biểu hiện: cuốn sổ gia đình
- Ghi lại những đau thương, mất mát của các thế hệ trong gia đình do tội ác kẻ thù
+ Ông nội bị giặc giết
+ Cha bị chặt đầu
+ Má bị trúng đạn của Mĩ
+ Thím Năm cũng bị giặc bắn chết
 Đau thương mất mát đã hun đúc ngọn lửa căm thù trong tâm hồn những người dân Nam Bộ mộc mạc.



II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nghệ thuật kể chuyện.
2. Truyền thống gia đình
* Biểu hiện: cuốn sổ gia đình
- Ghi lại những đau thương, mất mát của các thế hệ trong gia đình do tội ác kẻ thù
- Ghi chiến công của các thành viên trong gia đình
+ Cha là cán bộ Việt Minh anh dũng.
+ Má là hiện thân của truyền thống: nén đau thương, sống - tranh đấu,...
+ Chú Năm là người lưu giữ tất cả truyền thống gia đình, mang trong mình tâm hồn nghệ sĩ và luôn đồng lòng hướng về cách mạng.
+ Việt và Chiến: khao khát được chiến đấu, gan góc, dũng cảm.


II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nghệ thuật kể chuyện.
2. Truyền thống gia đình
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
- Tuổi trẻ, hồn nhiên ngây thơ của tuổi mới lớn (giành nhau bắt ếch, giành nhau chiến công).
- Cùng sinh ra trong một gia đình chịu nhiều mất mát, đau thương: chứng kiến cái chết của ba và má.
- Có chung mối thù với bọn xâm lược, có cùng nguyện vọng cầm súng đánh giặc.
- Tình yêu thương ruột thịt là vẻ đẹp tâm hồn của họ.
- Đều là những chiến sĩ dũng cảm trong đánh giặc.



II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
b. Nét riêng
* Chiến
Chiến thừa hưởng những nét từ mẹ:
+ Vóc dáng: hai bắp tay tròn vo, thân người to và chắc nịch, cả cách nằm cùng thằng út em cũng rất giống má.
+ Đức tính đảm đang như má, trong cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội lo liệu, Chiến toan tính việc nhà, lời nói và cử chỉ y hệt má.
- Chiến có tính cách người lớn hơn Việt: yêu thương, nhường nhịn em (tuy có lúc tranh công bắt ếch, đánh tàu giặc với em nhưng cuối cùng chị cũng nhường em hết trừ việc đi tòng quân), lo toan mọi việc của gia đình.



II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
b. Nét riêng
* Chiến
- Chiến thừa hưởng những nét từ mẹ:
- Chiến có tính cách người lớn hơn Việt:
- Có cá tính mạnh mẽ, căm thù giặc:
+ Chiến khẳng khái tuyên bố “nếu giặc còn thì tao mất”:
+ Đi bộ đội, chiến đấu rất dũng cảm, lập nhiều chiến công, trở thành tiểu đội trưởng.
- Nhưng cũng rất nữ tính: điệu đà khi không quên mang theo chiếc gương nhỏ vào chiến trường, viết thư động viên em.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
* Việt






II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
* Việt
- Một cậu con trai lộc ngộc, vô tư, rất trẻ con, rất ngây thơ, hiếu động: thường tranh giành phần hơn với chị, đêm trước ngày lên đường tòng quân vẫn vô tư lăn kềnh ra cười khì khì, chụp một con đom đóm, vào bộ đội mang theo chiếc súng cao su, sợ con ma cụt đầu, thương chị giấu chị như giấu của riêng,…
- Yêu thương gia đình: Luôn trân trọng những kỷ niệm sâu nặng về quê hương, về tuổi thơ, thương mẹ, thương chị (khi bị thương nặng những kí ức về cha mẹ, về chị, gia đình cứ chập chờn ẩn hiện trong trong tâm trí Việt)



II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
* Việt
- Một cậu con trai lộc ngộc, vô tư, rất trẻ con, rất ngây thơ, hiếu động:
- Yêu thương gia đình:
- Căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm chiến đấu:
+ Cùng chị bắn cháy tàu giặc, đá thằng giặc khi theo má đòi đầu ba.
+ Luôn ý thức phải sống và chiến đấu để trả thù nhà, đền nợ nước xứng đáng với truyền thống gia đình: “chúng con đi đánh giặc trả thù cho ba má , đến chừng nước nhà độc lập con lại đưa má về”.




II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
* Việt
- Một cậu con trai lộc ngộc, vô tư, rất trẻ con, rất ngây thơ, hiếu động:
- Yêu thương gia đình:
- Căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm chiến đấu:
- Một người chiến sĩ trẻ dũng cảm, kiên cường:
+ Ra chiến trường: chiến đấu rất dũng cảm
+ Can đảm chịu đựng khi bị thương.
+ Tư thế luôn sẵn sàng chiến đấu, quyết tâm sống chết với kẻ thù dù đang bị kiệt sức.
Trước chị, Việt nhỏ bé hồn nhiên nhưng trước kẻ thù Việt vụt lớn trở thành anh hùng. Việt là con sóng vươn xa nhất trong dòng sông truyền thống, tiêu biểu cho những chàng trai Nam Bộ trong k/chiến chống Mĩ cứu nước.






II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
3. Hai chị em Chiến và Việt
* Chiến
* Việt
 Chiến và Việt kế thừa và tiếp nối nét bền vững trong truyền thống một gia đình, vừa tiêu biểu cho thế hệ trẻ miền Nam trong kháng chiến chống Mĩ.


II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
4. Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm
- Một chi tiết đắt giá thể hiện nhiều ý nghĩa:
+ Bày tỏ sự tôn trọng, lòng hiếu thảo với cha mẹ.
+ Chính khoảnh khắc thiêng liêng ấy, Việt cảm thấy như trưởng thành hơn rất nhiều: cậu biết thương người chị của mình và cảm nhận được sức nặng của mối thù thằng Mĩ đè nặng trên vai.
+ Thể hiện sự trưởng thành của hai chị em có thể gánh vác việc gia đình và viết tiếp khúc sông của mình trong dòng sông truyền thống gia đình. Và như để khẳng định thế hệ sau cứng cáp và trưởng thành và có thể đi xa hơn thế hệ trước.


III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Tình huống truyện độc đáo: truyện kể theo dòng nội tâm của nhân vật khi hồi tưởng.
- Phương thức trần thuật: thuộc ngôi thứ 3, nhưng lời kể và giọng điệu theo ngôi thứ nhất (Việt).
- Truyện mang đậm chất sử thi: qua lịch sử một gia đình thấy lịch sử một đất nước.
Ngôn ngữ mang đậm chất Nam Bộ.
2. Nội dung
Tác phẩm đề cao vẻ đẹp tâm hồn và khí phách người dân Nam Bộ, ngợi ca truyền thống gia đình và dân tộc, sự gắn kết tình cảm gia đình với tình yêu nước thiêng liêng, to lớn là sức mạnh đánh bại kẻ thù.
5. Nghệ thuật
III. TỔNG KẾT: Ghi nhớ (sgk)
1. Nghệ thuật kể chuyện.
đình
4. Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm
Tính chất anh hùng, tinh thần chiến đấu dũng cảm:
Luôn ý thức phải sống và chiến đấu để trả thù nhà, đền nợ nước xứng đáng với truyền thống gia đình.
Can đảm chịu đựng khi bị thương.
Tư thế luôn sẵn sàng chiến đấu dù đang bị kiệt sức.
Một con sóng vươn xa nhất trong dòng sông truyền
thống, người tiêu biểu cho tinh thần tiến công cách
mạng.
⇒ Mỗi con người trong gia đình là một khúc sông trong dòng sông
truyền thống. Mỗi khúc sông có một đặc điểm riêng nhưng họ vẫn
hướng về tô đậm hơn, phát huy hơn truyền thống gia đình gắn chặt
trong mối tình đất nước thời kháng chiến chống Mỹ.

3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
3. Hai chị em Chiến và Việt
--.
* Việt:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1111