BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Năm học : 2021 - 2022
SINH HỌC 9
Bố
Mẹ
Con trai
Con gái
Bài 12
CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Quan saùt hình và neâu nhöõng ñieåm gioáng vaø khaùc nhau cuûa boä NST ôû: ruoài daám ñöïc vaø ruoài daám caùi.
+ Giống nhau:
- Số lượng: có 8 NST
- Hình dạng: 1 cặp hình hạt
2 cặp hình V
+ Khaùc nhau veà caëp NST giôùi tính:
- Con ñöïc: 1 chieác hình que, 1 chieác hình móc.
- Con caùi: 1 caëp hình que.
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Quan saùt hình và neâu nhöõng ñieåm gioáng vaø khaùc nhau cuûa boä NST ôû: ruoài daám ñöïc vaø ruoài daám caùi.
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
1
1
2
2
3
3
4
4
2n = 8
+ Giống nhau:
- Số lượng: có 8 NST
- Hình dạng: 1 cặp hình hạt
2 cặp hình V
+ Khaùc nhau veà caëp NST giôùi tính:
- Con ñöïc: 1 chieác hình que, 1 chieác hình móc.
- Con caùi: 1 caëp hình que.
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Bộ NST ở người
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
23 CẶP NST
2n = 46 NST
n = 23 chiếc NST
Quan sát bộ NST của người ?Cặp nào là NST giới tính ?
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
C?p NST gi?i tính cĩ ? lo?i t? b�o n�o ?
Ví dụ ở người:
TB sinh dưỡng: 44A +XX = nữ
44A +XY = nam
Baûng so sánh sự khác nhau giữa NST thường và NST giới tính
Chỉ có 1 cặp
Có nhiều cặp
Có thể tương đồng (XX) hoặc không tương đồng (XY).
Luơn t?n t?i th�nh t?ng c?p tuong d?ng
Mang gen quy định tính trạng liên quan và không liên quan đến giới tính
Mang gen quy định các tính trạng thường
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
- Ở tế bào lưỡng bội (2n NST)
+ Có các cặp NST thường tồn tại thành từng cặp tương đồng (ký hiệu là A).
+ 1 cặp NST giới tính :
Tương đồng : XX
Không tương đồng : XY
- NST giới tính mang gen qui định :
+ Tính đực, cái.
+ Các tính trạng thường liên quan và không liên quan đến giới tính.
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Do d?c di?m c?u t?o v� ho?t d?ng sinh l� c?a nam v� n? cĩ d?c di?m kh�c nhau, n�n t? l? nam: n? ? c�c l?a tu?i kh�c nhau.
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Vậy NST xác định giới tính theo cơ chế như thế nào?
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH Ở NGƯỜI
44A + XY
44A + XX
G
22A +X
22A +Y
22A +X
44A + XY
P
44A + XX
P
X
1. Có mấy loại tinh trùng và trứng được tạo ra qua giảm phân ?
2. Tinh trùng mang NST giới tính nào thụ tinh với trứng để tạo hợp tử phát triển thành con trai hay con gái?
3. Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1 : 1 ?
44A + XY
44A + XX
G
22A +X
22A +Y
22A +X
44A + XY
P
44A + XX
P
X
1. Có mấy loại tinh trùng và trứng được tạo ra qua giảm phân ?
2. Tinh trùng mang NST giới tính nào thụ tinh với trứng để tạo hợp tử phát triển thành con trai hay con gái?
3. Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1 : 1 ?
F
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH Ở NGƯỜI
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH Ở NGƯỜI
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH Ở NGƯỜI
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Dùng Metyl testosteron (hormon sinh dục) tác động vào cá vàng cái có thể làm cá cái biến thành cá đực
Trứng rùa ủ ở nhiệt độ dưới 280 C sẽ nở thành con đực, trên 320C thì nở thành con cái
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Th?u d?u tr?ng trong ánh sáng cu?ng độ yếu thì số hoa đực giảm
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
+ Đề tránh sự chênh lệch về giới tính các bệnh viện phải có biện pháp gì?
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH Ở NGƯỜI
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Cấm chuẩn đoán thai nhi ỡ bệnh viện và các phòng khám
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Sử dụng hooc môn sinh dục kết hợp với giải phÉu, anh Thanyarasmi đã chuyển đổi giới tính thành nữ và đoạt vương miện hoa hậu chuyển đổi giới tính Thái Lan 2002.
Nam diễn viên Hàn Quốc Lee Si Yeon đã chuyển đổi thành một cô gái và đã lấy chồng vào năm 2008.
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Ở Việt Nam:
Câu 1 : Tìm các chữ cái phù hợp điền vào chỗ trống thay cho các số 1,2,3 …để hoàn chỉnh hình :
Cơ chế NST xác định giới tính ở người.
Câu 2 : Hoàn thành bảng sau : Sự khác nhau giữa NST thường và NST giới tính
1. Tồn tại với số cặp > 1 trong tế bào lưỡng bội
2. Tồn tại thành từng cặp tương đồng
(XX) hoặc không tương đồng (XY)
1
2
3
4
5
44A + XY
22A + X
44A + XX
22A + X
22A + Y
44A + XX
44A + XY
Mang gen quy định tính trạng liên quan và không liên quan đến giới tính
CỦNG CỐ
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH

Câu 5- SGK : Những loài mà giới đực là dị giao tử thì những trường hợp nào trong các trường hợp sau đây đảm bảo tỉ lệ đực cái xấp xỉ 1:1?
A. Số giao tử đực bằng số giao tử cái.
B. Hai loại giao tử mang NST X và NST Y có số lượng tương đương.
C. Số cá thể đực và số cá thể cái trong loài vốn đã bằng nhau.
D. Xác suất thụ tinh của hai loại giao tử đực (mang NST X và Y ) với giao tử cái tương đương nhau.
CỦNG CỐ
Bài 12 – Tiết 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
DẶN DÒ
- VÒ nhµ häc bµi, tr¶ lêi c©u hái 1, 2, 3, 4, 5trang 41 SGK.
- Häc ghi nhí SGK.
- §äc phÇn “Em cã biÕt” trang 41 SGK.

* Bài sau: “Di truyền liên kết” Đọc SGK tìm hiểu so sánh với
lai 2 cặp tính trạng của thí nghiệm của Menden