Tiết 19 – TLV
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi và sang sủa.
Lúc đi ngang qua làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần âý trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính để nhìn mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Em hãy chỉ rõ nội dung từng đoạn ?
Đoạn 1:
Tả cảnh sân trường Mỹ Lý ngày tựu trường.
Đoạn 2:
Cảm giác của nhân vật “tôi” một lần ghé qua trường gần đây
Cả hai đoạn văn cùng viết về ngôi trường ấy nhưng không có sự gắn bó
Hai đoạn văn có mối liên hệ gì không ?
Hai đoạn văn sau đây có mối liên kết không ?
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi và sang sủa.
Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang qua làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần âý trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính để nhìn mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Cụm từ “trước đó mấy hôm” bổ sung ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2?
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
a. Tạo sự liên tưởng cho người đọc với đoạn 1.
b. Tạo sự liên kết chặt chẽ, liền ý, liền mạch.
c. Tác dụng: làm cho ý giữa các đoạn văn liền mạch, tạo tính chỉnh thể cho văn bản.
Tiết 19 – TLV
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác, cần sử dụng các phương tiện liên kết để thể hiện quan hệ ý nghĩa của chúng.
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
a. Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch sử của nó. Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế giới.
Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng bắt đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ.
=> Quan hệ ý nghĩa liệt kê
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa liệt kê: sau, cuối cùng, sau nữa, một mặt, mặt khác, một là, hai là, ngoài ra, thứ nhất, thứ hai…
Hai đoạn văn trên kể ra hai khâu của quá trình lĩnh hội tác phẩm văn học. Đó là những khâu nào? Quan hệ ý nghĩa gì? Kể tên một số từ ngữ tương tự?
b. Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa an bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.
Tìm từ ngữ liên kết giữa các đoạn văn trên?
Mối quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn trên là gì? Kể tên các từ ngữ có tác dụng liên kết?
=>Quan hệ ý nghĩa đối lập,
tương phản:
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa đối lập, tương phản: nhưng, tuy vậy, ngược lại, song, thế mà, trái lại, tuy nhiên…
d. Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào không hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sữa chữa.
Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và phê bình mà tiến bộ.
Đoạn nào có ý nghĩa cụ thể, đoạn nào có ý nghĩa tổng kết? Tìm từ ngữ liên kết 2 đoạn đó? Thể hiện quan hệ ý nghĩa gì? Tìm thêm các từ khác?
=>Quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát : nói tóm lại, tổng kết lại, nhìn chung, có thể nói, nói cho cùng, có thể nói rằng…
2. Kết luận:
Khi dùng từ ngữ làm phương tiện liên kết ta thường dùng dưới hình thức nào?
Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết: liệt kê, đối lập, quan hệ từ, tổng kết...
Tiết 19 – TLV
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết: liệt kê, đối lập, quan hệ từ, tổng kết...
a. Ví dụ: Sgk.
- Câu nối: Nhắc lại nội dung đoạn trước để chuyển ý vào đoạn sau
U lại nói tiếp
– Chăn cho giỏi , rồi hôm nào phiên chợ u mua giấy về bố đóng sách cho mà đi học bên anh Thận.
Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy ! Học thích hơn hay chăn nghé thích hơn nhỉ ? Thôi, cái gì làm một cái thôi. Thế thằng Các nó vừa chăn trâu vừa đi học đấy thì sao.
Các đoạn văn chủ yếu liên kết qua những hình thức nào?
Tìm câu liên kết giữa hai đoạn văn? Dùng để làm gì? Tại sao câu đó lại có tác dụng liên kết?
Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn
Tiết 19 – TLV
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết: liệt kê, đối lập, quan hệ từ, tổng kết...
2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Tìm các từ ngữ có tác dụng liên và cho biết chúng thể hiện ý nghĩa gì?
Các từ ngữ có tác dụng liên kết:
Nói như vậy -> tổng kết
Thế mà -> tương phản
Cũng -> nối tiếp, liệt kê
Tuy nhiên -> tương phản
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 2: Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống làm phương tiện liên kết.
Từ đó
Nói tóm lại
Tuy nhiên
Thật khó trả lời