Thứ ba, ngày 26 tháng 10 năm 2021
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
MRVT: THIÊN NHIÊN
Trang 78, 87
Câu 2: Từ nhiều nghĩa là:
a/ Từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển.
Câu 1: Trong 2 câu văn sau từ ăn trong câu nào là nghĩa gốc?
Nghĩa gốc
a/ Tàu vào cảng ăn than.
b/ Bé ăn cơm.
1.Khởi động
b/ là từ có âm giống nhau nhưng khác nhau về nghĩa
a
Lăng Hồ Chí Minh
Vịnh Hạ Long
Động Phong Nha
Biển
Thỏc Cam Ly
Cầu Nhạt Tân
Trong các bức ảnh sau, cảnh nào là cảnh do con người tạo ra? Cảnh nào không phải do con người tạo ra?
II. Khám phá
Tất cả những gì do con người tạo ra.
Tất cả những gì không do con người tạo ra.
Tất cả mọi thứ tồn tại xung quanh con người.
Bài 1: Dòng nào dưới đây giải thích đúng nghĩa từ thiên nhiên ?

Bài 2: Tìm trong các thành ngữ, tục ngữ sau những từ chỉ các sự vật, hiện tượng trong thiên nhiên:
a) Lên thác xuống ghềnh.
b) Góp gió thành bão.
c) Nước chảy đá mòn.
d) Khoai đất lạ, mạ đất quen.
Thác Bản Giốc
Ghềnh Đá Đĩa – Phú Yên
GHỀNH RÁNG – QUY NHƠN
Khoai lang
Mạ
a) Tả chiều rộng. M: bao la
b) Tả chiều dài (xa). M: tít tắp
c) Tả chiều cao. M: cao vút
d) Tả chiều sâu. M: hun hút
Hoạt động nhóm , thời gian 3 phút, tìm từ ngữ miêu tả không gian .
3. Tìm những từ ngữ miêu tả không gian. Đặt câu với một trong các từ ngữ vừa tìm được.
III. Thực hành
a) Tả chiều rộng
b) Tả chiều dài (xa)
c) Tả chiều cao
d) Tả chiều sâu
- bao la,
- mênh mông,
- bát ngát,
- rộng lớn,
- ngút ngàn,
- thênh thang,...
- tít tắp,
- tít mù khơi,
- muôn trùng khơi,
- thăm thẳm,
dằng dặc,
hun hút,
vời vợi,…

- cao vút,
- chót vót,
- cao ngất,
- chất ngất,
- vòi vọi,
- vời vợi,...
- hun hút,
- sâu thẳm,
- sâu hoắm,
hoắm hoắm,
thăm thẳm…

3. Tìm những từ ngữ miêu tả không gian. Đặt câu với một trong các từ ngữ vừa tìm được.
Bài tập2/87
Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẫu chuyện Bầu trời mùa thu. Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh? Những từ ngữ nào thể hiện sự nhân hóa?
BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các em:
- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? - Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va-li-a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng - Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.

Sau đó mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim en đang ở bụi cây hay ở nơi nào.
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
(Mạnh Hưởng dịch)
* Từ nhữ thể hiện sự nhân hóa
* Từ ngữ thể hiện sự so sánh
* Từ ngữ miêu tả khác
- xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao
- được rửa mặt sau cơn mưa
- dịu dàng
- buồn bã
- trầm ngâm nhớ tiếng hót của bầy chim sơn ca
- cúi xuống lắng nghe
- ghé sát mặt đất
- rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa
- xanh biếc
- cao hơn
- Con sông của chúng ta ở đây có thuộc về thiên nhiên không?

VI. Vận dụng
Dặn dò: xem trước bài Đại từ tr 92
- Kể một số cảnh thiên nhiên mà em biết?
Gặp nhiều gian lao, vất vả trong cuộc sống.
Tích nhiều cái nhỏ sẽ thành cái lớn.
Kiên trì, bền bỉ thì việc gì lớn sẽ làm xong.
Khoai trồng nơi đất mới, đất lạ; mạ trồng nơi đất quen thì tốt (khoai, mạ là những sự vật vốn có trong thiên nhiên). Dù con người có trồng, cấy ra thì đó cũng không phải những vật nhân tạo.
- Lên thác xuống ghềnh:
- Góp gió thành bão:
- Nước chảy đá mòn:
- Khoai đất lạ, mạ đất quen:
Hãy nêu nghĩa của các câu thành ngữ, tục ngữ trên: