CHƯƠNG II NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI- XII)
Tiết 13+14 - BÀI 10 - NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
Xem video và hoàn thành phiếu học tập
Phiếu học tập số 1
CHƯƠNG II:
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI - XII)
1. Sự thành lập nhà Lý:
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a. Hoàn cảnh thành lập:
- Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đĩnh nối ngôi  năm 1009 thì qua đời.
 Nhà Lý thành lập.
- Triều thần chán ghét nhà Tiền Lê đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
Vua Lê Long Đĩnh 
Lê Long Đĩnh lên ngôi hung ác, tàn bạo, bày trò tiêu khiển khi say rượu như ... róc mía trên đầu nhà sư, vứt người vào vạc dầu sôi, tiệc tùng thâu đêm suốt sáng nên ông mắc bệnh, không thể ngồi chầu mà phải nằm chầu nên người đời gọi là Lê Ngọa Triều (Ngọa nghĩa là nằm).
Lý Công Uẩn
Lý Công Uẩn sinh 12/2 năm Giáp Tuất (974), người châu Cổ Pháp (Từ Sơn - Bắc Ninh), mẹ chết khi ông còn nhỏ, làm con nuôi nhà sư Lý Khánh Văn, theo học ở chùa Lục Tổ của sư Vạn Hạnh. Sau đó làm quan cho nhà Lê, giữ đến chức Điện tiền chỉ huy sứ. Ông là người có học, có đức và có uy tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
ĐẠI LA
HOA LƯ
THĂNG LONG
Vì sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La và đổi tên thành Thăng Long?
“Thành Đại La ,đô cũ của Cao Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp đất Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương. Đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời.”
BACK
Bản đồ địa danh thành Thăng Long
BACK
Bản đồ địa danh thành Thăng Long
Việc dời đô về Thăng Long của nhà Lý nói lên nguyện ước gì của cha ông ta?
Chọn kinh đô là việc cần thiết nhất trong những buổi đầu khai quốc, nhưng để chọn được vị trí đóng đô mang tầm chiến lược về nhiều mặt là điều không dễ. Để làm được điều này yêu cầu phải có là một nhà lãnh đạo tài ba, có tầm nhìn sáng suốt. Việc Lý Công Uẩn sau khi lên ngôi đã quyết định dời đô từ vùng đất Hoa Lư chật hẹp về Đại La có thế đất bằng phẳng đã chuyển vị thế đất nước từ phòng thủ sang thế phát triển lâu dài, đặt nền móng cho việc xây dựng kinh đô Thăng Long trở thành đô thị phát triển thịnh vượng, là trung tâm của đất nước về sau, mở ra bước ngoặt mới cho sự phát triển của dân tộc.
→ Vùng đất Thăng Long có địa thế thuận lợi hơn vùng đất Hoa Lư.
▪ Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng định ý chí tự cường của dân tộc.
▪ Muốn tạo dựng sự nghiệp lớn cho con cháu mai sau.
Nhà Lý tiếp tục làm gì để xây dựng đất nước?
- Năm 1054, đổi tên nước là Đại Việt
Quốc hiệu Đại Việt tồn tại tổng cộng trong thời gian 723 năm, từ năm 1054 đến năm 1400, và từ năm 1428 đến năm 1804. Tên gọi Đại Việt được dùng làm quốc hiệu trong thời kỳ cai trị của các chính quyền nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc, Đàng Ngoài, Đàng Trong, nhà Tây Sơn và 3 năm đầu thời nhà Nguyễn (1802 - 1804)
1. Sự thành lập nhà Lý:
BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
a. Hoàn cảnh thành lập:
- Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đĩnh nối ngôi  năm 1009 qua đời.

- Triều thần chán ghét nhà Tiền Lê đã tôn Lý Công Uẩn lên làm vua. → Nhà Lý thành lập.
b/ Tổ chức chính quyền:
- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại La đổi thành Thăng Long
- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt
- Bộ máy nhà nước :
+ Trung ương: Đứng đầu là vua, nắm mọi quyền hành. Giúp việc cho vua có các quan đại thần, quan văn, quan võ.
+ Địa phương: Cả nước chia thành 24 lộ  phủ  huyện  hương, xã.
PHỦ
HUYỆN
VUA
C�C QUAN VAN
QUAN ĐẠI THẦN
CÁC QUAN VÕ
HƯƠNG, XÃ
24 LỘ
SƠ ĐỒ: BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THỜI LÝ
HUYỆN (CHÂU)
VUA
QUAN VĂN
*Trung uong:
* Địa Phương:
QUAN ĐẠI THẦN
QUAN VÕ
HƯƠNG, XÃ
24 LỘ
PHỦ
NHÀ TIỀN LÊ NHÀ LÝ
CÁC QUAN VĂN
CÁC QUAN VÕ
HƯƠNG, XÃ
VUA
THÁI SƯ
ĐẠI SƯ
CÁC QUAN VĂN
CÁC QUAN VÕ
CHÂU
10 LỘÄ
TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN
VUA
CÁC QUAN ĐẠI THẦN
PHỦ
HUYỆN(CHÂU)
24 LỘ
PHỦ
Phiếu học tập số 2
2. PHÁP LUẬT VÀ QUÂN ĐỘI
a. Luật pháp: Năm 1042 bộ Hình thư được ban hành
Từ nhận xét trên, em hãy nêu sự cần thiết
“ Trước kia việc kiện tụng trong nước phiền nhiễu, quan lại giữ luật pháp câu nệ câu văn, cốt làm cho khắc nghiệt, thậm chí nhiều người bị oan uổng quá đáng. Vua lấy làm thương xót, sai trung thư san định luật lệnh châm trước cho thích dụng với thời thế, chia ra muôn loại, biên thành điều khoản, làm thành sách Hình thư của triều đại, để cho
người xem dễ hiểu. Sách làm xong, xuống chiếu ban hành, dân lấy làm tiện” – Đại Việt sử kí toàn thư -
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư  bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
- Nội dung: SGK
Vì sao luật quy định việc cấm giết mổ trâu bò?
Nước ta là nước nông nghiệp  phải bảo vệ sức kéo  Đảm bảo sự phát triển nông nghiệp
Một số điều quy định trong bộ luật Hình Thư
“Lính bảo vệ và sau này cả hoạn quan không được tự tiện vào cung cấm. Nếu ai vào sẽ bị tội chết. Người canh giữ không cẩn thận để người khác vào sẽ bị tội chết. Cấm dân không được bán con trai, quan lại không được giấu con trai. Những người cầm ruộng đất sau 20 năm được chuộc lại. Trả lại ruộng cho những người đã bỏ không cày cấy, những người trộm trâu bò xử nặng, những người biết mà không báo cũng bị xử nặng…”
Ngay sau khi ban hành luật, nhà Lý cho ban hành thể lệ chuộc tội: những người già trên 70 tuổi, trẻ con dưới 15 tuổi, người có nhược tật, những người họ nhà vua và người có công nếu phạm tội có thể chuộc tội bằng tiền, trừ khi người đó phạm phải những tội trong thập ác.
1.Mưu phản: làm nguy xã tắc
2.Mưu đại nghịch: làm nguy tông miếu, cung khuyết
3.Mưu bạn nghịch: nổi loạn theo giặc
4.Ác nghịch: đánh giết ông bà cha mẹ
5.Bất đạo: giết người vô tội
6.Đại bất kính: dùng những đồ dành riêng cho vua, trộm và giả mạo ấn vua
7.Bất hiếu: mắng chửi hay không để tang ông bà cha mẹ
8.Bất mục: đánh giết những người thân thuộc gần
9.Bất nghĩa: dân giết quân, trò giết thầy, lính giết tướng
10.Nội loạn: thông dâm với họ hàng thân thiết, thiếp của ông hay cha
Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam là văn bản pháp luật có giá trị cao nhất trong hệ thống pháp luật của Việt Nam.
Bản Hiến pháp đang có hiệu lực là bản của năm 2013, được Quốc hội khoá XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua vào sáng ngày 28/11/2013
Hiến pháp 1946
Hiến pháp 1959
Hiến pháp 1980
Hiến pháp 1992
Hiến pháp 2013
CÁC BỘ LUẬT

Bộ Luật dân sự
Bộ luật Tố tụng dân sự
Bộ luật Hình sự
Bộ luật Tố tụng Hình sự
Bộ luật hàng hải
Bộ luật Lao động

Và nhiều luật khác trong đời sống kinh tế, văn hóa, chính trị, an ninh quốc gia,… và có điều chỉnh, sửa đổi cho phù hợp theo từng thời kỳ.
Cấm quân
Quân địa phương
Tuyển chọn thanh niên trai tráng
trong cả nước
- Bảo vệ vua và kinh thành.
Tuyển thanh niên trai tráng ở
làng xã đến 18 tuổi.
- Canh phòng ở các lộ, phủ....
Bộ binh
QUÂN BỘ
Tượng binh
Kỵ binh
Thủy binh



Tìm hiểu SGK+ QS ảnh tuư liệu
- Chính sách "ngụ binh ư nông".
- Quân: bộ - thuỷ
- Vũ khí: giáo mác, đao,kiếm,cung, nừ, mỏy b?n dỏ.
? Tổ chức đầy đủ
Nỏ
Cung
Máy bắn đá
2. Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp.
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư  bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
- Nội dung: SGK
b) Quân đội.
Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân và quân địa phương

- Thi hành chính sách “Ngụ binh ư nông”
- Gồm 2 binh chủng: Bộ binh và Thuỷ binh.
=> kỉ luật nghiêm minh, huấn luyện chu đáo, vũ khí đầy đủ
c) Chính sách đối nội, đối ngoại.
Củng cố khối đại đoàn kết dân tộc
- Kiên quyết bảo vệ lãnh thổ
- Giữ quan hệ bình thường với nhà Tống và Cham pa
4
5
6
6
1
2
3
Lộ - Phủ
Quan võ
Huyện
Quan văn
Vua
Hương - xã
Hương - xã
a.
b.
c.
d.
e
f.
BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THỜI LÝ
Các đại thần
Trung
ương
Địa
phương
Hoàn thiện sơ đồ tư duy bài học
Hướng dẫn về nhà
1/ Bài vừa học:
Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?
- Công lao của Lý Công Uẩn như thế nào ?
2/ Bài sắp học: Tiết 15: bài 11: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (1075-1077)
Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt như thế nào?
Nhà Lý chuẩn bị đối phó ra sao?
Thứ ba ngày 21 tháng 8 năm 2007
Chương II: Nhiệt học
Các chất dãn nở vì nhiệt như thế nào?
Sự nóng chảy, sự đông đặc, sự bay hơi, sự ngưng tụ là gì?
Làm thế nào để tìm hiểu tác động của một yéu tố lên một hiện tượng
khi có nhiều yếu tố cùng tác động một lúc?
Làm thế nào để kiểm tra một dự đoán?
Tiết học kết thúc!
Chúc quý thầy cô vui khoẻ!
Chúc các em học giỏi!