Tiết 32:
NÓI QUÁ
I. NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ:
1. Ví dụ: Sgk
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
- Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
*Ví dụ: (sgk/101)
a/ - … chưa nằm đã sáng
 đêm tháng năm ngắn
- . chua cu?i dó t?i
 ngày tháng mười ngắn
 Phóng đại tính chất của hiện tượng thời gian.
b/ - … thánh thót như mưa ruộng cày.
 mồ hôi rơi rất nhiều, nỗi vất vả trong việc cày đồng của người nông dân.
Phóng đại, cường điệu về mức độ lao động
(cày đồng) của người nông dân .
=> NểI QU�
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
I. GHI NHỚ:
b. Con ngựa của tớ có thể bay đến tận trời.
Nói khoác (nói phét)
Bài tập vận dụng: Chỉ ra đâu là biện pháp nói quá và phân tích tác dụng của nó?
a. Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
(Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)

 Nhấn mạnh sự quyết tâm cũng như công sức của con người. Dù khó khăn đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ mãn.
Nói quá
Thảo luận nhóm
Phân biệt nói quá với nói khoác?
Thời gian: trong vòng 2 phút
Ph�n bi�?t bi�?n pha?p tu tu` no?i qua? vo?i no?i khoa?c.
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
=> tác động tích cực
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật.
=> tác động tiêu cực.

* Lưu ý:
- Khi phân tích thơ văn, người ta hay dùng các khái niệm như thậm xưng, khoa trương, phóng đại, cường điệu, ngoa ngữ, ít dùng khái niệm nói quá.
- Để nhận ra biện pháp nói quá cần đối chiếu nội dung lời nói với thực tế. Phải nắm được ý nghĩa hàm ẩn của lời nói (tức là hiểu theo nghĩa bóng chứ không phải hiểu theo nghĩa đen).
- Nói quá thường được sử dụng trong thơ ca châm biếm, thơ ca trữ tình… và trong lời nói hằng ngày.
1
KHỎE NHƯ VOI
TÌM THÀNH NGỮ SO SÁNH CÓ DÙNG BIỆN PHÁP NÓI QUÁ
2
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1:sgk/102
a/ Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
 Nhấn mạnh sức mạnh lao động của con người.
Bài tập 1:sgk/102
b/... Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
 Nhấn mạnh sức khỏe đã tốt, vết thương không sao.
c/ Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
 Thể hiện uy quyền sinh sát của cụ bá đối với người khác
Bài tập 2/ sgk/ 102
Điền các thành ngữ thích hợp vào chỗ trống
a/ Chó ăn đá gà ăn sỏi
b/ Bầm gan tím ruột
c/ Ruột để ngoài da
d/ Nở từng khúc ruột
e/ Vắt chân lên cổ mà chạy
Bài tập 3: Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói quá sau đây: nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc.
Nghiêng nước nghiêng thành:

Dời non lấp biển:
Lấp biển vá trời:
Mình đồng da sắt:
Nghĩ nát óc:
→ vẻ đẹp tuyệt vời của người phụ nữ có thể làm cho người ta say mê đến nỗi mất thành, mất nước.
→ việc làm cần sức mạnh phi thường, hoài bão lớn lao.
→ việc làm vĩ đại, phi thường.
→ thân thể như sắt, như đồng, có thể chịu đựng mọi hiểm nguy.
→ suy nghĩ nhiều quá mức.
- Nếu anh em trong nhà mà biết yêu thương, giúp đỡ nhau thì dù lấp biển vá trời cũng có thể làm xong.
II.LUYỆN TẬP
Bài 3:
- Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng .
- Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.
-Khi có sức mạnh của sự đoàn kết thì chúng ta có thể dời non lấp biển.
-Cô gái ấy có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
Bài tập 4: sgk/ 103
Tìm 5 thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá
Trắng như bông
Đẹp như tiên
Nhanh như cắt
Khỏe như voi
- Đen như cột nhà cháy
DẶN DÒ:
- Học ghi nhớ
-Làm bài tập sgk/103
- Soạn bài : Ôn tập truyện kí Việt Nam