Thứ năm ngày 4 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Tiết 80: Cấu tạo của bài văn tả người (trang 119)
I - Nhận xét
Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi
Hạng A Cháng
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chin núi mười khe không biết mệt, khỏe quá ! Đẹp quá !
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nỏ vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay, bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảng trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
Theo MA VĂN KHÁNG
Mổng (tiếng Hmông): đi
Sá cày: đường cày
1. Xác định đoạn mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào?
Hạng A Cháng
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chin núi mười khe không biết mệt, khỏe quá ! Đẹp quá !
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nỏ vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay, bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảng trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
1. Xác định đoạn mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào?
- Mở bài: Từ đầu đến “Đẹp quá!”
- Tác giả giới thiệu người định tả (Hạng A Cháng) bằng cách đưa ra lời khen của các cụ già trong làng về thân hình và sức khỏe của Hạng A Cháng.
2. Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
Hạng A Cháng
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chin núi mười khe không biết mệt, khỏe quá ! Đẹp quá !
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nỏ vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay, bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở.
Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảng trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận
Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
1. Xác định đoạn mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào?
2. Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào?
Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người lao động khỏe khoắn, giỏi giang, cần cù, say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chú vào công việc
4. Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó?
Hạng A Cháng
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chin núi mười khe không biết mệt, khỏe quá ! Đẹp quá !
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nỏ vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay, bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảng trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
1. Xác định đoạn mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào?
2. Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào?
4. Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó?
- Kết bài: Từ “Sức lực tràn trề….” đến “…chân núi Tơ Bo.”
- Ý chính của phần kết bài: Ca ngợi sức lực tràn trề của A Cháng – niềm tự hào của dòng họ Hạng
5. Từ bài văn trên, nhận xét về cấu tạo của bài văn tả người?

Cấu tạo bài văn tả người
Kết bài
Giới thiệu người sẽ tả
Ngoại hình( đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc,gương mặt, đôi mắt, hàm răng, thân hình…)
Tính tình, hoạt động( lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử…)
Nêu lên cảm nghĩ về người được tả
II - Ghi nhớ
* Bài văn tả người gồm có 3 phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả
2. Thân bài:
a) Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, gương mặt, đôi mắt, hàm
răng, thân hình…)
b) Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử…)
3. Kết bài: Nêu lên cảm nghĩ về người được tả
III – Luyện tập
Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia đình em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính tình và hoạt động của người đó).
DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO
(Tả mẹ em)
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả
Ai cũng có người thân để thương yêu, quý mến nhưng ngửời em gần gũi và quý mến nhất là mẹ của em.
2. Thân bài:
a) Tả ngoại hình
- Năm nay mẹ em đã gần bốn mươi tuổi rồi.
- Dáng người thon thả, mảnh mai…
- Cách ăn mặc giản dị, thường mặc những bộ quần áo thoải mái vận động…
- Khuôn mặt trái xoan, phúc hậu…
- Mái tóc dài, búi cao, đen mượt, xoăn tự nhiên trông rất đẹp.
- Đôi mắt to, đen láy long lanh như những vì sao trên bầu trời đêm; ánh mắt mẹ dịu dàng, đầy trìu mến, thương yêu…
- Nước da ngăm ngăm nhưng mịn màng …
DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO
(Tả mẹ em)
b) Tả tính tình, hoạt động
* Tả tính tình
- Dịu dàng, yêu thương con cái, kính trọng ông bà, tốt bụng hay giúp đỡ mọi người….
* Tả hoạt động:
- Đảm đang, quán xuyến mọi việc trong nhà, mẹ thường hay dậy sớm để chuẩn bị bữa ăn sáng cho mọi người, chuẩn bị quần áo cho em đến trường, lo cho mọi người từng miếng ăn giấc ngủ….
- Mỗi tối mẹ thường dạy em học, động viên, chia sẻ lúc em gặp khó khăn….
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả
- Em rất yêu thương, kính trọng, vâng lời mẹ….
- Em tự hứa với lòng mình sẽ luôn cố gắng chăm ngoan, học giỏi để mẹ vui lòng, đỡ đần việc nhà cho mẹ đỡ vất vả hơn…
III – Luyện tập
Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia đình em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính tình và hoạt động của người đó).