PHÒNG GD&ĐT HUỆN CAM LÂM
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐẠI NGHĨA
HỘI GIẢNG CẤP TRƯỜNG
Môn: Ngữ Văn 7.
GV dạy: Nguyễn Thị Kiều My
Môn: Ngữ Văn 8.
Giáo viên: Nguyễn Thanh Hường
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Tình thái từ là gì?
Câu hỏi
2. Những từ in đậm trong các câu sau thuộc nhóm tình thái từ nào đã học?
Bác trai đã khá rồi chứ?
b. Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à?
c. U bán con thật đấy ư?
d. Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Tình thái từ là: những từ được thêm vào câu để tạo câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán và để biểu thị các sắc thái tình cảm của người nói.
Trả lời
2. Những từ in đậm trong các câu sau thuộc nhóm tình thái từ tạo câu nghi vấn.
Bác trai đã khá rồi chứ?
b. Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à?
c. U bán con thật đấy ư?
d. Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?
2
4
3
1
5
Ẩn dụ
So sánh
Điệp ngữ
Hoán dụ
Chơi chữ
Khởi động
Ẩn dụ
So sánh
Điệp ngữ
Hoán dụ
Chơi chữ
Nói quá
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
(Viễn Phương)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.
(Hồ Chí Minh)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
(Tố Hữu)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu sau:
Trời mưa đất thịt trơn như mỡ
Dò đến hàng nem chả muốn ăn.
TIẾT 45: NÓI QUÁ
1. Nói quá là gì?
2. Tác dụng của nói quá.
3. Bài tập
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
Nhấn mạnh, gây ấn tượng thời gian mùa hè ngày dài hơn đêm, mùa đông đêm dài hơn ngày.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
=> Mồ hôi rơi nhiều và liên tục, ướt đẫm
Nhấn mạnh nỗi vất vả, cực nhọc của người nông dân khi tạo ra hạt gạo.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
=> Con đường rất dài, xa
Nhấn mạnh con đường có độ dài rất xa, khuất tầm mắt.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
=> Phóng đại tính chất của thời gian.
=> Phóng đại về mức độ vất vả của người lao động.

=> Phóng đại về quy mô của con đường.
NÓI QUÁ
Phóng đại
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
2. Nhận xét.
Thế nào là nói quá? Nói quá có tác dụng gì?
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
2. Nhận xét.
3. Ghi nhớ: (sgk-tr 102).
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
a. Tức! Tức quá! Chỉ muốn ăn tươi, nuốt sống nó ngay thôi.

Nói khoác
Nói quá
* Bài tập nhanh
Trường hai hợp nào sau, đâu là biện pháp nói quá, đâu là nói khoác?
Người nói phóng đại mức độ tức giận, ở đây là muốn tiêu diệt ngay kẻ thù, không cho nó có cơ hội chống cự.
Tạo ra tiếng cười hoặc sự chê bai những kẻ khoác lác làm gì có quả bí to bằng cái nhà.
Ph�n bi�?t bi�?n pha?p tu tu` no?i qua? vo?i no?i khoa?c.
Ph�n bi�?t bi�?n pha?p tu tu` no?i qua? vo?i no?i khoa?c.
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
=> tác động tích cực
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật.
=> tác động tiêu cực.

* Lưu ý:
- Nói quá còn có các tên gọi khác như: thậm xưng, khoa trương, phóng đại, cường điệu, ngoa ngữ.
Nói quá thường đi kèm với các biện pháp tu từ khác như: So sánh, ẩn dụ.
Nói quá thường được sử dụng trong thơ ca châm biếm, thơ ca trữ tình… và trong lời nói hằng ngày.
Phân biệt nói quá với nói khoác.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ (sgk- tr101).
2. Nhận xét.
3. Ghi nhớ: (sgk-tr 102).
II. Luyện tập.
1. Bài tập 1 (sgk- tr 102):

Bài tập 1/SGK tr102: Tìm và giải thích ý nghĩa của phép nói quá.
“Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm”
(Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)

b. Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
( Nguyễn Minh Châu, Mảnh Trăng cuối rừng)

c. […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
( Nam Cao - Chí Phèo)
TIẾT 45: NÓI QUÁ
II. Luyện tập:

Bài 1 (sgk/102): Tìm và giải thích ý nghĩa của phép nói quá:
sỏi đá cũng thành cơm
=> Nhấn mạnh vào vai trò sức lao động của con người có thể cải tạo tự nhiên mang lại nguồn sống.
b. đi lên đến tận trời được.
=> Thể hiện ý chí nghị lực cũng như lòng lạc quan tin tưởng của con người. Mặt khác còn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng có nghĩa lý gì.
c. thét ra lửa.
=> Kẻ có quyền uy, hống hách, bắt nạt mọi người.

TIẾT 45: NÓI QUÁ
Bài 2 (sgk/102) : Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “bầm gan tím ruột”; “chó ăn đá gà ăn sỏi”; “nở từng khúc ruột”; “ruột để ngoài da”; “vắt chân lên cổ mà chạy”.
a. Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b. Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng .........................
c. Cô Nam tính tình xởi lởi,.........................
d. Lời khen của cô giáo làm cho nó ...........................
e. Bọn giặc hoảng hồn .......................... mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
TIẾT 45: NÓI QUÁ
Bài 3 (sgk/102): Đặt câu với các thành ngữ có dùng phép nói quá sau: “nghiêng nước nghiêng thành”, “dời non lấp biển”, “lấp biển vá trời”, “mình đồng da sắt”, “nghĩ nát óc”.
Mẫu:
a. Thúy Kiều là cô gái có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
(Ở nhà tự đặt câu với các thành ngữ còn lại)
TIẾT 45: NÓI QUÁ
Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói quá.
TIẾT 45: NÓI QUÁ
VUI ĐỂ HỌC
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
Đuổi hình bắt chữ
TÌM THÀNH NGỮ SO SÁNH CÓ DÙNG BIỆN PHÁP NÓI QUÁ
KH?E NHU VOI
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
1
Tiếng Việt:
ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
2
Tiếng Việt:
NHANH NHƯ CHỚP
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
3
Tiếng Việt:
ĐẸP NHƯ TIÊN
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
4
Tiếng Việt:
ĂN NHƯ MÈO
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
5
Tiếng Việt:
XẤU NHƯ MA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
6
Tiếng Việt:
TRẮNG NHƯ TUYẾT
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
7
Tiếng Việt:
NGÁY NHƯ SẤM
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
8
Tiếng Việt:
KHÓC NHƯ MƯA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
9
Tiếng Việt:
TƯƠI NHƯ HOA
NÓI QUÁ
Ngữ văn- Tiết 45
10
Tiếng Việt:
I.Bài học:
Nói quá là gì?:
Tác dụng:
*Ghi nhớ: SGK/102
II. Luyện tập:
Bài 1:
Bài 2:
Bài 3:
Bài 4:
Bài 5: Viết đoạn văn hoặc xây dựng đoạn hội thoại có sử dụng biện pháp nói quá. (Tự làm tại nhà)
TIẾT 45: NÓI QUÁ

BT5: Viết đoạn văn hoặc đoạn hội thoại có sử dụng biện pháp nói quá.

* Đoạn văn:
“…Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa. Chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng…”

( Hịch tướng sĩ - Trần Quốc Tuấn)



TIẾT 35: NÓI QUÁ
TIẾT 45: NÓI QUÁ
* Hướng dẫn về nhà.
Hoàn thiện các bài tập
Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử dụng phép nói quá.
Chuẩn bị : Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Chân thành cảm ơn!
Quý thầy cô cùng toàn thể các em học sinh!