NHIỆ LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP !
Môn: Ngữ Văn 8.
2
4
3
1
5
Ẩn dụ
So sánh
Điệp ngữ
Hoán dụ
Chơi chữ
Khởi động
Ẩn dụ
So sánh
Điệp ngữ
Hoán dụ
Chơi chữ
Nói quá
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
(Viễn Phương)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.
(Hồ Chí Minh)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
(Tố Hữu)
Gọi tên biện pháp nghệ thuật tu từ được sử dụng trong câu sau:
Trời mưa đất thịt trơn như mỡ
Dò đến hàng nem chả muốn ăn.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
Hiểu được thế nào là nói quá?
Tác dụng của biện pháp tu từ này trong văn chương cũng như trong cuộc sống hàng ngày.
* MỤC TIÊU
TIẾT 37: NÓI QUÁ
Nói quá là gì?
Tác dụng của nói quá.
Bài tập
* NỘI DUNG
TIẾT 37: NÓI QUÁ
*Ví dụ: (sgk/101)
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
- … chưa nằm đã sáng
 đêm tháng năm ngắn.
- . chua cu?i dó t?i
 ngày tháng mười ngắn.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
- Tháng 5 (âm lịch) là vào mùa hè trời mau sáng và tối muộn hơn so với các mùa khác. Ta thấy vào tháng 5 thường sáng 5h trời đã tờ mờ sáng, tối 7h trời mới bắt đầu tối hẳn nên tạo cho ta cảm giác đêm tháng 5 ngắn hơn ban ngày.
- Ngược lại tháng 10 (âm lịch) là vào mùa đông trời thường sáng muộn và tối sớm hơn so với các mùa khác. Ta thấy thường vào mùa đông sáng 6h – 6h30 trời mới tờ mờ sáng, tối 5h30 - 6h trời đã tối, tạo cảm giác ngày tháng 10 ngắn hơn đêm.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
*Ví dụ: (sgk/101)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
- … thánh thót như mưa ruộng cày.
 mồ hôi rơi rất nhiều, nỗi vất vả trong việc cày đồng của người nông dân.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
*Ví dụ: (sgk/101)
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
( Tục ngữ)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
( Ca dao)
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
 Phóng đại tính chất của hiện tượng thời gian.
Phóng đại, cường điệu về mức độ lao động của người nông dân .
=> NểI QU�
Nói quá : Biện pháp tu từ phóng đại
Mức độ
Quy mô
Tính chất
Của sự vật, hiện tượng được miêu tả
b. Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
a.- Đêm tháng năm rất ngắn.
- Ngày tháng mười rất ngắn.
b. - Mồ hôi rơi rất nhiều.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
a. Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
(Ca dao)
=>Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Cách nói phóng đại.
Cách nói bình thường.
*Ví dụ: (sgk/101)
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
b. Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
a. Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
Tác dụng: Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
Nói quá : Biện pháp tu từ phóng đại
Mức độ
Quy mô
Tính chất
Của sự vật, hiện tượng
Nói quá : Biện pháp tu từ phóng đại
I. Nói quá và tác dụng của nói quá.
Nói quá : Biện pháp tu từ phóng đại
Nói quá : Biện pháp tu từ phóng đại
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ ,quy mô, tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
* GHI NHỚ
b. Con ngựa của tớ có thể bay lên tận trời
a.Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
(Hoàng Trung Thông)
Bài tập vận dụng
Chỉ ra đâu là biện pháp nói quá và phân tích tác dụng của nó
Nhấn mạnh sự quyết tâm cũng như công sức của con người. Dù khó khăn đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mĩ mãn
Nói quá
Nói khoác
Thảo luận nhóm
Phân biệt nói quá với nói khoác?
Thời gian: trong vòng 2 phút
Ph�n bi�?t bi�?n pha?p tu tu` no?i qua? vo?i no?i khoa?c.
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
=> tác động tích cực
Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật.
=> tác động tiêu cực.

* Lưu ý:
- Khi phân tích thơ văn, người ta hay dùng các khái niệm như thậm xưng, khoa trương, phóng đại, cường điệu, ngoa ngữ, ít dùng khái niệm nói quá.
- Để nhận ra biện pháp nói quá cần đối chiếu nội dung lời nói với thực tế. Phải nắm được ý nghĩa hàm ẩn của lời nói (tức là hiểu theo nghĩa bóng chứ không phải hiểu theo nghĩa đen).
- Nói quá thường được sử dụng trong thơ ca châm biếm, thơ ca trữ tình… và trong lời nói hằng ngày.
Bài tập 1/SGK tr102: Tìm và giải thích ý nghĩa của phép nói quá.( HĐ nhóm bàn)
a. (Đã làm phần BT vận dụng )


b. Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
( Nguyễn Minh Châu, Mảnh Trăng cuối rừng)

c. […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
( Nam Cao- Chí Phèo)
TIẾT 37: NÓI QUÁ
II. Luyện tập
II. Luyện tập:

Bài 1 (sgk/102): Tìm và giải thích ý nghĩa của phép nói quá:
b. đi lên đến tận trời được.
=> Thể hiện ý chí nghị lực cũng như lòng lạc quan tin tưởng của con người. Mặt khác còn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng có nghĩa lý gì.
c. thét ra lửa.
=> Kẻ có quyền uy, hống hách, bắt nạt mọi người.

TIẾT 37: NÓI QUÁ
Bài 2 (sgk/102) : Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột; chó ăn đá gà ăn sỏi; nở từng khúc ruột; ruột để ngoài da; vắt chân lên cổ mà chạy.
a. Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b. Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng .........................
c. Cô Nam tính tình xởi lởi,.........................
d. Lời khen của cô giáo làm cho nó ...........................
e. Bọn giặc hoảng hồn .......................... mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
TIẾT 37: NÓI QUÁ
II. Luyện tập:

Bài 3 (sgk/102): Đặt câu với các thành ngữ có dùng phép nói quá sau: (HS lên bảng làm bt) “nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc”.

a. Thúy Kiều là cô gái có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
b. Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
c. Công việc lấp biển vá trời là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ mới có thể làm xong.
d. Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng.
e. Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.
TIẾT 37: NÓI QUÁ
Bài 4 : Tìm thành ngữ so sánh có sử dụng phép nói quá
TIẾT 37: NÓI QUÁ

BT5: Viết đoạn văn hoặc đoạn hội thoại có sử dụng biện pháp nói quá.

* Đoạn văn:
“…Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa.Chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng…”

( Hịch tướng sĩ - Trần Quốc Tuấn)



TIẾT 37: NÓI QUÁ
TIẾT 37: NÓI QUÁ
* Hướng dẫn về nhà.
Làm tiếp bài tập 5 vào vở.
Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử dụng phép nói quá.
Chuẩn bị “Ôn tập truyện kí Việt Nam”.
+ Ôn lại các văn bản truyện kí đã học.
+ Hoàn thành theo nội bảng thống kê SGK/104.
+ Cảm nhận về một nhân vật mà em yêu thích qua các truyện kí.
Xin chân thành c?m ơn các th?y cơ gi�o v� c�c em h?c sinh !