EM BÉ THÔNG MINH
Tiết 18, 19: Văn bản:
CHUẨN BỊ ĐỌC
Người như thế nào thì được đánh giá là người thông minh?
Theo em, người thông minh có thể giúp ích gì cho mọi người?
I. Trải nghiệm cùng văn bản
Đọc to, rõ ràng.
Đọc chú ý phân biệt giọng các nhân vật:
Vua - giọng ngạc nhiên, hóm hỉnh.
Chú bé đọc cao giọng, thể hiện vẻ hồn nhiên, vui tươi của trẻ nhỏ.
1. Đọc và tóm tắt văn bản
Bấm để thêm nội dung
Nội dung bài học
Dựa vào hình ảnh, hãy tóm tắt lại văn bản Em bé thông minh?
2. Bố cục
Thảo luận cặp đôi:
Để tìm được người tài, nhà vua đã làm cách nào?
Em có nhận xét gì về nhân vật vua và viên quan
1. Nhân vật em bé thông minh
a. Tình huống xuất hiện nhân vật
Click to add text
Vua tìm người tài giỏi giúp nước.
Quan:
+ Đi khắp nơi để tìm.
+ Ra câu đố oái oăm, thử tài...
→ Viên quan tận tụy, vua anh minh.
1. Nhân vật em bé thông minh
a. Tình huống xuất hiện nhân vật
b. Những lần giải đố

THẢO LUẬN NHÓM:
Thời gian: 5 phút
Nhiệm vụ: Hãy theo dõi văn bản và hoàn thành phiếu học tập sau
PHIẾU HỌC TẬP
Lần thử thách thứ nhất
Hoàn cảnh: hai cha con đang cày ruộng
Viên quan hỏi: Trâu của lão cày một ngày được mấy đường?
→ Không thể trả lời ngay một điều vớ vẩn, không ai để ý bằng một kết quả chính xác được.
Em bé: hỏi vặn ngược lại
 Đẩy thế bị động sang người khác
Lần thử thách thứ hai
- Vua ra câu đố dưới hình thức lệnh vua ban.
 Tính chất nghiêm trọng: "…cả làng phải chịu tội"
 Câu đố hết sức phi lí, trái với qui luật tự nhiên.
Dân làng: Ai nấy đều tưng hửng, lo lắng.
- Em bé:
+ Bảo làng thịt hai con trâu và đồ gạo nếp
+ Nhận trách nhiệm lo liệu cả
→ Tự tin.
+ Tìm cách đối diện vua, đưa vua và quần thần vào bẫy của mình, để vua tự nói ra sự vô lí
- Vua lệnh cho hai cha con pha thịt chim thành 3 mâm cỗ.
- Mục đích: để khẳng định chắc chắn sự thông minh của em bé.
- Em bé giải đố bằng cách đố lại vua: đưa cây kim → vua rèn dao.
- Vua phục tài, ban thưởng rất hậu.
Lần thử thách thứ ba
- Sứ thần nước ngoài đố: xâu chỉ qua vỏ ốc vặn.
 Tính chất nghiêm trọng, liên quan đến vận mệnh quốc gia.
- Vua quan lúng túng, lo lắng, bất lực.
- Em bé: dùng kinh nghiệm từ đời sống dân gian để giải đố.
 Cách giải đố dễ như một trò chơi trẻ con.
Lần thử thách thứ tư
b. Những lần giải đố
Nhận xét về các tình huống thử thách đặt ra với em bé?
Các tình huống thử thách có ý nghĩa gì trong việc thể hiện phẩm chất của nhân vật em bé thông minh?
Trong 4 lần thử thách trên, em thú vị nhất với lần vượt thử thách nào?
Nhận xét:
- Những cách giải đố của em bé rất lí thú:
Đẩy thế bị động về người ra câu đố. 
Làm cho người ra câu đố thấy cái phi lí
Dựa vào kiến thức đời sống.
→ Em bé có trí tuệ thông minh hơn người, giải quyết vấn đề nhanh nhạy.
→ Tính cách ngây thơ, hồn nhiên, biết giúp đỡ mọi người khi cần thiết.
Nghệ thuật:
Hình thức: sử dụng câu đó mẹo, một mô tip quen thuộc trong các truyện dân gian.
Sử dụng nghệ thuật tăng tiến (tính chất oái oăm của câu đố, đối tượng ra câu đó, cấp độ so sánh).
2. Kết thúc truyện

THẢO LUẬN NHÓM:
Trải qua nhiều thử thách, em bé đã nhận được phần thưởng nào? Em có nhận xét gì về cách kết thúc truyện
a. Kết thúc truyện:
- Em bé được phong làm trạng nguyên, được tặng dinh thự.
 Kết thúc có hậu, đó là phần thưởng xứng đáng với tài năng, trí tuệ của em.
b. Đề tài
- Đề cao sự thông minh và trí khôn của dân gian, thể hiện ước mơ của nhân dân về sự tài giỏi, phồn vinh của đất nước.
III. Tổng kết
LUYỆN TẬP
- Chia lớp thành 3 nhóm, yêu cầu hoạt động cá nhân theo tổ
- Mỗi nhóm chọn một lá thăm trong đó có ghi lại những lần vượt qua thử thách của em bé thông minh.
- Hãy đóng vai các nhân vật để tái hiện những lần vượt qua thử thách của em bé thông minh.
- Các nhóm chấm điểm chéo lẫn nhau.
HOẠT ĐỘNG VẬN DUNG
Lời giải đố của nhân vật thông minh trong truyện cổ tích thường dựa vào kiến thức từ đời sống. Theo em, việc tích lũy kiến thức từ đời sống có tác dụng gì đối với chúng ta?