KIỂM TRA BÀI CŨ
H. Nói quá là gì? Tác dụng của nói quá ? ví dụ?
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
- Tác dụng: nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
HĐ cá nhân (2 phút) - Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi: Em thích những cách nói nào hơn? Vì sao? Cách nói này gọi là gì?

1) Bạn mặc chiếc áo này xấu thế!
2) Bạn mặc chiếc áo này không đẹp lắm!
3) Chiếc áo này hoa văn sặc sỡ có vẻ không hợp với bạn lắm !
HĐ cặp đôi (2 phút`) thực hiện yêu cầu bài tập 3a (TL/74,75)
HĐ cặp đôi (2 phút`) thực hiện yêu cầu bài tập 3b,c (TL/76)
HĐ cá nhân (2’) Em hãy lấy VD về nói giảm nói tránh trong thơ văn, trong cuộc sống hàng ngày?
HĐ cá nhân (2 phút) - Theo em, trong trường hợp nào nên dùng nói giảm nói tránh, trường hợp nào không nên dùng?
* Trường hợp nên dùng nói giảm nói tránh:
- Khi thông tin về sự việc đau lòng bất hạnh, thô tục, thiếu lịch sự.
- Khi phê phán một điều gì đó.
- Khi nói đến sinh hoạt cá nhân của một người.
- Khi tôn trọng người đối thoại có thứ bâc xã hội, tuổi tác cao hơn.
* Không nên nói giảm, nói tránh khi cần phê bình nghiêm khắc, nói thẳng, nói đúng sự thật; khi cần thông tin chính xác, trung thực (khi thể hiện một quan điểm, một chính kiến của mình.)
HĐ cá nhân (3 phút) - Dùng câu nói giảm nói tránh để thay thế cho các VD sau? Các câu đó dùng cách nói giảm nói tránh nào?
VD1: Ông tôi đã chết.
VD2: Bạn mặc chiếc áo này xấu thế!
VD3: Anh còn kém lắm.
VD4: Anh ấy bị thương nặng thế thì không sống được lâu nữa đâu chị ạ.
- Ông tôi đã mất.
-> Dùng từ đồng nghĩa
- Bạn mặc chiếc áo này không được đẹp lắm!
-> Phủ định bằng từ trái nghĩa.
- Anh cần phải cố gắng hơn nữa.
-> Cách nói vòng
- Anh ấy (…) thế thì không (…) được lâu nữa đâu chị ạ.
-> Nói trống (tỉnh lược).
Lưu ý: Các cách nói giảm nói tránh
- Dùng từ đồng nghĩa
- Phủ định bằng từ trái nghĩa
- Cách nói vòng
- Cách nói trống (tỉnh lược)
II. Luyện tập
*Bài tập 2 (TL/76)
HĐCN (2 phút), thực hiện bài tập 2a (TL/76)
a. Điền từ
- đi nghỉ.
- chia tay nhau.
- khiếm thị.
- có tuổi.
- đi bước nữa.
HĐ CN (2 phút), thực hiện bài tập 2b (TL/76)
b. Câu nói giảm, nói tránh
- Anh nên hoà nhã với bạn bè!
- Anh không nên ở lại đây nữa!
- Xin đừng hút thuốc trong phòng!
- Nó nói như thế là thiếu thiện chí.
- Hôm qua em có gì không phải với anh, em xin anh thứ lỗi.
*Bài tập bổ sung
HĐ cá nhân (2 phút), Đặt câu có sử dụng biện pháp nói giảm, nói tránh.
Mẫu: - Bài thơ của anh dở lắm.
-> Bài thơ của anh chưa được hay lắm.
HĐ CN (4 phút), Viết đoạn văn ngắn (khoảng 3 – 5 dòng) chủ đề tự chọn có sử dụng biện pháp nói giảm, nói tránh.
Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, biết bao thế hệ, bao lớp người hy sinh xương máu của mình để chiến đấu giành lại độc lập, thống nhất cho Tổ quốc.
Đoạn văn tham khảo
“Lời nói chẳng mất tiền mua,
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.”
( Ca dao)

HU?NG D?N H?C T?P

B�i cu: Khỏi ni?m, tỏc d?ng núi gi?m, núi trỏnh.
- B�i m?i: Chu?n b? b�i 11- Cõu ghộp.
+ D?c b�i t?p v� tr? l?i cõu h?i (TL/79,80)